UAE sắp có S-400?
Theo báo cáo từ nhiều nguồn tin tại Trung Đông, Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã đồng ý mua các hệ thống phòng không tầm xa S-400 của Nga thông qua một thỏa thuận ba bên với Nga và Thổ Nhĩ Kỳ.
Động thái này diễn ra ngay sau các thông tin cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đã chấp thuận bán lại các hệ thống S-400 của mình cho một quốc gia Ả Rập thuộc vùng Vịnh theo một thỏa thuận được Mỹ phê chuẩn.
Thỏa thuận này sẽ cho phép Ankara nối lại việc mua sắm các máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm F-35, vốn là chương trình bàn giao từng bị Washington đình chỉ nhằm gây áp lực buộc Ankara không được mua hệ thống phòng không của Nga.
Việc mua sắm S-400 không chỉ mang lại lợi ích to lớn cho an ninh của UAE mà còn cho cả Mỹ, bởi mạng lưới phòng không của UAE là điểm tựa vững chắc bảo vệ một hệ thống căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ tại quốc gia vùng Vịnh này nhằm hỗ trợ các nỗ lực chiến tranh do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã mua 4 tiểu đoàn hệ thống phòng không S-400 từ Nga với giá 2,5 tỷ USD, và toàn bộ số thiết bị này dự kiến sẽ được chuyển giao cho Không quân UAE.
Thương vụ này sẽ củng cố đáng kể một trong những mạng lưới phòng không tích hợp tinh vi nhất Trung Đông, trong bối cảnh UAE đã và đang vận hành hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo THAAD và hệ thống phòng không đa nhiệm Patriot PAC-3 của Mỹ, bên cạnh tổ hợp KM-SAM của Hàn Quốc và các xe chiến đấu phòng không Pantsir của Nga.
Những lỗ hổng lộ rõ của hệ thống Patriot cùng tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn cho cả hai hệ thống Patriot và THAAD đã khiến S-400 trở thành một lựa chọn vô cùng sáng giá để UAE đa dạng hóa lưới lửa phòng không của mình.
Năng lực lên tầm cao mới
Việc bổ sung S-400 sẽ mang lại một năng lực hoàn toàn mới trong việc chống lại các mục tiêu máy bay tầm xa, tên lửa hành trình, máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo, đồng thời mở rộng đáng kể phạm vi không phận được bảo vệ.
Quy mô sản xuất tên lửa lớn hơn đáng kể của Nga cũng có thể cho phép nước này tái cung cấp các tên lửa đánh chặn đã tiêu hao nhanh hơn nhiều so với tốc độ mà Mỹ có thể thực hiện đối với các hệ thống Patriot và THAAD.
Các cuộc tập kích của Iran nhằm đáp trả những vụ tấn công do Mỹ dẫn đầu trước đó đã tàn phá nền kinh tế của UAE, đồng thời đánh trúng nhiều mục tiêu quân sự có giá trị cao, bao gồm cả các máy bay quân sự ngay trên mặt đất. S-400 đã được thử lửa toàn diện trong thực chiến tại cả chiến trường Ukraine lẫn trong các cuộc đụng độ giữa Ấn Độ và Pakistan vào tháng 5/2025, và nhận được những lời tán dương đặc biệt từ các quan chức Ấn Độ.
S-400 được tối ưu hóa đặc biệt để đối phó với các mục tiêu có khả năng tàng hình tiên tiến. Hệ thống này sử dụng nhiều loại radar hoạt động trên các băng tần bổ trợ cho nhau, cho phép khóa mục tiêu tàng hình ở cự ly xa hơn nhiều so với các hệ thống khác.
Một câu hỏi lớn đặt ra là liệu các hệ thống chuyển giao này có được tích hợp dòng tên lửa đất đối không 40N6 mới hay không. Đây là loại tên lửa đã được Nga bán cho Ấn Độ và Trung Quốc, giúp mở rộng đáng kể diện tích bảo vệ, trần đánh chặn và độ linh hoạt tác chiến của S-400 trước các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Dòng tên lửa này giúp kéo dài tầm bắn của hệ thống từ 250 km lên 400 km và giới thiệu một đầu dò radar chủ động có năng lực mạnh mẽ hơn nhiều.
Hiện vẫn chưa rõ lực lượng Iran sẽ đối phó như thế nào trước việc triển khai S-400 của UAE. Nhiều khả năng họ sẽ dựa vào các dòng drone tự sát giá rẻ để tập kích vào các bộ phận cốt lõi của hệ thống như bệ phóng và đài radar.
Dù linh hoạt hơn nhiều so với các hệ thống của phương Tây, S-400 vẫn bị giới hạn về khả năng đối phó với số lượng lớn các drone tấn công giá trị thấp. Đáng chú ý, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất vốn không hề xa lạ với các công nghệ liên quan đến S-400 trong mạng lưới phòng không của mình, bởi hệ thống tầm trung KM-SAM của Hàn Quốc mà UAE đang sở hữu vốn được phát triển dựa trên nền tảng chuyển giao công nghệ quy mô lớn từ Nga liên quan đến các hệ thống S-400 và S-350.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
