Thận đảm nhiệm vai trò lọc chất thải, loại bỏ lượng nước dư thừa trong máu, đồng thời duy trì cân bằng điện giải và ổn định huyết áp. Tuy nhiên, một số thói quen sinh hoạt hằng ngày có thể ảnh hưởng đến chức năng thận mà nhiều người không nhận ra.
Theo The Paper (Trung Quốc), nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa những hành vi tưởng chừng rất bình thường với nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Trong đó, có 4 thói quen đáng chú ý.
1. Ngồi quá lâu, ít vận động
Nhiều người có thói quen ngồi hàng giờ để làm việc, xem tivi hoặc nghỉ ngơi mà ít vận động. Tuy nhiên, lối sống ít vận động có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thận.
Một nghiên cứu quy mô lớn công bố trên tạp chí Nephrology Dialysis Transplantation ghi nhận những người thường xuyên vận động ở cường độ vừa đến cao có nguy cơ mắc bệnh thận mạn thấp hơn.
Ngược lại, việc dành quá nhiều thời gian ngồi xem tivi có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn cao hơn và chức năng lọc của thận kém hơn.
Ít vận động cũng không có lợi cho quá trình trao đổi chất, góp phần làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu. Đây đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn.
Để bảo vệ sức khỏe, nên hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài, kết hợp vận động khoảng 30-60 phút mỗi ngày ở cường độ phù hợp với thể trạng.
2. Tự ý sử dụng thuốc
Một trong những thói quen có thể gây tổn thương thận là sử dụng thuốc tùy tiện, đặc biệt là thuốc giảm đau, kháng viêm và một số loại thuốc có độc tính với thận.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet năm 2015 cho thấy, trong số bệnh nhân bị tổn thương thận cấp được khảo sát tại Trung Quốc, có tới 71,6% từng tiếp xúc với thuốc có nguy cơ gây độc cho thận. Con số này ở các nước phát triển được báo cáo khoảng 20-50%.
Một số thuốc cần đặc biệt thận trọng gồm thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen, indomethacin; một số kháng sinh nhóm aminoglycoside như gentamicin, amikacin và các chế phẩm thảo dược chứa axit aristolochic.
Tùy loại thuốc, liều lượng và tình trạng sức khỏe, tổn thương thận có thể xảy ra theo những cơ chế khác nhau.
Vì vậy, không nên tự ý dùng thuốc kéo dài, tăng liều hoặc sử dụng các bài thuốc được quảng cáo là hoàn toàn không có tác dụng phụ. Người đang mắc bệnh thận càng cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
3. Thường xuyên thức khuya
Thức khuya, mất ngủ hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm là tình trạng khá phổ biến. Đáng chú ý, chất lượng giấc ngủ cũng có liên quan đến sức khỏe thận.
Nghiên cứu trên người Trung Quốc, công bố năm 2017 trên tạp chí Clinical Journal of the American Society of Nephrology, ghi nhận những người có chất lượng giấc ngủ kém có khả năng xuất hiện protein niệu cao hơn.
Protein niệu là tình trạng protein xuất hiện bất thường trong nước tiểu, có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận.
Giấc ngủ kém kéo dài còn có thể đi kèm rối loạn nhịp sinh học, thay đổi huyết áp ban đêm và các vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên, nghiên cứu trên chưa chứng minh ngủ kém trực tiếp gây suy thận.
Để cải thiện giấc ngủ, nên duy trì giờ ngủ đều đặn, hạn chế sử dụng điện thoại, xem tivi trước khi ngủ. Nếu mất ngủ kéo dài, cần thăm khám thay vì tự ý dùng thuốc ngủ.
4. Chủ quan với tình trạng viêm răng, viêm lợi
Ít người nghĩ rằng sức khỏe răng miệng cũng có thể liên quan đến bệnh thận.
Một nghiên cứu trên hơn 12.000 người, công bố trên American Journal of Kidney Diseases, ghi nhận những người mắc viêm nha chu hoặc mất toàn bộ răng có khả năng mắc bệnh thận mạn cao hơn nhóm không có các tình trạng này.
Dù viêm nha chu xuất hiện tại khoang miệng, phản ứng viêm có thể tác động đến nhiều cơ quan thông qua các cơ chế miễn dịch. Đặc biệt, tình trạng nhiễm khuẩn có thể khiến sức khỏe của người vốn mắc bệnh thận trở nên phức tạp hơn.
Tuy nhiên, mối liên hệ được ghi nhận trong nghiên cứu không đồng nghĩa viêm nha chu trực tiếp gây bệnh thận.
Người thường xuyên bị sưng lợi, đau răng hoặc viêm nha chu không nên chủ quan mà cần đến cơ sở nha khoa để được thăm khám và điều trị phù hợp.
Điều quan trọng là bảo vệ thận không chỉ nằm ở chế độ ăn uống. Duy trì vận động, ngủ đủ giấc, sử dụng thuốc đúng chỉ định và chăm sóc sức khỏe răng miệng cũng là những việc cần chú ý trong sinh hoạt hằng ngày.
Lam Chi
Nguồn: The Paper
