Một kịch bản nghẹt thở đang diễn ra tại Vùng Vịnh, với tâm điểm là các tiêm kích F-15 của Qatar và căn cứ không quân Al Udeid của Mỹ. Đúng nửa năm đã trôi qua kể từ thời điểm hai máy bay ném bom tiền tuyến Su-24 của Iran cất cánh thực hiện nhiệm vụ chiến đấu hướng về phía Qatar, rồi... "bốc hơi" không một dấu vết.
Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Iran đã trực tiếp cáo buộc Doha giam giữ trái phép ba phi công kỳ cựu của họ. Đáp lại, Qatar chỉ biết xua tay phân bua: "Chúng tôi không biết gì cả, không thấy ai hết, chỉ tìm thấy một thi thể". Liệu đây có phải là một lời nói dối?
Cuộc tập kích vào căn cứ Al Udeid
Hãy ngược thời gian trở lại ngày 2/3/2026. Mỹ và Israel khi đó vừa tiến hành một đợt không kích mới vào lãnh thổ Iran, tận dụng các căn cứ không quân đặt tại các quốc gia Vùng Vịnh. Đáp trả hành động này, Iran đã tiến hành một cuộc tấn công phối hợp nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và đồng minh Ả Rập, sử dụng kết hợp tên lửa, flycam/UAV và không quân tiền tuyến.
Mục tiêu của hai chiếc Su-24 Iran là Al Udeid — căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực đặt tại Qatar, nơi đồn trú của khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ. Phía Iran khẳng định: các kíp lái đã trút hỏa lực xuống căn cứ "với hiệu suất rất cao" và đang trên đường quay trở về căn cứ nhà.
Tuy nhiên, Không quân Qatar đã can thiệp. Các tiêm kích F-15 được lệnh xuất kích khẩn cấp (theo một nguồn tin khác là do hệ thống phòng không kích hoạt) đã đánh chặn các máy bay ném bom của Iran. Cả hai chiếc Su-24 đều bị bắn hạ, bốn phi công kịp thời nhảy dù thoát hiểm ngay trên lãnh thổ Qatar.
Một trong số họ — Majid Kazemi — đã hy sinh. Thi thể của anh sau đó được Doha chính thức trao trả cho Teheran. Dẫu vậy, tung tích của ba phi công Iran còn lại cho đến nay vẫn là một ẩn số chưa có lời giải.
Bí ẩn 3 phi công Su-24 mất tích
Ngày 16/8/2026, hãng thông tấn Mehr và nhật báo Hamshahri của Iran đã cho đăng tải bức thư của Tướng Seyyed Baqerzadeh, Trưởng Ủy ban Tìm kiếm Tù binh và Người mất tích thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân đội Iran. Bức thư được gửi trực tiếp tới Bà Mirjana Spoljaric, Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC).
Tướng Baqerzadeh không ngần ngại dùng những từ ngữ gay gắt, thẳng thắn lên án hành động của Qatar là "tội ác chiến tranh" và là sự vi phạm nghiêm trọng các Điều 70 và 78 của Công ước Geneva.
Theo dữ liệu từ tình báo Iran, ba phi công còn lại — gồm Javad Salehi, Abdul Majid Dashtian và Omran Behroozian — đã tiếp đất bằng dù an toàn trên lãnh thổ Qatar. Lực lượng đặc nhiệm Qatar sau đó đã bí mật bắt giữ và đưa họ đến một nhà tù ẩn danh.
"Đã nửa năm trôi qua, nhưng chính phủ Qatar — đi ngược lại mọi chuẩn mực quốc tế — vẫn cố tình che giấu việc đang giam giữ các phi công của chúng tôi! Họ bị cấm liên lạc với gia đình, không được tiếp xúc với các nhà ngoại giao hay đại diện của Chữ thập đỏ. Chúng tôi vô cùng quan ngại về tính mạng và sức khỏe của họ", Tướng Baqerzadeh nhấn mạnh.
Teheran yêu cầu Chữ thập đỏ tiến hành thanh tra các nhà tù ở Qatar, kiểm tra tình trạng sức khỏe của các phi công và giải cứu họ về nước, trước khi Qatar bàn giao những người này cho "các đối tác Mỹ" để thực hiện các cuộc thẩm vấn khắc nghiệt.
Người Ả Rập bác bỏ
Trong suốt sáu tháng qua, Teheran dường như đã nỗ lực giải quyết vụ việc trong êm đẹp thông qua các kênh kín và môi giới trung gian từ Oman. Tuy nhiên, mọi cố gắng đều bất thành. Mới đây, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, ông Majed Al-Ansari, đã thẳng thừng bác bỏ và gọi các tuyên bố từ Bộ Tổng tham mưu Iran là "hoàn toàn dối trá và là thông tin sai lệch".
Phiên bản sự kiện do phía Doha đưa ra qua lời nhà ngoại giao này lại hoàn toàn khác. Lực lượng Qatar đúng là đã bắn hạ hai chiếc Su-24 của Iran, nhưng "chỉ diễn ra sau khi đã nỗ lực liên lạc qua vô tuyến nhưng không nhận được phản hồi". Các đội tìm kiếm cứu nạn của Qatar đã xới tung toàn bộ khu vực máy bay rơi nhưng chỉ phát hiện duy nhất một thi thể phi công. Họ khẳng định không tìm thấy bất kỳ phi công nào còn sống.
"Ngay từ tháng 4, chúng tôi đã có lời mời chính thức gửi đến đoàn đại biểu Iran sang Doha để trực tiếp tiếp cận toàn bộ hồ sơ, tài liệu của chiến dịch tìm kiếm cứu hộ. Thế nhưng cho đến nay, phía Iran vẫn chưa hề đáp lời mời của chúng tôi!", ông Al-Ansari tuyên bố.
Tại sao Doha phải giam giữ các phi công?
Nếu sự thật là Doha đang giữ các phi công Iran thì lý do là gì?
Theo Svpressa, lý do vô cùng đơn giản — áp lực từ phía Mỹ. Việc bắt sống các phi công lái Su-24 của Iran từng tham gia tập kích căn cứ Al Udeid là một nguồn thông tin tình báo vô giá đối với CIA và Bộ Quốc phòng Mỹ. Việc trao trả họ cho Iran đồng nghĩa với việc làm phật lòng nước Mỹ — quốc gia vốn là đối tác quân sự hàng đầu bảo hộ cho quốc gia nhỏ bé Qatar.
Mặt khác, nếu phía Qatar bây giờ thừa nhận đang giam giữ các phi công Iran, điều đó chẳng khác nào trao cho Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) một lý do hợp lý để tấn công.
Không loại trừ khả năng Mỹ sẽ sử dụng các phi công Iran làm con bài tẩy để mặc mặc kìm kẹp, ngã giá trong các cuộc đàm phán ngầm liên quan đến Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, tất cả vẫn chỉ là những dự đoán và số phận 3 phi công mất tích vẫn còn là ẩn số.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
