Hãng tin Reuters (Anh) cho hay, nhà lãnh đạo lâm thời Syria đã kêu gọi hòa bình vào hôm 9/3 sau khi hàng trăm người thiệt mạng ở các khu vực ven biển của thành phố Latakia trong vụ bạo lực tồi tệ nhất kể từ khi chế độ của cựu Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ.
Bạo lực bùng phát quanh thị trấn Jableh của Syria vào hôm 6/3 từ đó lan dọc theo bờ biển Địa Trung Hải của nước này - trung tâm của cộng đồng người Alawite tại nước này, trong đó có cựu Tổng thống Bashar al-Assad.
Cơ quan Tình báo Syria tuyên bố rằng "các cuộc điều tra ban đầu cho thấy các cựu lãnh đạo quân sự và an ninh có liên hệ với chế độ cũ đứng sau việc lập kế hoạch cho vụ việc này".
Đài quan sát nhân quyền Syria (SOHR) cho biết hôm 8/3 rằng hơn 1.000 người đã thiệt mạng trong 2 ngày giao tranh ở khu vực ven biển Địa Trung Hải trong một trong những vụ bạo lực đẫm máu nhất trong nhiều năm qua của cuộc xung đột dân sự kéo dài 14 năm.
Người sáng lập SOHR Rami Abdurrahman đánh giá: "Đây là một trong những vụ thảm sát lớn nhất trong xung đột ở Syria."
Thông điệp của Tổng thống lâm thời Syria
"Chúng ta phải gìn giữ sự thống nhất quốc gia và hòa bình trong nước, chúng ta có thể chung sống với nhau," ông Ahmed al-Sharaa, Tổng thống lâm thời Syria cho biết khi các cuộc đụng độ vẫn tiếp diễn giữa các lực lượng có liên hệ với những người thuộc giáo phái Alawite trung thành với ông Assad.
"Hãy yên tâm về Syria, đất nước này có những đặc tính để tồn tại. Những gì đang diễn ra ở Syria hiện nằm trong thách thức dự kiến," ông Sharaa nói trong bài phát biểu tại Damascus.
Nguồn tin an ninh Syria nói với Reuters, ít nhất 200 thành viên của họ đã thiệt mạng trong những cuộc đụng độ với quân đội trung thành với ông Assad sau các cuộc tấn công và phục kích phối hợp nhằm vào lực lượng của họ diễn ra hôm 6/3.
Tổng thống lâm thời Syria, Ahmad al-Sharaa, trong bài phát biểu trên truyền hình vào tối 7/3, đã tuyên bố sẽ truy quét những người đứng sau vụ tấn công nhân viên an ninh của chính phủ.
Căng thẳng leo thang
Các cuộc tấn công đã leo thang thành vụ sát hại trả thù khi hàng ngàn người ủng hộ có vũ trang của các nhà lãnh đạo mới của Syria từ khắp cả nước đổ về các vùng ven biển để hỗ trợ.
Một nguồn tin an ninh Syria nói với Reuters vào hôm 9/3 rằng các cuộc đụng đỗ vẫn tiếp diễn suốt đêm tại một số thị trấn, trong đó các nhóm vũ trang đã nổ súng vào lực lượng an ninh và phục kích những chiếc xe trên xa lộ dẫn đến các thị trấn chính ở khu vực ven biển.
Một nguồn tin cho biết thêm rằng quân nổi dậy ủng hộ ông Assad hiện đang leo thang chiến dịch, tiến hành các cuộc tấn công chớp nhoáng vào một số tiện ích công cộng trong cả ngày hôm 8/3.
Lực lượng này đã phá hủy một nhà máy điện, gây mất điện khắp một số khu vực của tỉnh, một trạm bơm nước và một số kho nhiên liệu bị gián đoạn. Tại Latakia, cảnh sát đã lập các trạm kiểm soát mới bên trong thành phố. Nguồn tin an ninh cho biết các cuộc đụng độ vẫn tiếp diễn ở một số khu vực.
Nguồn tin cảnh sát khác cho biết chính quyền Damascus cũng đang gửi quân tiếp viện để tăng cường sự hiện diện an ninh tại tỉnh miền núi này, nơi những khu rừng rậm rạp ở địa hình hiểm trở đang hỗ trợ cho lực lượng chống chính phủ mới Syria.
Thách thức của Tổng thống Sharaa về vấn đề người Alawite
Chính phủ mới của Syria đã tham gia vào các cuộc giao tranh với lực lượng dân quân cũ dưới chế độ Assad kể từ khi lực lượng do nhóm Hayat Tahrir al-Sham (HTS) lãnh đạo lật đổ cựu Tổng thống Bashar al-Assad vào ngày 8/12/2024.
Chính quyền do ông Assad lãnh đạo đã sử dụng nhiều người từ cộng đồng người Alawite cho bộ máy an ninh và hành chính của đất nước Syria - điều mà chính quyền do HTS lãnh đạo hiện đang tìm cách cải tổ.
Các nhà hoạt động người Alawite cho biết, cộng động của họ đã chịu nhiều áp lực kể từ khi chế độ Assad sụp đổ. Trong khi ông Sharaa cam kết điều hành Syria một cách thống nhất, ông vẫn chưa sắp xếp cuộc gặp nào với các nhân vật cấp cao của cộng đồng người Alawite (khác với người Kurd hay người Druze).
"Sự bất mãn lan rộng sẽ tiếp thêm sức mạnh cho các lực lượng dân quân trên khắp Syria, những lực lượng phản đối chế độ mới," Joshua Landis, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Oklahoma cho biết. "Điều này có thể thúc đẩy sự can thiệp của nước ngoài."
Duy Anh
