Tính tới giữa tháng 9/2026, cơ quan bảo vệ người tiêu dùng Thái Lan vẫn đang mở rộng kiểm tra hoạt động bán xe điện từ Bangkok ra các tỉnh, còn dự luật trách nhiệm đối với hàng hóa khuyết tật đã vào giai đoạn xét từng điều khoản tại ủy ban của quốc hội. Hai tiến trình chạy song song sau khi khiếu nại liên quan xe điện đạt 1.348 vụ trong giai đoạn 2024 tới 2026.
Kiểm tra phòng trưng bày, mức phạt tới 6 tháng tù
Ngày 12/5/2026, bà Suphamas Isarabhakdi, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Thái Lan phụ trách cơ quan bảo vệ người tiêu dùng, dẫn đoàn kiểm tra các phòng trưng bày xe điện, với yêu cầu mỗi xe phải dán nhãn ghi rõ quãng đường thực tế và thông tin khối pin. Theo quy định hiện hành, vi phạm có thể bị phạt tới 6 tháng tù hoặc 100.000 baht, tương đương khoảng 80 triệu đồng.
Ngày 11/7/2026, bà giao ông Pradermchai Bunchuailua, bà Patcharin Samsiriphong và Tổng thư ký Ronnarong Poolpipat mở rộng kiểm tra ra toàn quốc, bắt đầu từ Bangkok và vùng phụ cận trước khi tới các tỉnh, với nguyên tắc phát hiện vi phạm là khởi tố ngay. Trước đó, từ ngày 21/3/2026, xe điện vào diện hàng hóa kiểm soát nhãn, buộc bên bán công bố nguồn gốc khối pin, điều kiện bảo hành và tình trạng sẵn có của phụ tùng.
Khiếu nại tập trung ở khâu sau bán
Tổng hợp từ hai cơ quan, số khiếu nại liên quan xe điện giai đoạn 2024 tới 2026 là 1.348 vụ, với giá trị thiệt hại yêu cầu bồi thường hơn 103 triệu baht, tương đương khoảng 82 tỷ đồng. Cơ quan bảo vệ người tiêu dùng cho biết đã hòa giải xong 402 vụ.
Trong nhóm 792 vụ do Hội đồng Người tiêu dùng tiếp nhận, các vấn đề hậu mãi chiếm 451 vụ, tương đương 56%, trong đó 329 vụ liên quan tới trung tâm dịch vụ đóng cửa hoặc phục vụ không đúng quảng cáo và 94 vụ liên quan tới chờ phụ tùng. Cơ quan này ghi nhận nhiều trường hợp xe nằm không sử dụng được hơn 60 ngày vì thiếu linh kiện.
Thương hiệu bị khiếu nại nhiều nhất là NETA với 667 vụ. Năm 2024 chỉ có 2 người khiếu nại thương hiệu này, nhưng tới cuối tháng 6/2025 con số vượt 220 người. Ủy ban bảo vệ người tiêu dùng của Hạ viện, do ông Kantaphong Prayoonsak đứng đầu, ghi nhận hơn 100 người bị thiệt hại trực tiếp và hơn 25.000 người sử dụng bị ảnh hưởng.
Thị trường mở rộng nhanh, mạng lưới dịch vụ thu hẹp
Số liệu của Cục Giao thông đường bộ Thái Lan cho thấy lượng xe thuần điện đăng ký mới năm 2025 là 147.571 chiếc, tăng hơn gấp đôi so với năm 2024. Tổng số xe thuần điện lũy kế đang lưu hành là 372.703 chiếc, phần lớn thuộc các thương hiệu Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, mạng lưới dịch vụ của một số thương hiệu thu hẹp. Hệ thống đại lý NETA giảm từ hơn 60 xuống còn khoảng 40 sau khi công ty mẹ tại Trung Quốc phá sản. Đầu tháng 5/2026, một đại lý Deepal tại Bangkok thông báo chấm dứt tư cách đại lý với Changan Thái Lan, hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Đầu năm 2026, một số trung tâm dịch vụ của GAC AION tại Bangkok đóng cửa hoặc chuyển sang bán thương hiệu khác, tuy tin đồn hãng rút khỏi thị trường sau đó đã bị bác bỏ.
Dự luật chống hàng lỗi qua bốn mốc trong chưa đầy hai tháng
Dự luật trách nhiệm đối với hàng hóa khuyết tật nằm chờ hơn 10 năm, rồi đi qua bốn mốc chỉ trong chưa đầy hai tháng. Ngày 12/5, nội các quyết định trình lại quốc hội. Ngày 16/6, nội các chọn bản của cơ quan bảo vệ người tiêu dùng làm bản chính thức. Ngày 24/6, Hạ viện thông qua nguyên tắc toàn bộ 6 dự thảo. Ngày 1/7, ủy ban thẩm tra họp phiên đầu và bầu ông Supachai Jaisamut làm chủ tịch.
Theo nội dung dự luật, gánh nặng chứng minh chuyển từ người mua sang người bán. Hàng hóa thông thường hỏng trong 6 tháng đầu được mặc định là lỗi có từ đầu, còn với ô tô thời hạn này là 1 năm hoặc 10.000 km. Bên bán phải sửa xong trong 90 ngày, và người mua trả góp được quyền hoãn trả trong thời gian xe chờ sửa hoặc chờ đổi.
Ủy ban thẩm tra đã ấn định khung làm việc là lấy ý kiến các bên trước khi xem xét dự luật theo từng điều khoản, và đây là giai đoạn dự luật đang nằm ở thời điểm hiện tại. Một trong các bản được trình do chính ông Kantaphong Prayoonsak cùng 20 nghị sĩ đứng tên.
Hội đồng Người tiêu dùng cho biết đang thúc đẩy song song hai cơ chế khác là quyền được sửa chữa và cơ chế triệu hồi có hiệu lực thực thi. Tính tới giữa tháng 9/2026, cơ quan bảo vệ người tiêu dùng chưa công bố kết quả đợt kiểm tra toàn quốc, chưa công bố danh sách doanh nghiệp bị xử lý, và chưa có mốc dự kiến cho việc quốc hội thông qua dự luật.
Tại Việt Nam, các hãng xe Trung Quốc chưa thuộc diện phải công bố bắt buộc ba nhóm thông tin nói trên khi bán. Diễn biến tại Thái Lan vì vậy được giới kinh doanh ô tô trong khu vực theo dõi, do nhiều thương hiệu bán tại hai thị trường là cùng một nhóm.
PV
