Tết trong mắt nhiều người là kỳ nghỉ dài ngày, là mâm cơm đông đủ, là những cái chạm ly mừng đầu năm mới. Nhưng Tết trong mắt những người trẻ đam mê sáng tạo lại bắt đầu từ những chi tiết ít người chú ý, đó là ánh nắng gieo mình vào nồi bánh Tét buổi sớm mai hay là rổ quýt và thau cá rực sắc ở chợ ngày 23 tháng Chạp,... Trong dòng chảy hối hả của thời gian, mỗi khoảnh khắc nhỏ đều có thể trở thành một khung hình đáng nhớ!
Với Justin Lê, Tết giống như một “thí nghiệm thẩm mỹ” diễn ra đều đặn mỗi năm. Anh tò mò trước sự giao thoa giữa cái còn lại và cái đang dần mất đi, giữa truyền thống và những trào lưu mới của thế hệ tiếp nối. “Tết qua mỗi năm đều vừa lạ vừa quen. Mình rất thích quan sát sự thay đổi đó để đúc kết cho công việc sáng tạo của riêng mình”, anh chia sẻ. Trong mắt Justin, thành phố Hồ Chí Minh những ngày này bỗng “duyên dáng hơn, nhà cửa đồng loạt xinh xắn hơn, vạn vật trữ tình và không khí lãng mạn hơn theo một cách rất lễ hội.” Và vì khoảnh khắc đẹp “luôn nhanh đến, nhanh đi”, anh cần một thiết bị luôn sẵn sàng để bắt kịp.
Nếu Justin nhìn Tết bằng lăng kính thẩm mỹ đô thị, thì Martin Thiện lại xem đó là một “ngày hội điện ảnh” kéo dài nhiều ngày. Anh quan sát từ những chi tiết nhỏ nhất: “Ánh nắng chiếu vào nồi bánh Tét, mọi người tranh thủ đi chợ sắm sửa cuối năm, hay khoảnh khắc quây quần bên gia đình nhưng mỗi người lại có một cảm xúc rất riêng.” Với Martin, người làm hình ảnh không chỉ tận hưởng mà còn suy nghĩ cách lưu giữ: “Mình vừa sống trong cảm xúc đó, vừa nghĩ cách giữ nó lại bằng khung hình, ánh sáng và chuyển động.” Tết, với anh, là câu chuyện về kết nối và ký ức, mỗi năm đều đáng được kể lại theo một góc nhìn mới.
Ở một hướng tiếp cận khác, Minh Mi Goi tìm thấy cảm hứng từ chính sự quen thuộc. Anh gọi Tết là một “chất liệu sáng tạo” đặc biệt. “Dọn nhà, lau bộ bàn ghế gỗ, tiếng cười trong bữa cơm… đều rất quen thuộc, nhưng lại chứa nhiều cảm xúc.” Chính sự quen thuộc ấy khiến nhiều người bỏ qua, còn Minh muốn giữ lại bằng một cách kể điện ảnh hơn nhưng vẫn gần gũi.
Nguyễn Hoàn Hảo lại chọn cách sống chậm lại. “Mình để ý nhiều hơn đến những chi tiết nhỏ như khoảnh khắc cả nhà ngồi bên mâm cơm, hay một cái nhìn rất đời của người thân.” Khi đặt những phút lặng ấy vào khung hình, Tết hiện lên với nhiều lớp cảm xúc hơn.
Trong khi đó, nhóm Ở Đâu Cũng Chụp và Foodholicvn lại yêu nhất không khí 23 tháng Chạp. “Khi nhà nhà người người bắt đầu bận rộn cúng kiếng thì tự nhiên thấy không khí rộn ràng hơn hẳn.” Với họ, điều quan trọng nhất là được “trực tiếp trải nghiệm, sống trong từng khoảnh khắc bình dị, dân dã”, dù một tay xách đồ, tay kia vẫn kịp ghi lại những khoảnh khắc ngẫu hứng giữa chợ đông.
Còn với Sơn Đoàn, Tết không nằm ở pháo hoa hay sắc màu rực rỡ. “Chụp Tết không phải để tạo ra một bức ảnh đẹp, mà là để giữ lại một phần ký ức, thứ sau này nhìn lại sẽ thấy thương nhiều hơn.”
Điểm chung của những nhà sáng tạo trẻ như Justin Lê, Sơn Đoàn,... là không muốn phá vỡ khoảnh khắc bằng thiết bị cồng kềnh. Sự linh hoạt của iPhone giúp họ vừa là người lưu giữ, vừa là một phần của câu chuyện trong thời khắc giao mùa.
Martin cho rằng điều anh trân trọng nhất là cảm giác không phải đứng tách mình khỏi câu chuyện. “Với iPhone, mình vừa có thể ghi lại khoảnh khắc, vừa là một phần trong khoảnh khắc ấy”, anh nói.
Nguyễn Hoàn Hảo cũng có cảm nhận tương tự. Với anh, sự gọn nhẹ cho phép người sáng tạo như anh rút máy ra ngay khi cảm xúc vừa xuất hiện mà không khiến nhân vật chững lại hay mất tự nhiên.
Còn với Minh Mi Goi, trải nghiệm ấy còn rõ ràng hơn: “Với Minh, iPhone giống như một cuốn sổ tay hình ảnh. Từ quay, chỉnh sửa đến hoàn thiện ý tưởng đều có thể thực hiện trên cùng một thiết bị. Khi mọi thứ trở nên đơn giản, mình có nhiều không gian hơn để tập trung vào câu chuyện và cảm xúc."
Và khi cảm xúc được giữ nguyên, lựa chọn khung hình là bước quan trọng tiếp theo để những nhà sáng tạo truyền tải cảm xúc đó đến người xem.
Justin và Martin cho biết, “mỗi tiêu cự sẽ phù hợp với một cảm xúc, bố cục và câu chuyện khác nhau… Với mình, tiêu cự chính là ngôn ngữ của người làm nhiếp ảnh.” Góc rộng để giữ trọn không khí phố phường ngày Tết; zoom quang học 4x hoặc 8x để loại bỏ chi tiết rối mắt và tập trung vào chủ thể. Việc có nhiều tiêu cự trong cùng một thiết bị giúp anh chuyển đổi góc nhìn nhanh chóng, đúng lúc cảm xúc xuất hiện.
Martin tiếp cận theo cách tương tự nhưng nhấn mạnh vào nhịp kể. “Ống kính Ultra Wide giúp mình tái hiện nhịp sống đường phố. Camera chính mang lại cảm giác tự nhiên như mắt người nhìn. Ống kính telephoto giúp mình chạm vào ánh mắt, nụ cười.” Với anh, việc thay đổi tiêu cự không chỉ là thay đổi khung hình, mà là thay đổi cách người xem bước vào câu chuyện.
Nguyễn Hoàn Hảo lại trung thành với tiêu cự 100mm (zoom quang học 4x). “Giữ được khoảng cách vừa đủ để nhân vật không mất tự nhiên, nhưng vẫn đủ gần để bắt trọn cảm xúc.” Theo anh, khả năng nén không gian giúp khung hình gọn gàng hơn, giảm bớt yếu tố gây nhiễu để cảm xúc được đặt ở trung tâm.
Ở một bối cảnh khác, không phải mâm cơm gia đình hay con phố thưa xe ngày mùng Một, nhóm nhà sáng tạo Ở Đâu Cũng Chụp và Foodholicvn lại khai thác hệ thống tiêu cự trong không gian chợ Tết đông đúc. Với họ, tiêu cự không chỉ là lựa chọn về bố cục, mà là cách thích nghi với sự rộn ràng và chuyển động liên tục.
Ống kính tele với zoom 2x chất lượng quang học giúp bắt trọn họa tiết rực rỡ của rổ quýt, thau cá hay những mảng màu đặc trưng ngày 23 tháng Chạp. Zoom quang học 4x cho phép họ đứng lùi lại, ghi lại hoạt động xung quanh mà không cần chen vào đám đông. Còn với zoom 8x quang học được dùng để đặc tả chủ thể giữa biển người, thậm chí có lúc trở thành “cách tìm nhau” khi cả hai lạc giữa chợ.
Cả 2 cũng ưu tiên chế độ Chân dung để giữ sắc độ rõ nét nhưng vẫn chân thật. Với nhóm, điều quan trọng không phải là dựng nên một khung cảnh hoàn hảo, mà là giữ được không khí rộn ràng rất đời của những ngày giáp Tết theo cách linh hoạt và tự nhiên nhất.
Nếu tiêu cự quyết định khoảng cách, thì tốc độ quyết định nhịp thời gian. Những ngày Tết thường trôi rất nhanh - từ chợ 23 tháng Chạp đến mùng Một chỉ trong vài ngày ngắn ngủi. Bộ đôi Justin và Martin “cực kỳ thích Chế độ slo-mo” với khả năng quay lên đến 120fps trong chất lượng 4K như một cách làm chậm nhịp thời gian giữa những ngày lễ vốn trôi qua rất nhanh. Martin cũng đánh giá cao tính năng slo-mo bởi “từng khung hình sắc nét và chuyển động mượt như điện ảnh”, cho phép cảm xúc được giữ lại lâu hơn một nhịp.
Câu chuyện chưa dừng lại ở lúc bấm máy. Với Minh Mi Goi, hậu kỳ là bước hoàn thiện cảm xúc. Anh khai thác định dạng Apple ProRes 4K 60fps cho những phân cảnh cần độ chi tiết cao. “File ProRes rất giàu thông tin, nên khi chỉnh màu mình có nhiều không gian xử lý ánh sáng, màu da, màu đèn và không khí ấm áp của ngày Tết.”
Trong bộ ảnh và video Tết đang viral trên mạng xã hội, Minh thực hiện một phân cảnh nhân vật vấp ở cầu thang, khiến túi đồ Tết bung ra, bánh mứt rơi và nước văng tung tóe giữa không trung. Để bắt đúng khoảnh khắc đồ vật bay lên và dòng nước tạo thành những đường cong đẹp mắt, anh phải thực hiện gần 20 lần, liên tục điều chỉnh góc quay và lực hất nước. Chính lượng dữ liệu hình ảnh dày dặn của ProRes giúp anh giữ trọn từng chi tiết nhỏ - từ giọt nước, chuyển động tay cho đến sắc độ ánh sáng - để khi xử lý hậu kỳ, cảm xúc vẫn liền mạch và đủ chiều sâu.
Trong khi đó, Sơn Đoàn chọn cách định hình màu sắc ngay từ lúc chụp bằng Photographic Styles (Phong cách nhiếp ảnh). Anh cho biết việc tinh chỉnh tông ấm hay tương phản giúp album Tết có sự đồng nhất về cảm xúc mà vẫn giữ được nét tự nhiên. “Giống như mình chọn một ‘tâm trạng’ cho bức ảnh trước khi ghi lại khoảnh khắc”, anh nói.
Bất kể sử dụng công nghệ ra sao, yếu tố quan trọng nhất vẫn là cảm xúc.
Nguyễn Hoàn Hảo cho rằng điều quan trọng nhất là không vội vàng. “Hãy dành thời gian quan sát ánh sáng, chi tiết và cảm xúc”, anh nói. Theo Hảo, chỉ khi thực sự nhìn kỹ và chậm lại, khung hình mới có chiều sâu.
Với Martin, câu chuyện luôn đứng trước kỹ thuật. “Điều quan trọng nhất không phải là thiết bị hay kỹ thuật, mà là câu chuyện bạn muốn kể.” Công cụ chỉ là phương tiện, còn cách kể mới quyết định giá trị của bức hình.
Minh Mi Goi cũng có quan điểm tương tự. Anh xem thiết bị như một phần hỗ trợ cho tư duy sáng tạo: Hãy chú ý đến những khoảnh khắc nhỏ ngày Tết. Khi mình thực sự cảm được những điều đó, iPhone sẽ trở thành công cụ giúp kể lại câu chuyện một cách chân thật và trọn vẹn nhất.
Còn với Justin, thước đo của một bức ảnh đẹp nằm ở cảm giác khi nhìn lại. Anh tin rằng bức ảnh đáng nhớ nhất là bức ảnh khiến ta nhận ra mình đã thực sự sống trong khoảnh khắc đó!
Huỳnh Duy
