Đó chính là cầu Trần Hưng Đạo, một trong những công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội, được kỳ vọng tạo thêm một trục kết nối quan trọng giữa khu vực trung tâm thành phố với phía Đông. Dự án khởi công từ tháng 12/2025 với tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng.
Dự án có tổng chiều dài khoảng 4,18 km, điểm đầu tại khu vực ngã 5 Trần Hưng Đạo - Trần Thánh Tông và điểm cuối kết nối với phố Nguyễn Sơn.
Theo hồ sơ dự án, phần cầu chính vượt sông Hồng dài khoảng 870 m, gồm 6 nhịp, mỗi nhịp dài khoảng 145 m. Mặt cầu rộng khoảng 43 m, được bố trí 6 làn xe cơ giới, 2 làn dành cho xe đạp và 2 làn dành cho người đi bộ.
Thiết kế "vô cực" tạo dấu ấn khác biệt
Điểm gây chú ý nhất trong thiết kế cầu Trần Hưng Đạo nằm ở hệ vòm thép.
Theo phương án được Hà Nội lựa chọn, hệ vòm chính gồm những đường cong liên tục, lặp lại qua 6 nhịp, tạo thành hình ảnh biểu tượng vô cực (∞).
Ý tưởng kiến trúc này được phát triển từ phương án thiết kế "Hà Nội bất tận", lấy cảm hứng từ dòng chảy của sông Hồng. Những đường cong nối tiếp nhau không chỉ tạo nên diện mạo đặc trưng mà còn mang đến cho cây cầu một hình thức khác biệt so với kiểu dáng cầu truyền thống.
Hình dáng vòm đồng thời được tính toán để đáp ứng các yêu cầu về kết cấu và khí động học của công trình.
Khi hoàn thiện, hệ thống vòm thép với những đường cong liên tục được kỳ vọng tạo nên một điểm nhấn kiến trúc mới trên không gian sông Hồng.
Theo kế hoạch, hệ dầm và vòm tại nhịp TC3-TC4 sẽ được hoàn thiện trong năm 2026, trước khi tiếp tục triển khai nhịp TC4-TC5 vào đầu năm 2027. Khi các nhịp vòm lần lượt được nối liền, hình dáng "vô cực" đặc trưng của cây cầu sẽ ngày càng hiện rõ trên sông Hồng.
Thúc đẩy phương thức di chuyển ít phát thải
Một điểm đáng chú ý khác của cầu Trần Hưng Đạo nằm ở cách phân chia không gian giao thông trên mặt cầu.
Bên cạnh 6 làn xe cơ giới, công trình được thiết kế với 2 làn dành cho xe đạp và 2 làn cho người đi bộ. Theo thông tin giới thiệu dự án của Hà Nội, các không gian này không chỉ phục vụ việc qua sông mà còn được định hướng cho hoạt động đi bộ, ngắm cảnh và nghỉ ngơi.
Điều này tạo ra một khác biệt đáng kể so với cách nhìn cây cầu đơn thuần như hạ tầng để tăng năng lực lưu thông của phương tiện cơ giới. Khi được kết nối đầy đủ với mạng lưới đường hai bên sông, phần đường dành cho xe đạp và người đi bộ có thể trở thành một mắt xích mới cho các hành trình không phụ thuộc hoàn toàn vào ô tô, xe máy.
Thiết kế này xuất hiện đúng vào thời điểm Hà Nội đang thay đổi cách tiếp cận đối với giao thông đô thị.
Theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND về vùng phát thải thấp, một trong những nhóm giải pháp thành phố đặt ra là phát triển vận tải hành khách công cộng, xác định các khu vực có thể mở rộng không gian đi bộ, đi xe đạp, phát triển dịch vụ xe đạp công cộng và tăng khả năng kết nối giữa các loại hình vận tải. Chính sách này đã có hiệu lực từ tháng 12/2025 và bắt đầu được triển khai theo lộ trình từ năm 2026.
Song song với đó, Hà Nội đang đẩy nhanh chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành chuyển đổi xe buýt sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe buýt điện và năng lượng sạch chậm nhất vào năm 2030, đồng thời mở rộng mạng lưới trạm sạc và điều chỉnh luồng tuyến để tăng khả năng kết nối của hệ thống giao thông công cộng.
Trong Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, Hà Nội cũng đặt định hướng phát triển hệ thống giao thông công cộng theo hướng tích hợp giữa xe đạp, xe buýt và đường sắt đô thị, đi cùng lộ trình chuyển đổi giao thông xanh.
Báo cáo của IPCC về giảm nhẹ biến đổi khí hậu đánh giá việc phát triển hạ tầng cho đi bộ và xe đạp, kết hợp với giao thông công cộng, là một trong những giải pháp có thể hỗ trợ giảm nhu cầu sử dụng các phương thức vận tải phát thải cao.
Với cầu Trần Hưng Đạo, việc dành không gian cho người đi bộ cũng mở rộng chức năng của cây cầu. Thay vì chỉ là nơi phương tiện đi qua, cầu được định hướng trở thành một phần của không gian công cộng trên sông, kết nối giao thông với hoạt động ngắm cảnh, đi bộ và giải trí.
Minh Khang
