Nhắc đến những ngôi làng có nghề mưu sinh kỳ lạ trên thế giới, không thể không kể đến làng Hà Gia Bá nằm bên bờ sông Dương Tử, thuộc thành phố Lô Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
Ngôi làng nhỏ này nổi danh nhờ một “mỏ vàng” đặc biệt của thiên nhiên – những viên đá cuội tưởng chừng vô tri nhưng lại có thể mang giá trị khổng lồ, giúp nhiều người dân đổi đời, thậm chí trở thành tỷ phú.
Tại Hà Gia Bá, nghề nhặt đá cuội từng mang lại nguồn thu đáng kinh ngạc. Có người chỉ nhờ bán một viên đá đã thu về tới 140.000 nhân dân tệ (khoảng 525 triệu đồng). Điều khiến du khách không khỏi ngỡ ngàng là trước sân hầu như nhà nào cũng chất đầy đá cuội.
Sau khi lượm đá từ suối hay bãi sông mang về, người dân chỉ việc chờ các “tay chơi đá” hoặc thương lái sành sỏi tìm đến trả giá.
Không cần bỏ vốn đầu tư ban đầu nhưng thu nhập lại cao, nhiều người trong làng dành trọn tâm huyết theo đuổi con đường trở thành chuyên gia đá quý. Theo họ, chỉ cần tìm được một viên đá có giá trị, cả gia đình có thể đổi đời chỉ sau một đêm.
Người dân làng Hà Gia Bá đổ ra bãi sông Dương Tử vào mùa khô để tìm kiếm những viên đá cuội có hoa văn độc lạ, có thể mang lại giá trị kinh tế rất cao.
Những người có kinh nghiệm lâu năm có thể nhanh chóng nhận ra đâu là viên đá đáng giá, bởi đá càng có hoa văn độc lạ, màu sắc hiếm và hình dáng đặc biệt thì giá trị càng cao.
“Báu vật” lớn nhất của Hà Gia Bá chính là nguồn đá cuội ẩn mình dưới lòng sông Dương Tử. Ước tính mỗi năm, ngôi làng này có thể thu về khoảng 20 triệu nhân dân tệ (hơn 72 tỷ đồng) từ hoạt động kinh doanh đá cuội và các sản phẩm trang trí liên quan.
Từ tháng 2 đến tháng 4 hằng năm, khi sông Dương Tử bước vào mùa khô, mực nước hạ thấp cũng là lúc hàng trăm người dân đổ ra bãi đá rộng hơn 1.200 ha ven sông để tìm kiếm những viên “kỳ thạch” quý hiếm.
Nghề nhặt đá có thể mang lại thu nhập từ 180 - 250 triệu đồng mỗi năm, tuy nhiên không phải viên đá nào cũng có thể bán được giá cao. Những hòn đá lạ thường được mài giũa, trang trí và đặt tên nhằm nâng giá trị lên mức cao nhất.
Đá cuội ở Hejiaba nổi tiếng nhờ những đường vân tự nhiên độc đáo, song việc tìm được “kỳ thạch” thực sự không hề dễ. Những người đảm nhiệm khâu sàng lọc thường trên 30 tuổi, có nhiều kinh nghiệm và nhạy bén với thị hiếu thị trường. Họ lựa chọn những viên đá đẹp nhất trong số đá người dân mang về, rửa sạch, định giá và rao bán, đổi lại sẽ nhận hoa hồng.
Theo lời kể của người dân, họ đã nhận ra vẻ đẹp đặc biệt của đá cuội ven sông từ lâu, nhưng phải đến năm 2003, nghề kinh doanh này mới thực sự phát triển mạnh. Khi đó, một cặp vợ chồng thương lái đi ngang qua làng, thấy đá đẹp liền nhặt mang đi bán và thu lợi lớn. Câu chuyện nhanh chóng lan ra, người dân trong làng cũng bắt đầu theo nghề từ đó.
Người dân ra suối nhặt đá hiếm về bán.
Nhiều năm qua, việc nhặt và bán đá cuội trở thành nguồn thu chính của dân làng Hà Gia Bá. Không ít hộ chỉ nhờ bán được một viên đá đã có thể mua nhà, tậu xe. Qua thời gian, nhiều người dân trở thành những “cao thủ” săn đá, biết cách gắn cho đá những giá trị văn hóa, truyền thuyết hay cái tên mỹ miều để đẩy giá lên cao.
Nhờ đó, có sản phẩm được bán với giá hàng chục nghìn Nhân dân tệ. Thậm chí, viên đá mang tên “Thục đạo gian truân” từng được giao dịch với giá 100.000 Nhân dân tệ (khoảng 376 triệu đồng), giúp chủ nhân đổi đời, theo Vietnamnet.
Không chỉ nổi tiếng với nghề truyền thống độc lạ, Hà Gia Bá còn sở hữu cảnh sắc thiên nhiên nên thơ cùng nhiều điểm tham quan như hang động Longtang, suối nước nóng Miyi…, thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Dù không phải là ngôi làng duy nhất nằm bên sông Dương Tử, nhưng lượng đá cuội trôi dạt vào đoạn sông chảy qua Hejiaba được cho là nhiều hơn hẳn các khu vực khác.
Đáng chú ý, nơi đây không chỉ có đá cảnh mà còn nổi tiếng với các di tích khảo cổ học thời kỳ đồ đá mới. Nhiều công cụ đá, đồ gốm cổ đã được phát hiện, phản ánh đời sống sinh hoạt của cư dân cổ đại, góp phần tạo nên giá trị lịch sử – văn hóa đặc biệt cho ngôi làng bên dòng Dương Tử.
