Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giáo dục đại học tại Việt Nam đang dần hòa nhập sâu rộng với hệ thống giáo dục quốc tế và đạt được nhiều vị trí trên các bảng xếp hạng đại học uy tín toàn cầu.
Dưới đây là một số bảng xếp hạng đại học thế giới phổ biến hiện nay:
THE World University Rankings
THE World University Rankings là bảng xếp hạng toàn cầu do Times Higher Education công bố lần đầu vào năm 2004. Đây là một trong ba bảng xếp hạng đại học danh tiếng nhất thế giới, bên cạnh QS World University Rankings và Shanghai Academic Ranking of World Universities (ARWU).
THE đánh giá các trường đại học trên toàn cầu dựa trên bốn nhiệm vụ chính của một trường đại học: giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao kiến thức và triển vọng quốc tế. Bảng xếp hạng năm nay của THE sử dụng dữ liệu từ hơn 2.000 cơ sở giáo dục tại 115 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Việc đánh giá dựa trên 18 tiêu chí được chia thành 5 nhóm chính: Giảng dạy, Môi trường nghiên cứu, Chất lượng nghiên cứu, Chuyển giao công nghệ và Mức độ quốc tế hóa. Mỗi nhóm tiêu chí chiếm từ 4% đến 30% trọng số, trong đó chất lượng nghiên cứu có trọng số cao nhất (30%), phản ánh sức mạnh và tầm ảnh hưởng học thuật của các trường.
Trong năm 2025, Việt Nam ghi nhận thành tích ấn tượng với 9 cơ sở giáo dục đại học được xếp hạng. Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đạt vị trí cao nhất trong số này, xếp vào nhóm 501-600, mặc dù đây là lần đầu tiên trường này tham gia bảng xếp hạng. Các trường Đại học Duy Tân và Tôn Đức Thắng nằm trong nhóm 601-800. Đặc biệt, Trường Đại học Y Hà Nội và Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh lần đầu tiên được xếp hạng, nằm trong các nhóm 801-1000 và 1201-1500 tương ứng. Trong số 9 trường được xếp hạng, 6 trường duy trì vị trí so với năm trước, trong khi 3 trường mới xuất hiện trong danh sách.
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
QS World University Rankings
QS World University Rankings được phát triển và quản lý bởi tổ chức Quacquarelli Symonds (QS) của Anh Quốc. Từ năm 2004 đến 2009, QS hợp tác với Times Higher Education (THE) để phát hành bảng xếp hạng THE-QS World University Rankings. Sau khi hợp tác này kết thúc vào năm 2010, QS tiếp tục phát triển bảng xếp hạng riêng với tên gọi QS World University Rankings, trong khi THE hợp tác với Thomson Reuters để ra mắt bảng xếp hạng THE World University Rankings.
Trong khu vực Đông Nam Á, bảng xếp hạng QS WUR 2025 có 84 cơ sở giáo dục đại học được xếp hạng, trong đó Malaysia dẫn đầu với 28 trường, tiếp theo là Indonesia (26), Thái Lan (13), Việt Nam (6), Philippines (5), Singapore (4) và Brunei (2). Mặc dù Singapore chỉ có 4 trường được xếp hạng, nhưng quốc gia này vẫn giữ vị trí hàng đầu với hai trường nằm trong top 20 thế giới: Đại học Quốc gia Singapore (NUS) đứng thứ 8 và Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) đứng thứ 15.
Năm 2025 đánh dấu năm thứ 21 QS công bố bảng xếp hạng toàn cầu và năm thứ hai áp dụng bộ tiêu chí mới gồm 9 tiêu chí thay vì 6 tiêu chí trước đây. Các tiêu chí mới này nhằm đánh giá toàn diện hơn về chất lượng và hiệu quả hoạt động của các trường đại học, bao gồm các yếu tố truyền thống như uy tín học thuật, uy tín với nhà tuyển dụng, số lượng trích dẫn nghiên cứu, cùng với các yếu tố mới như tính bền vững, tỷ lệ việc làm của sinh viên tốt nghiệp và xu hướng kết nối quốc tế trong nghiên cứu khoa học.
Tại kỳ xếp hạng QS WUR 2025, Việt Nam có 6 cơ sở giáo dục đại học được ghi danh trong tổng số hơn 1500 cơ sở giáo dục đại học đến từ 104 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.
Trong đó, Đại học Duy Tân đạt vị trí 495, tăng so với hạng 514 năm ngoái. Trường Đại học Tôn Đức Thắng nằm trong nhóm 711-720, tăng so với nhóm 721-730. Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-HN) tăng từ nhóm 951-1000 lên nhóm 851-900. Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh (VNU-HCM) tăng từ nhóm 951-1000 lên nhóm 901-950. Đại học Huế lần đầu tiên có tên trong danh sách, ở vị trí đồng hạng 1201-1400 cùng với Đại học Bách khoa Hà Nội.
Đại học Duy Tân
Shanghai Academic Ranking of World Universities - ARWU
Shanghai Academic Ranking of World Universities (ARWU) là bảng xếp hạng học thuật toàn cầu được Trường Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) công bố lần đầu vào tháng 6 năm 2003. Đến năm 2024, ARWU đã xếp hạng hơn 2.500 trường đại học và công bố danh sách 1.000 trường hàng đầu thế giới.
ARWU được coi là bảng xếp hạng đại học khắt khe và khách quan nhất trên thế giới. Bảng xếp hạng này dựa trên các chỉ số học thuật khách quan và dữ liệu từ bên thứ ba để đánh giá hiệu quả hoạt động của các trường đại học, không phụ thuộc vào dữ liệu do các trường cung cấp.
Cụ thể, ARWU đánh giá các trường đại học dựa trên 6 tiêu chí chính: số lượng cựu sinh viên và giảng viên đoạt giải Nobel và Huy chương Fields; số lượng nhà nghiên cứu được trích dẫn nhiều nhất; số lượng bài báo được công bố trên các tạp chí Nature và Science; số lượng bài báo được chỉ mục trong Science Citation Index-Expanded và Social Science Citation Index; và hiệu suất học thuật trên đầu người của một tổ chức.
Năm 2019, Đại học Tôn Đức Thắng trở thành trường đại học đầu tiên của Việt Nam được xếp hạng trong ARWU, nằm trong nhóm 901-1.000. Năm 2020, trường này nâng lên nhóm 701-800. Năm 2021, Đại học Duy Tân gia nhập bảng xếp hạng cùng với Đại học Tôn Đức Thắng, cả hai đều nằm trong nhóm 601-700. Tuy nhiên, năm 2022, Đại học Tôn Đức Thắng duy trì vị trí trong nhóm 601-700, trong khi Đại học Duy Tân tụt xuống nhóm 901-1.000. Trong hai năm gần đây (2023, 2024), Việt Nam không có trường nào được ARWU xếp hạng.
Năm 2019, Đại học Tôn Đức Thắng trở thành trường đại học đầu tiên của Việt Nam được xếp hạng trong ARWU.
