Trong báo cáo được công bố trên tạp chí CA: A Cancer Journal for Clinicians, các chuyên gia của ACS cho biết tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng ở người trưởng thành tại Mỹ nhìn chung đã giảm gần 1% mỗi năm trong giai đoạn 2013–2022.
Mức giảm này chủ yếu nhờ số ca bệnh ở người từ 65 tuổi trở lên giảm khoảng 2,5% mỗi năm.
Tuy nhiên, báo cáo cũng cho thấy số ca ung thư đại trực tràng ở nhóm tuổi 50–64 lại tăng 0,4% mỗi năm.
Đáng lo ngại hơn, các tác giả cho biết tỷ lệ mắc bệnh ở nhóm 20–49 tuổi tăng tới 3% mỗi năm.
Họ dự báo rằng 45% các ca chẩn đoán ung thư đại trực tràng trong năm nay sẽ xảy ra ở những người dưới 65 tuổi, tăng mạnh so với 27% vào năm 1995. Đồng thời, khoảng 1/3 trong số 55.000 ca tử vong do ung thư đại trực tràng dự kiến tại Mỹ năm nay sẽ xảy ra ở người dưới 65 tuổi.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy ung thư trực tràng hiện chiếm 32% tổng số ca ung thư đại trực tràng, tăng từ 27% cách đây hai thập kỷ.
ACS công bố báo cáo về tình hình ung thư đại trực tràng mỗi ba năm một lần, dựa trên dữ liệu từ Trung tâm Thống kê Y tế Quốc gia Mỹ.
Nikita Wagle, tiến sĩ, nhà khoa học chính trong lĩnh vực nghiên cứu giám sát ung thư tại ACS và là đồng tác giả của báo cáo, cho rằng xu hướng này là lời cảnh báo đối với cộng đồng y khoa.
“Dù đã đạt được nhiều tiến bộ trong cuộc chiến chống ung thư suốt nhiều thập kỷ qua, tỷ lệ tử vong do ung thư đại trực tràng lại đang tăng ở nam và nữ trẻ tuổi,” Wagle nói với chuyên trang y tế Healthline. “Điều quan trọng là chúng ta cần đẩy mạnh nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân, đồng thời có các biện pháp nhằm ngăn chặn những ca tử vong này.”
Vì sao ung thư đại trực tràng gia tăng ở người trẻ?
Trong báo cáo, ACS cho biết ung thư đại trực tràng hiện là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến thứ ba ở cả nam và nữ tại Mỹ.
Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ hai tại Mỹ và là nguyên nhân tử vong do ung thư hàng đầu ở người dưới 50 tuổi.
ACS ước tính năm 2026 sẽ có khoảng 158.850 ca ung thư đại trực tràng mới tại Mỹ, trong đó gồm 108.860 ca ung thư đại tràng và 49.990 ca ung thư trực tràng.
Báo cáo cho biết hơn một nửa số ca ung thư đại trực tràng có liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi, bao gồm:
- hút thuốc lá
- chế độ ăn uống không lành mạnh
- uống nhiều rượu bia
- ít vận động
- thừa cân, béo phì
Bác sĩ Nilesh Vora, chuyên gia ung thư nội khoa và giám đốc y khoa của Viện Ung thư MemorialCare Todd tại Trung tâm Y tế Long Beach, cho biết ông đã chứng kiến sự gia tăng số bệnh nhân ung thư đại trực tràng và không bất ngờ với những con số trong báo cáo (ông không tham gia nghiên cứu).
“Những số liệu này không làm thay đổi mối lo ngại mà tôi đã có từ trước về xu hướng này,” ông nói với Healthline.
Bác sĩ Geoffrey Buckle, chuyên gia ung thư tiêu hóa tại Đại học California, San Francisco, cũng cho biết các số liệu mới của ACS phù hợp với những gì ông và đồng nghiệp đang thấy trong thực tế lâm sàng.
“Chúng tôi đang chứng kiến tỷ lệ ung thư đại trực tràng tăng lên, và điều đó thực sự đáng lo ngại,” Buckle nói. “Các thống kê này phản ánh chính xác những gì chúng tôi gặp mỗi ngày tại phòng khám.”
Theo Buckle, nhiều yếu tố có thể góp phần làm gia tăng các ca ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, bao gồm:
- tỷ lệ béo phì ngày càng tăng
- lối sống ít vận động
- chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến và thịt đỏ
Một số nghiên cứu cũng cho thấy sự tích tụ vi nhựa trong cơ thể người trẻ có thể là một yếu tố liên quan, Buckle cho biết.
Một giả thuyết khác cho rằng các độc tố do vi khuẩn E. coli tạo ra – có khả năng làm tổn thương DNA – cũng có thể góp phần làm gia tăng các ca ung thư đại trực tràng.
Wagle cũng đồng tình rằng có thể đang tồn tại những yếu tố nguy cơ mới ảnh hưởng đến người trẻ.
“Từ cuối thế kỷ 20, con người tiếp xúc với nhiều yếu tố mới như thực phẩm siêu chế biến hay vi nhựa, những yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư. Thế hệ trẻ ngày nay có mức phơi nhiễm tích lũy cao hơn so với thế hệ trước,” bà giải thích.
Bác sĩ Vora cũng cho rằng những giả thuyết này có cơ sở nhất định, đồng thời nhấn mạnh rằng các yếu tố môi trường khác cũng cần được xem xét thêm.
Trà My
Theo Healthline
