Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH) và quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Văn bản pháp lý mới này thiết lập nhiều khung hình phạt nghiêm khắc, trong đó mức xử phạt đối với một số hành vi cố ý vi phạm lên tới 75 triệu đồng.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP phân định rõ ràng các hình thức chế tài, biện pháp khắc phục hậu quả, thời hiệu xử phạt, đồng thời phân biệt cụ thể giữa nhóm hành vi vi phạm đã chấm dứt và hành vi đang diễn ra.
Bên cạnh hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền, tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng, các cá nhân và tổ chức vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức phạt bổ sung như:
Phạt nặng hành vi gian lận thông tin và lừa đảo việc làm
Trong phân khúc quản lý dịch vụ việc làm và thông tin lao động, Nghị định quy định mức phạt tiền dao động từ 50 đến 70 triệu đồng đối với các hành vi sau:
Đặc biệt, đối với công tác tuyển dụng và quản lý nhân sự, cơ quan quản lý áp dụng mức phạt từ 50 đến 75 triệu đồng đối với các hành vi lôi kéo, dụ dỗ, đưa ra thông tin quảng cáo gian dối, hứa hẹn hão hoặc dùng các thủ đoạn tinh vi khác để lừa gạt người lao động. Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi tuyển dụng nhân sự nhằm mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức bị xử lý hình sự.
Chế tài nghiêm khắc đối với lỗi chậm đóng và trốn đóng BHXH
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP tập trung siết chặt trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với quyền lợi an sinh của người lao động thông qua hai chế tài tài chính mạnh mẽ:
Đối với hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Doanh nghiệp hoặc người sử dụng lao động có thể phải đối mặt với mức phạt tiền lên tới 75 triệu đồng. Số tiền phạt cụ thể được tính toán dựa trên số lượng nhân sự bị ảnh hưởng bởi hành vi vi phạm, hoặc áp dụng mức phạt từ 12% đến 15% trên tổng số tiền chậm đóng (mức phạt tối đa khống chế không quá 75 triệu đồng).
Song song đó, người sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm: nộp đủ số tiền bảo hiểm còn nợ và nộp thêm khoản tiền chậm nộp tính theo tỷ lệ 0,03%/ngày trên tổng số tiền và số ngày chậm đóng.
Đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Hành vi cố tình né tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm sẽ bị áp dụng mức phạt tối đa là 75 triệu đồng, tùy theo số lượng người lao động bị xâm phạm quyền lợi. Ngoài ra, cơ quan chức năng có thể áp dụng mức phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng.
Về biện pháp khắc phục hậu quả, người sử dụng lao động buộc phải đóng bù toàn bộ số tiền bảo hiểm đã trốn đóng, đồng thời phải nộp thêm khoản tiền phạt phát sinh bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và thời gian trốn đóng thực tế.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/9/2026, thay thế cho các quy định cũ không còn phù hợp nhằm tạo môi trường lao động lành mạnh, minh bạch và bảo vệ tối đa quyền lợi của người lao động.
Thái Hà
