Theo thông tin từ Công an tỉnh Hưng Yên, thời gian qua, trong quá trình tiếp nhận, giải quyết các vụ việc, đơn thư liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên nhận thấy có nhiều trường hợp người dân do không đủ điều kiện vay vốn ngân hàng, nợ xấu hoặc không được tổ chức tín dụng chấp thuận cho vay đã nhờ người khác đứng tên quyền sử dụng đất để thực hiện thủ tục vay tiền.
Theo thỏa thuận ban đầu, người có đất chuyển nhượng hoặc sang tên quyền sử dụng đất cho người khác với mục đích tạo điều kiện để người này đứng tên vay vốn, sau đó khi khoản vay được giải ngân sẽ thực hiện các thủ tục để trả lại đất cho chủ cũ. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất việc sang tên, phát sinh tranh chấp, người đang đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đồng ý trả lại đất, dẫn đến việc người đã giao đất gặp khó khăn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Đáng lưu ý, có trường hợp các bên còn lập vi bằng để ghi nhận việc giao nhận tiền, thỏa thuận về việc nhờ đứng tên, cam kết trả lại đất hoặc các nội dung liên quan và cho rằng việc lập vi bằng sẽ bảo đảm quyền lấy lại đất sau này. Tuy nhiên, người dân cần hiểu đúng về giá trị pháp lý của vi bằng. Vi bằng có chức năng ghi nhận sự kiện, hành vi có thật mà Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, không thay thế văn bản công chứng, chứng thực hoặc các giao dịch mà pháp luật quy định phải công chứng, chứng thực; việc lập vi bằng cũng không làm phát sinh quyền sử dụng đất hoặc đương nhiên bảo đảm quyền đòi lại đất.
Vì vậy, việc các bên có lập vi bằng không có nghĩa là giao dịch về quyền sử dụng đất đã được pháp luật công nhận theo đúng hình thức bắt buộc hoặc chắc chắn người giao đất sẽ lấy lại được đất khi có tranh chấp. Người dân không nên coi vi bằng là “giấy bảo đảm” cho việc sang tên quyền sử dụng đất rồi nhận lại đất sau khi vay được tiền.
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo người dân không tùy tiện chuyển nhượng, tặng cho hoặc sang tên quyền sử dụng đất cho người khác chỉ nhằm mục đích giúp thực hiện thủ tục vay tiền khi chưa hiểu rõ hậu quả pháp lý của giao dịch.
Trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào liên quan đến quyền sử dụng đất, người dân cần đọc kỹ nội dung, xác định rõ bản chất giao dịch, quyền và nghĩa vụ của từng bên. Không nên ký vào giấy tờ khi chưa hiểu rõ nội dung hoặc chỉ dựa vào lời hứa miệng.
Trong trường hợp thực sự cần sử dụng quyền sử dụng đất để bảo đảm cho khoản vay, người dân cần lựa chọn phương thức giao dịch phù hợp quy định pháp luật, đồng thời xác định rõ chủ thể vay, chủ thể sử dụng đất, nghĩa vụ trả nợ và trách nhiệm của các bên.
Khi có nhu cầu vay vốn, người dân nên liên hệ trực tiếp với ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng được phép hoạt động để được tư vấn về điều kiện, phương thức và hồ sơ vay. Không nên vì không đủ điều kiện vay ngân hàng mà lựa chọn các giải pháp tiềm ẩn nguy cơ mất tài sản.
Trường hợp đã phát sinh tranh chấp hoặc có dấu hiệu bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng thu thập, bảo quản các giấy tờ, hợp đồng, tin nhắn, chứng từ chuyển tiền và tài liệu liên quan, đồng thời liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết.
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, thận trọng khi thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, không vì nhu cầu vay vốn trước mắt mà sang tên tài sản cho người khác khi chưa đánh giá đầy đủ những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
Nam An
