Các bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai vừa ghi nhận một ca bệnh hiếm gặp: ung thư tuyến giáp thể nhú di căn não, trong đó triệu chứng khởi phát lại là dấu hiệu thần kinh, không phải biểu hiện ở vùng cổ như thường thấy. Trường hợp này cho thấy những diễn biến khó lường của bệnh lý vốn được đánh giá là có tiên lượng tốt.
Bệnh nhân V.V.S (60 tuổi) nhập viện với lý do đau đầu kéo dài, kèm yếu nửa người phải. Trước đó, ông hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý và gia đình cũng chưa ghi nhận trường hợp ung thư.
Chỉ trong vòng 5 ngày trước khi nhập viện, cơn đau đầu âm ỉ tăng dần, đi kèm biểu hiện yếu tay và chân phải khiến bệnh nhân phải đến khám. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy nhiều tổn thương bất thường ở thùy đỉnh – chẩm trái, kèm phù não diện rộng và hiệu ứng khối, đẩy lệch đường giữa.
Đây là dấu hiệu điển hình của tổn thương choán chỗ trong não – một tình trạng nguy hiểm, thường gợi ý đến u não hoặc di căn từ nơi khác.
Khối u nhỏ ở tuyến giáp nhưng di căn xa
Theo các chuyên gia gồm: GS. TS Mai Trọng Khoa, BSNT Hữu Phát Huy, BSNT Nguyễn Thu Trang, PGS. TS Phạm Cẩm Phương, PGS.TS. Phạm Văn Thái, Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, điều đáng nói của trường hợp này là khi thăm khám lâm sàng, các bác sĩ không phát hiện tuyến giáp to, cũng không sờ thấy hạch cổ. Tuy nhiên, siêu âm tuyến giáp lại phát hiện một nhân nhỏ kích thước chỉ khoảng 10mm.
Để làm rõ bản chất tổn thương, bệnh nhân được chỉ định thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu, trong đó có chụp PET/CT toàn thân. Kết quả cho thấy hai khối tổn thương trong não tăng hấp thu mạnh chất chuyển hóa FDG – dấu hiệu điển hình của tế bào ung thư. Đồng thời, một tổn thương nhỏ ở tuyến giáp cũng ghi nhận mức hấp thu cao bất thường.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm sau đó cho kết quả nghi ngờ ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú.
Từ các dữ kiện lâm sàng và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán xác định: ung thư tuyến giáp thể nhú giai đoạn IV, đã di căn não. Kết quả này khiến bệnh bất ngờ vì trước đó khỏe mạnh.
Di căn não – biến chứng hiếm nhưng nguy hiểm
Theo các chuyên gia, ung thư tuyến giáp là loại ung thư phổ biến nhất của hệ nội tiết, và thể nhú chiếm tỷ lệ lớn nhất. Bệnh thường tiến triển chậm, tiên lượng tốt và chủ yếu di căn hạch cổ.
Di căn xa ít gặp, trong đó phổ biến nhất là phổi và xương. Di căn não là biến chứng rất hiếm, chỉ chiếm khoảng 0,15–1,3% các trường hợp. Tuy nhiên, khi đã xuất hiện, tiên lượng bệnh thường nặng, thời gian sống trung bình chỉ từ 9–18 tháng sau chẩn đoán.
Ở ca bệnh này, điều đặc biệt là khối u nguyên phát ở tuyến giáp rất nhỏ, không gây triệu chứng, nhưng đã di căn lên não và gây biểu hiện rõ rệt. Đây là tình huống hiếm gặp nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Điều trị đa mô thức, cá thể hóa cho từng trường hợp
Sau khi hội chẩn chuyên môn, bệnh nhân được chỉ định điều trị theo hướng phối hợp nhiều phương pháp.
Trước mắt, các bác sĩ sử dụng thuốc corticosteroid nhằm giảm phù não, cải thiện triệu chứng thần kinh. Đồng thời, bệnh nhân được cân nhắc xạ phẫu định vị (Gamma Knife) – phương pháp hiện đại giúp tiêu diệt chính xác các ổ di căn trong não.
Về lâu dài, kế hoạch điều trị bao gồm phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp kết hợp nạo hạch cổ, sau đó điều trị iod phóng xạ I-131 nhằm tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại.
Trong một số trường hợp tiến triển hoặc không đáp ứng iod phóng xạ, các liệu pháp nhắm trúng đích cũng có thể được cân nhắc.
Cảnh báo từ ca bệnh hiếm
Các chuyên gia tại Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, dù ung thư tuyến giáp thể nhú thường có tiên lượng tốt, người bệnh không nên chủ quan. Trong một số trường hợp hiếm, bệnh có thể tiến triển âm thầm và biểu hiện bằng các triệu chứng ngoài vùng cổ, như đau đầu, yếu liệt hoặc rối loạn thần kinh.
Do đó, khi xuất hiện các dấu hiệu thần kinh bất thường kéo dài, người dân cần đi khám sớm để được chẩn đoán kịp thời.
Đặc biệt, với các trường hợp phát hiện di căn não chưa rõ nguyên phát, bác sĩ cần nghĩ đến khả năng ung thư tuyến giáp – ngay cả khi khối u rất nhỏ và không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng.
Ngọc Minh
