Theo Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ Đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã "siết" điểm khuyến khích đối với những thí sinh dùng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển.
Báo Thanh niên cho biết, quy chế cho phép các trường quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Nguyên tắc là trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 10/30 điểm. Tuy nhiên, bảng quy đổi phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch, ứng với thang điểm của chứng chỉ.
Cơ sở đào tạo xây dựng và công bố bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT. Điều này khác biệt với năm ngoái khi Bộ không đưa ra quy định nào về bảng quy đổi. Các trường có bảng quy đổi theo nhiều cách khác nhau từ 2 - 5 mức, cá biệt có trường quy đổi về một mức là 10 điểm dù IELTS 5.0 hay 9.0.
Bộ GD&ĐT đã "siết" điểm khuyến khích đối với những thí sinh dùng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đó, Bộ cũng giảm mức điểm khuyến khích cho nhóm thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ. Theo quy định năm nay, điểm cộng trong xét tuyển gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích với tối đa 3 điểm theo thang 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển).
Trong đó, điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0 - 3 điểm. Điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5 điểm. Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0 - 1,5 điểm. Như vậy, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm thay vì 3 điểm như năm ngoái.
Cuối cùng, Bộ quy định chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích. Điều này đồng nghĩa các trường không được vừa quy đổi, vừa cộng điểm thưởng cho thí sinh có chứng chỉ. Với quy định này, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ sẽ không còn được hưởng lợi thế 2 lần như năm ngoái. Đặc biệt, không còn tình trạng thí sinh được nhận tối đa 13/30 điểm nhờ cộng 0,5 - 3 điểm đồng thời với quy đổi 8 - 10 điểm từ IELTS sang điểm môn tiếng Anh ở một số trường như năm 2025.
Hướng tới công bằng trong tuyển sinh
Chia sẻ trên báo Người lao động, PGS.TS Lê Trung Đạo, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing cho biết, việc "siết" điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế là phù hợp, tạo công bằng cho các thí sinh.
PGS.TS Lê Trung Đạo lấy ví dụ những thí sinh có năng lực học tập ở mức trung bình nhưng được điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ cao vẫn trúng tuyển vào đại học. Dù đậu đại học theo đúng quy định, song kết quả học tập và chất lượng sinh viên chưa đồng đều.
Nhìn vào thực tế, chi phí ôn thi và thi để lấy các chứng chỉ ngoại ngữ là khá cao. Vì vậy, đa số các thí sinh có điểm chứng chỉ này đều có điều kiện kinh tế gia đình ở mức khá trở lên, sống tập trung ở thành phố lớn, có điều kiện học tập thuận lợi. Điều này, vô tình gây ra mất cân bằng và chưa bình đẳng với các thí sinh vùng sâu vùng xa.
"Theo tôi, việc "siết" từ 3 điểm xuống còn 1,5 điểm là phù hợp. Học ngoại ngữ không phải chỉ để đậu ĐH mà học để trau dồi bản thân, học để tiệm cận với tốc độ phát triển của thế giới, tăng cơ hội xin học bổng, các chương trình trao đổi liên kết quốc tế, thực tập ở doanh nghiệp nước ngoài,…" – PGS.TS Lê Trung Đạo nhấn mạnh.
Các trường điều chỉnh phương thức xét tuyển
Trước quy định mới, nhiều trường đại học đã xây dựng chính sách riêng đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ.
Chẳng hạn, Trường Đại học Công nghệ thông tin TP.HCM quy định các ngành đào tạo sử dụng tổ hợp xét tuyển có môn tiếng Anh, thí sinh bắt buộc phải thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh. Trường không quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT thành điểm môn ngoại ngữ dùng để xét tuyển. Phương thức xét tuyển tổng hợp, thí sinh có điểm cộng tối đa 5 điểm (thang 100) dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (IELTS, TOEFL iBT, TOEIC, JLPT). Trong đó, chứng chỉ IELTS cần đạt từ mức 5.0 trở lên, chứng chỉ JLPT từ mức N3 trở lên.
Trường Đại học Công nghệ thông tin TP.HCM.
Hay Học viện Nông nghiệp Việt Nam năm nay quy định với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT cho phép thí sinh được chọn giữa việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm cộng hoặc quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Nếu quy đổi thành điểm cộng, thí sinh có các chứng chỉ ngoại ngữ sẽ được cộng tối đa 1,5 điểm vào điểm xét tuyển. Theo bảng quy đổi điểm cộng trường công bố, thí sinh có IELTS 4.0 được cộng 0,5 điểm; từ 6.0 trở lên được cộng 1,5 điểm. Đối với thí sinh sử dụng kết quả IELTS/HSK để quy đổi thành điểm xét tuyển thì sẽ không được quy đổi thành điểm cộng.
Ngoài ra, trường Đại học Khoa học tự nhiên TP.HCM quy định tất cả chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế tiếng Anh (TOEFL iBT hay IELTS) chỉ được quy đổi sang điểm môn tiếng Anh (chỉ áp dụng đối với các tổ hợp có môn tiếng Anh của kết quả kỳ thi THPT 2026 trong phương thức xét tuyển kết hợp). Cụ thể, trường chỉ chấp nhận 2 loại chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế tiếng Anh gồm TOEFL iBT hoặc IELTS, được quy đổi từ mức 4.5 IELTS trở lên. Theo đó, thí sinh được quy đổi thành 7 điểm tiếng Anh khi đạt 4.5 IELTS, từ mức 8.0 TS được quy đổi thành 10 điểm.
PGS.TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Nha Trang, cho biết trường bỏ cộng điểm khuyến khích với thí sinh có chứng chỉ IELTS. Thay vào đó, chứng chỉ ngoại ngữ của thí sinh được sử dụng để quy đổi thành điểm môn tiếng Anh khi xét tuyển theo phương thức điểm thi tốt nghiệp THPT 2026. Quy định này áp dụng đối với thí sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh theo quy chế thi hiện hành. Điểm quy đổi sẽ được tính vào tổ hợp xét tuyển có môn tiếng Anh tương ứng. Đây là một trong những quy định mới của trường năm nay khi trước đó năm 2025 trường cho phép thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ có thể lựa chọn quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển hoặc cộng điểm khuyến khích.
