Quá trình khai thác tiền sử/bệnh sử: Bé sinh thường, đủ tháng, cân nặng lúc sinh 3800gram, sau sinh khóc to bú tốt. Trẻ được chăm sóc tại Khoa Sản và xuất viện lúc 3 ngày tuổi với phản xạ bú tốt, bú sữa mẹ hoàn toàn. Tuy nhiên, có một điều đặc biệt là trong thời gian chăm sóc tại nhà, người mẹ đã không cho bé bú lượng sữa cần thiết hằng ngày.
Các bác sỹ Khoa Nhi đã nhanh chóng thăm khám, chỉ định các xét nghiệm cần thiết và chẩn đoán: Nhiễm trùng sơ sinh, suy hô hấp, rối loạn nước - điện giải, sụt cân do thiếu cung cấp lượng sữa theo nhu cầu (giảm 1200 gram trong 17 ngày).
Bé được điều trị và chăm sóc tích cực với thở Oxy, truyền dịch, kháng sinh, điều chỉnh rối loạn nước và điện giải, nuôi dưỡng qua sonde dạ dày. Sau 9 ngày điều trị, bé linh hoạt, bú tốt, da môi hồng hào và đã lấy lại cân nặng ban đầu (tăng 1200gram so với lúc nhập viện). Bé được xuất viện trong niềm hạnh phúc của cả ekip và gia đình.
Qua trường hợp này, ThS.Bs Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh khuyến cáo: Các bà mẹ đang chăm sóc trẻ sơ sinh nên trang bị kiến thức cơ bản về chăm sóc trẻ sơ sinh, cho con bú đúng cách và biết cách nhận biết thế nào là bé đói, bé bú đủ.
Dấu hiệu nhận biết bé đã bú đủ:
- Bé bú ít nhất 8 lần trong 24 giờ.
- Bé thường bú trong 10 phút hay lâu hơn theo kiểu mút/nghỉ/mút một cách nhịp nhàng.
- Mẹ nghe thấy tiếng bé nuốt sau khi bú vài phút (rõ hơn sau ngày thứ 3 -4).
- Sau khi bú, bé không có những dấu hiệu muốn bú/đói (chép miệng, mút tay).
- Vú mẹ mềm hơn sau khi cho con bú (cảm nhận rõ khi sữa đã về).
- Bé đi tiểu ít nhất 1 lần vào ngày đầu tiên, 3 lần vào ngày thứ 2, thứ 3. Bé đi tiểu nhiều hơn vào các ngày thứ tư, thứ năm. Bé phải tiểu ít nhất 6 lần/ngày kể từ ngày thứ 6 trở đi.
- Bé đi ngoài phân vàng lỏng, có hạt vào ngày thứ 3 - 4 sau sinh. Nếu bé không đi ngoài hay vẫn còn đi phân xanh đen, sệt nên báo cho bác sỹ.
- Bé lấy lại cân nặng lúc sinh sau khoảng 2 tuần lễ (1 tuần đầu trẻ có hiện tượng sụt cân sinh lý).
Một số dấu hiệu cho biết bé ngậm vú không đúng cách và bé chưa đủ sữa:
- Đau núm vú trong khi cho bú hay tiếp tục đau sau khi đã ngưng cho bú.
- Có thể nghe thấy tiếng chép miệng khi bé bú.
- Bé ngậm vú khó khăn và nhả vú ra nhiều lần chỉ sau vài lần mút vú.
- Bé ngủ sau khi bú vài phút.
- Vú của mẹ không thấy mềm hơn sau khi bú.
- Bé ít đi tiểu hơn, nước tiểu rất sẫm màu, phân còn sẫm màu sau 5 ngày đầu tiên.
- Lúc nào bé cũng quấy khóc, có vẻ đói, lờ đờ. Bé có thể ngủ ngay khi bạn đặt bé vào ngực nhưng sau đó quấy khóc khi bạn đưa bé ra.
- Bé có dấu hiệu khô miệng, khô mắt.
- Bé tiếp tục giảm cân sau tuần đầu tiên.
Bạn hiếm khi nghe thấy tiếng bé nuốt khi bú. (Một số trẻ sơ sinh bú rất yên lặng, vì vậy nếu tất cả các dấu hiệu khác đều tích cực, đừng lo lắng về dấu hiệu này!)
Trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, nếu nhận thấy những dấu hiệu bất thường trên, cha mẹ có thể đưa con đến các cơ sở y tế để để thăm khám và hướng dẫn chăm sóc đúng cách nhé.
Kim Chung
