Trong khi đó, hơn 120 cá thể gấu khác vẫn đang được nuôi nhốt tại các hộ dân trên cả nước.
Gấu An từ ngày còn bú bình đến khi trưởng thành
Sáng 24/9, Tăng Thanh Hà có mặt tại Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam, nằm giữa không gian xanh của Vườn quốc gia Tam Đảo. Nữ diễn viên tham dự chương trình “FREE THE FINAL BEARS - Vì những cá thể gấu cuối cùng”, nơi nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc người Anh Rick Wakeman CBE có buổi biểu diễn đặc biệt dành tặng những cá thể gấu từng được giải cứu.
Sự kiện còn có sự tham dự của hai diễn viên người Anh Peter Egan và Lesley Nicol - những người đã nhiều năm đồng hành với Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia) trong hoạt động cứu hộ gấu tại Việt Nam và Trung Quốc.
Với Tăng Thanh Hà, chuyến trở lại Tam Đảo lần này tiếp nối một mối gắn bó đã kéo dài hơn 4 năm.
Nữ diễn viên cho biết cô biết đến Animals Asia từ năm 2020 và bắt đầu đồng hành cùng tổ chức từ năm 2021. Năm 2022, Hà tham gia chiến dịch “No Bear Left Behind - Không một cá thể gấu nào bị bỏ lại phía sau”.
Cũng trong năm đó, Animals Asia cứu hộ ba cá thể gấu ngựa con. Trong một cuộc trò chuyện với ELLE, Tăng Thanh Hà kể lần đầu nhìn thấy An là qua hình ảnh cá thể gấu vừa được cứu và đang trên đường trở về trung tâm. Khi ấy, An còn rất nhỏ và phải bú bình.
Hà quyết định nhận bảo trợ trọn đời cho cá thể gấu và đặt tên là An, với mong muốn gấu có một cuộc sống bình an, hạnh phúc. Thời điểm ấy, nữ diễn viên từng chia sẻ An có độ tuổi gần bằng người con út của mình.
Sau quyết định bảo trợ, mối gắn bó không dừng lại ở những khoản hỗ trợ dành cho việc chăm sóc. Trong những năm tiếp theo, Tăng Thanh Hà và gia đình nhiều lần trở lại trung tâm, thăm An và chứng kiến gấu con ngày nào từng bước trưởng thành, thích nghi với môi trường sống mới. Cô cũng từng đến Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã, Huế để gặp những cá thể gấu khác được giải cứu.
Đến tháng 9/2026, An đã trưởng thành và đang sống tại Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam ở Tam Đảo.
Việc bảo trợ An cũng nằm trong chuỗi hoạt động cộng đồng Tăng Thanh Hà tham gia trong nhiều năm. Trước khi đồng hành với Animals Asia, cô từng tham gia nhóm thiện nguyện “Ngôi nhà sẻ nhỏ”, các hoạt động hỗ trợ trẻ em và người già có hoàn cảnh khó khăn; góp mặt trong dự án Vết sẹo cuộc đời gây quỹ phẫu thuật cho trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh và từng tham gia tổ chức hoạt động chạy bộ cộng đồng gây quỹ.
Những năm gần đây, bảo vệ động vật trở thành một trong những hoạt động xã hội được nữ diễn viên duy trì. Tuy nhiên, câu chuyện của An cũng mở ra một bức tranh lớn hơn: phía sau những cá thể đã được cứu hộ vẫn còn những con gấu đã trải qua hàng chục năm trong điều kiện nuôi nhốt.
Hơn 120 cá thể gấu vẫn chờ được đưa khỏi các hộ nuôi nhốt
Chỉ chưa đầy hai tuần trước khi sự kiện tại Tam Đảo diễn ra, ngày 11/9, một cuộc cứu hộ khác được thực hiện tại TP.HCM.
Cá thể gấu ngựa được cứu mang tên Millie, hơn 26 tuổi và nặng khoảng 120 kg. Gấu đã được một gia đình nuôi từ đầu những năm 2000. Sau quá trình trao đổi, vận động của các cơ quan chức năng và Animals Asia, gia đình quyết định tự nguyện chuyển giao cá thể gấu duy nhất đang nuôi, không yêu cầu bồi thường.
Do lối tiếp cận khu vực chuồng nuôi nhỏ hẹp, đội cứu hộ không thể đưa lồng vận chuyển vào trực tiếp. Millie phải được gây mê để đưa ra ngoài, đồng thời được khám sức khỏe trước hành trình từ TP.HCM về Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã, Huế.
Theo bác sĩ thú y Wahyu Hananto, sức khỏe tổng thể của Millie tương đối tốt. Tuy nhiên, bàn chân gấu có dấu hiệu sừng hóa sau nhiều năm sống trong điều kiện nuôi nhốt, răng tích tụ khá nhiều mảng bám. Kết quả siêu âm không ghi nhận bất thường đáng lo ngại và Millie đủ sức khỏe để thực hiện chuyến đi.
Cuộc giải cứu này trở thành một lát cắt khác của vấn đề nuôi nhốt gấu tại Việt Nam. Millie đã sống trong không gian nuôi nhốt từ đầu những năm 2000 - tức hơn hai thập kỷ trước khi được chuyển đến trung tâm cứu hộ.
Đây là cuộc cứu hộ thứ hai tại TP.HCM trong năm 2026, nâng tổng số gấu được chuyển giao từ thành phố về các cơ sở cứu hộ trong năm lên 5 cá thể. Sau khi Millie được chuyển giao, TP.HCM còn 4 hộ dân nuôi 8 cá thể gấu. Nếu tính tất cả loại hình cơ sở nuôi nhốt, gồm hộ dân, doanh nghiệp và vườn thú, thành phố hiện còn 61 cá thể.
Ở quy mô cả nước, theo thông tin được công bố trong tháng 9/2026, hơn 120 cá thể gấu vẫn đang được nuôi nhốt tại 46 hộ dân.
Con số này đã giảm rất mạnh so với năm 2005, khi Việt Nam ghi nhận 4.239 cá thể gấu nuôi nhốt. Tuy nhiên, việc đưa những cá thể còn lại đến nơi cứu hộ vẫn là một quá trình nhiều thách thức.
Tại Hội nghị Thúc đẩy Công tác Cứu hộ và Bảo tồn Gấu tổ chức cuối tháng 8 ở Vườn quốc gia Bạch Mã, đại diện các địa phương còn gấu nuôi nhốt đã trao đổi về những khó khăn trong quá trình vận động chuyển giao. Trong đó có điều kiện kinh tế, nhận thức của chủ nuôi, khoảng cách địa lý và nguồn lực của cơ quan quản lý tại địa phương.
Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Đoàn Hoài Nam cho rằng cần xây dựng cách thức vận động phù hợp với từng nhóm chủ nuôi, đồng thời tăng cường phối hợp giữa kiểm lâm, thú y, chính quyền địa phương và các đơn vị cứu hộ để quá trình chuyển giao bảo đảm an toàn cho cả con người lẫn động vật.
Ở đầu tiếp nhận, Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã đã chăm sóc 31 cá thể gấu được chuyển giao từ nhiều địa phương, trong đó 12 cá thể được tiếp nhận từ đầu năm 2026.
Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã Nguyễn Vũ Linh từng đưa ra một cách nhìn đáng chú ý tại hội nghị: trong quản lý, những con số thường gắn với tiến độ và chỉ tiêu, nhưng trong bảo tồn, “phía sau mỗi con số luôn là một sinh mệnh”.
An là một trong những cá thể đã đi qua cánh cửa đó. Từ gấu con còn phải bú bình năm 2022, An hiện đã trưởng thành trong môi trường cứu hộ ở Tam Đảo. Millie phải chờ hơn 26 năm mới bắt đầu một cuộc sống khác.
Và phía sau hai cái tên ấy vẫn còn hơn 120 cá thể gấu đang được nuôi tại các hộ dân - cũng là lý do chiến dịch dành cho “những cá thể gấu cuối cùng” vẫn chưa kết thúc.
Tổng hợp
Minh Ngọc
