Mục tiêu được quảng bá của taxi robot là tạo ra một kỷ nguyên giao thông an toàn hơn, nơi máy móc thay thế những sai sót của con người. Tuy nhiên, các hồ sơ cập nhật gửi lên National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) và được Electrek phân tích cho thấy thực tế đang diễn ra theo chiều hướng trái ngược đối với đội xe Robotaxi của Tesla.
Theo các tài liệu mới nhất, hãng xe do Elon Musk điều hành đã báo cáo thêm 5 vụ va chạm liên quan đến dịch vụ Robotaxi, nâng tổng số vụ được ghi nhận lên 14 kể từ khi chương trình bắt đầu hoạt động tại Austin vào tháng 6 năm ngoái. Các vụ việc mới xảy ra trong giai đoạn từ tháng 12/2025 đến tháng 1/2026 và được nộp báo cáo vào tháng trước.
Danh sách sự cố bao gồm một vụ đâm vào vật thể cố định ở tốc độ 17 dặm/giờ, một vụ va chạm với xe buýt khi Robotaxi đang đứng yên, một vụ va chạm với xe tải ở tốc độ 4 dặm/giờ và hai trường hợp xe lùi lại rồi đâm vào cột hoặc cây. Dù chi tiết cụ thể bị che đen đáng kể trong hồ sơ, tần suất tai nạn là yếu tố không thể bị xóa mờ.
Dựa trên dữ liệu quãng đường vận hành được Tesla công bố trong báo cáo lợi nhuận quý IV/2025, Electrek ước tính đội xe Robotaxi đã tích lũy khoảng 800.000 dặm tính đến giữa tháng 1. Khi chia tổng quãng đường này cho 14 vụ va chạm, kết quả cho thấy trung bình cứ 57.000 dặm lại xảy ra một tai nạn.
Con số này trở nên đáng chú ý khi đặt cạnh dữ liệu trong Báo cáo an toàn phương tiện của chính Tesla, vốn cho rằng một tài xế trung bình tại Mỹ gặp va chạm nhẹ khoảng mỗi 229.000 dặm. Điều đó đồng nghĩa Robotaxi của hãng đang gặp tai nạn với tỷ lệ cao gấp bốn lần người lái thông thường.
So sánh với đối thủ trực tiếp càng làm rõ khoảng cách. Waymo, công ty xe tự lái thuộc Alphabet, đã vận hành hơn 127 triệu dặm hoàn toàn không có tài xế. Theo dữ liệu được nêu, Waymo trung bình gặp một vụ tai nạn sau mỗi 98.000 dặm, tức vẫn tốt hơn đáng kể so với mức 57.000 dặm của Tesla.
Không chỉ khác biệt về tỷ lệ, quy mô vận hành giữa hai bên cũng rất chênh lệch. Đội xe của Waymo gồm hơn 2.000 Robotaxi và hoạt động tại nhiều thành phố lớn của Mỹ. Trong khi đó, Tesla hiện có dưới 50 xe và chỉ triển khai trong một khu vực giới hạn của Austin. Xe của Waymo được xem là hoàn toàn không người lái, không có tài xế hay nhân viên giám sát trong cabin. Trái lại, Tesla được cho là từng sử dụng một xe do con người điều khiển chạy phía sau để hỗ trợ Robotaxi, trong bối cảnh hãng tuyên bố bắt đầu cung cấp dịch vụ không có người giám sát trong xe.
Bên cạnh vấn đề tần suất tai nạn, cách Tesla báo cáo sự cố cũng gây tranh cãi. Hồ sơ gửi NHTSA cho thấy hãng thường xuyên che đen nhiều chi tiết quan trọng, bao gồm phần tường thuật diễn biến va chạm, với lý do bảo vệ thông tin kinh doanh mật. Dù hành động này không vi phạm pháp luật, việc thiếu minh bạch khiến giới quan sát khó đánh giá chính xác nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của các vụ việc.
Một điểm đáng chú ý khác là Tesla đã âm thầm chỉnh sửa báo cáo về vụ tai nạn xảy ra vào tháng 7/2025. Ban đầu, vụ việc được mô tả là chỉ gây thiệt hại tài sản. Tuy nhiên, phiên bản cập nhật nộp vào tháng 12 lại ghi nhận mức độ chấn thương là nhẹ và có nhập viện. Như vậy, phải mất gần nửa năm Tesla mới phản ánh đầy đủ rằng có người bị thương trong vụ va chạm liên quan đến xe của mình.
Sự chậm trễ này không phải lần đầu. Trước đó, NHTSA từng mở cuộc điều tra đối với Tesla vì nhiều lần không báo cáo tai nạn đúng thời hạn, có trường hợp chậm hàng tháng sau khi sự cố xảy ra. Trong bối cảnh xe tự lái được quảng bá như tương lai của giao thông đô thị, những vấn đề về minh bạch và độ tin cậy dữ liệu có thể ảnh hưởng đáng kể đến niềm tin của công chúng.
Taxi robot được kỳ vọng sẽ giảm thiểu rủi ro do yếu tố con người gây ra. Tuy nhiên, các con số hiện tại cho thấy tham vọng đó vẫn còn khoảng cách đáng kể so với thực tế vận hành. Khi dữ liệu từ chính cơ quan quản lý liên bang cho thấy tần suất va chạm cao hơn tài xế thông thường, câu hỏi đặt ra không chỉ là công nghệ đã sẵn sàng hay chưa, mà còn là mức độ minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình triển khai.
Trong cuộc đua xe tự lái, sự khác biệt về hiệu suất và cách báo cáo đang khiến hai cái tên lớn bị đặt lên bàn cân. Và theo những gì được ghi nhận trong các hồ sơ chính thức, khoảng cách giữa Tesla và Waymo hiện không chỉ nằm ở số dặm vận hành, mà còn ở những con số an toàn biết nói.
Đức Khương
