Gần đây, mạng xã hội Trung Quốc xôn xao trước câu chuyện giữa hai mẹ con ở Cáp Nhĩ Tân. Người mẹ từng có sự nghiệp đầy triển vọng, nhưng vì muốn tập trung nuôi dạy con trai nên đã từ chối cơ hội thăng tiến và tái hôn, đặt hết hy vọng vào người con duy nhất này.
Mỗi lần con bị điểm kém trong bài kiểm tra, người mẹ lại liên tục phàn nàn: “Mẹ làm tất cả vì con, hy sinh cho con nhiều như vậy, tại sao con không thể khiến mẹ tự hào?”. Người con trai thi trượt đại học 2 lần, nhưng mẹ vẫn muốn cậu thi tiếp. Điều này khiến cậu rơi vào trầm cảm, thậm chí suýt làm bản thân bị thương vì những suy nghĩ tiêu cực.
Một cư dân mạng đã để lại bình luận gây chú ý, nhận được sự đồng tình: “Việc bố mẹ liên tục kỳ vọng mà không lắng nghe mong muốn thực sự của con không phải tình yêu hay hy sinh mà là sự áp đặt. Sau tuổi trung niên, khi đã có con tôi mới hiểu: gia đình càng ‘lười’ đặt ra những tiêu chuẩn quá mức và giáo dục theo cách khuyến khích để trẻ có không gian tự phát triển, con cái lớn lên càng dễ thành công, yêu thương bố mẹ”.
Blogger Trung Quốc @WangBowen có một người bạn là Tiến sĩ. Từ nhỏ, vị Tiến sĩ này đã được bố mẹ giáo dục một cách nghiêm khắc và phải làm theo nhiều quy định từ cách cầm đũa đến lựa chọn kiểu quần áo. Dù anh làm bài kiểm tra đạt thành tích tốt đến đâu vẫn chỉ nhận lại lời chỉ trích từ phụ huynh: “Con không nghĩ là mình nên cố gắng hơn sao? Bố mẹ làm việc mỗi ngày là vì tương lai của con đấy”.
Cha mẹ lên kế hoạch chọn sẵn cả trường đại học danh tiếng, chuẩn bị cho con đường sự nghiệp của anh. Vị Tiến sĩ luôn cảm thấy ngột ngạt trong chính căn nhà của mình. Anh muốn trở thành nhà văn, nhưng lại bị gia đình phản đối. Khi anh muốn chuyển ra ngoài sống tự lập, mẹ đã mắng anh suốt 4 tiếng đồng hồ và không nói chuyện với anh 5 ngày sau đó.
Cuối cùng, vị Tiến sĩ được chẩn đoán mắc ung thư khi mới 30 tuổi. Nhận được kết quả chẩn đoán, anh chỉ thở dài nhưng không buồn rầu. Anh lên kế hoạch thực hiện những điều bản thân luôn muốn mà vẫn chưa bao giờ dám làm trước đây, để một lần được sống vì chính mình.
Trên thực tế, nhiều bậc cha mẹ luôn muốn kiểm soát toàn bộ cuộc sống của trẻ với mong muốn đưa con trở thành những cá nhân xuất sắc. Thế nhưng điều này khiến trẻ khó bộc lộ đam mê, phát huy tiềm năng và nỗ lực của mình, đồng thời thiếu khả năng tự nhận thức về giá trị bản thân. Thay vì can thiệp vào các lựa chọn của con, bố mẹ nên đồng hành và lắng nghe để tìm ra con đường phù hợp nhất, đưa ra lời khuyên giá trị và kịp thời trên hành trình trưởng thành đó.
Một bé gái 11 tuổi tên Phong Thuỵ ở Hàng Châu (Trung Quốc) từng trở thành hiện tượng mạng bởi đam mê làm bánh ngọt. Cô bé vừa khả năng làm nhiều loại bánh khác nhau, vừa có đầu óc kinh doanh khi kiếm được tiền nhờ việc mở quầy hàng vào các ngày lễ. Mẹ cô rất ủng hộ niềm đam mê này, đầu tư cho con gái sách nấu ăn và dụng cụ làm bánh.
Trong một cuộc phỏng vấn, người mẹ này đã chân thành chia sẻ với truyền thông: “Cuộc sống này không phải một con đường mòn, tất cả mọi người đều sẽ thành công theo cách giống nhau. Tôi hy vọng con gái mình có thể sống theo cách mà con muốn”.
Nhà tâm lý học người Trung Quốc Hoàng Thạch Minh từng nói với con mình: “Con có cuộc sống của riêng mình, bố cũng vậy. Bố sẽ tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình, làm việc chăm chỉ, trau dồi bản thân, yêu gia đình và cả thế giới xung quanh. Con không cần phải chứng minh sự xuất sắc bằng điểm số cao, thu nhập tốt hay một ngôi nhà lớn. Bố chỉ mong con luôn có thể sống trọn vẹn với những lựa chọn của bản thân”.
Ý nghĩa của việc giáo dục trong gia đình không phải bố mẹ tìm mọi cách uốn nắn để con thành công, mà là dạy con biết tự tìm ra “la bàn” và chinh phục “đại dương” của riêng mình.
Kim Linh (Theo Toutiao)
