Theo tài liệu bị rò rỉ mà trang The Information thu thập được, OpenAI và Microsoft có một định nghĩa bí mật về "AGI", từ viết tắt của trí tuệ nhân tạo phổ quát (Artificial General Intelligence), tức bất kỳ hệ thống nào có thể vượt trội hơn con người ở hầu hết các tác vụ. Hai công ty đã đồng ý vào năm 2023 rằng AGI sẽ đạt được khi OpenAI phát triển một hệ thống AI có thể tạo ra ít nhất 100 tỷ USD lợi nhuận.
Từ lâu đã có một cuộc tranh luận trong cộng đồng AI về ý nghĩa của AGI, hoặc liệu máy tính có bao giờ đủ tốt để vượt trội hơn con người ở hầu hết các nhiệm vụ và sau đó xóa sổ các lĩnh vực chính của nền kinh tế hay không. Thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" có phần không chính xác vì phần lớn nó chỉ là một máy dự đoán, tiếp nhận các từ khóa và tìm kiếm một lượng lớn dữ liệu mà không thực sự hiểu các khái niệm cơ bản.
OpenAI được thành lập như một tổ chức phi lợi nhuận với mục đích sử dụng ảnh hưởng của mình để tạo ra các sản phẩm mang lại lợi ích cho toàn nhân loại. Ý tưởng đằng sau việc cắt đứt Microsoft khi đạt được AGI là quyền truy cập không hạn chế vào tài sản trí tuệ của OpenAI có thể tập trung quyền lực một cách bất hợp lý vào gã khổng lồ công nghệ.
Tuy nhiên, OpenAI đã nhận được hơn 13 tỷ USD tài trợ từ Microsoft trong nhiều năm qua và khoản tiền này đi kèm với một thỏa thuận hợp đồng kỳ lạ rằng công ty khởi nghiệp sẽ ngừng cho phép Microsoft sử dụng bất kỳ công nghệ mới nào mà nó phát triển sau khi đạt được AGI.
Theo The Information, Microsoft và OpenAI đang đàm phán một loạt các thay đổi trong thỏa thuận của họ và sẽ được áp dụng nếu công ty tái cấu trúc sang thành một tổ chức vì lợi nhuận. Hiện tại, Microsoft đóng vai trò là nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ đám mây độc quyền của OpenAI, và OpenAI có thể muốn chấm dứt điều này cũng như ngừng chia sẻ lợi nhuận và chuyển sang đơn giản là trao cổ phần cho Microsoft.
Có thể thấy OpenAI còn rất xa mới đạt được cột mốc lợi nhuận 100 tỷ USD đó - dự kiến công ty sẽ chỉ tạo ra doanh thu 4 tỷ USD trong năm 2024 - trên công nghệ mà giá trị thực sự của nó vẫn còn là suy đoán. Điều này có nghĩa là theo thỏa thuận hiện tại, họ có thể sẽ phải tiếp tục chuyển giao công nghệ và lợi nhuận của mình cho Microsoft trong một thời gian dài. Đây không phải là điều tuyệt vời khi 2 công ty đang hướng tới trở thành đối thủ cạnh tranh và OpenAI cần tìm kiếm các nhà đầu tư mới.
Ông Elon Musk, đồng sáng lập OpenAI và cựu thành viên hội đồng quản trị, đã kiện để cố gắng ngăn công ty chuyển đổi thành một tổ chức vì lợi nhuận. Ông lập luận rằng ông đã đầu tư khoảng 50 triệu USD vào công ty trong những ngày đầu với niềm tin rằng nó sẽ là một tổ chức phi lợi nhuận mãi mãi, và giờ cảm thấy bị lừa dối.
Tóm lại, Microsoft và OpenAI có một định nghĩa rất cụ thể về trí tuệ nhân tạo phổ quát (AGI) dựa trên lợi nhuận của công ty khởi nghiệp, thay vì một định nghĩa kỹ thuật và triết học nghiêm ngặt mà nhiều người mong đợi.
Thỏa thuận này cho thấy Microsoft có thể có quyền truy cập vào các mô hình của OpenAI trong một thập kỷ hoặc hơn nữa. Trong khi đó, OpenAI vẫn còn rất xa mới đạt được mốc lợi nhuận 100 tỷ đô la, và định nghĩa AGI tập trung vào lợi nhuận của họ dường như không phù hợp với chi phí tính toán đáng kể mà các mô hình AI mới nhất mang lại.
Nguyễn Hải
