Hình ảnh người làm đất và kỳ vọng về kỳ lân công nghệ
Phát biểu chúc mừng 10 nhóm nghiên cứu của Khóa 1, ông Vũ dùng hình ảnh quen thuộc để định vị vai trò của chính quyền. Theo ông, "hạt giống tốt cần được gieo vào đất tốt", nếu SAIH là những người làm vườn thì thành phố xin nhận vai trò người làm đất, tạo môi trường và điều kiện để nhân tài AI đưa ý tưởng vào thực tế và phát triển thành doanh nghiệp công nghệ.
Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh
Ông Vũ cũng gợi ý một số hướng ứng dụng ngay từ các nguyên mẫu đã trình diễn. Giải pháp phát hiện deepfake, theo ông, có thể dùng cho ngân hàng, định danh và bảo mật khi TP.HCM đang thúc đẩy Trung tâm Tài chính quốc tế, còn các giải pháp thực tế ảo có thể làm mới mô hình du lịch và văn hóa của thành phố. Ông bày tỏ kỳ vọng từ những nhóm nxqghiên cứu như vậy sẽ xuất hiện thế hệ kỳ lân công nghệ tiếp theo, đủ năng lực gọi vốn, xây dựng thương hiệu và phát triển bài bản.
Dữ liệu tập trung và những đề bài không có địa giới hành chính
Một trong các hướng hỗ trợ được nhắc đến là dữ liệu. Ông Vũ cho biết TP.HCM đang xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung về đất đai, thuế và tài chính, từ đó có thể đặt ra những đề bài cụ thể cho giới nghiên cứu, chẳng hạn nhận diện nhu cầu đặc biệt của từng nhóm hành khách xe buýt để nâng chất lượng dịch vụ.
Đồng thời, ông nhấn mạnh rằng đề bài cho AI "không có địa giới hành chính" và phải đủ lớn, đủ thách thức để cả chuyên gia quốc tế cũng hào hứng cùng giải. Theo ông, khi đã xác định đồng hành với một dự án, thành phố phải hỗ trợ bằng nguồn lực thực tế và đề bài cụ thể.
Trung tâm dữ liệu AI và cơ chế vốn đối ứng
Về hạ tầng, ông Vũ cho biết Sở Khoa học và Công nghệ cùng Ban quản lý Khu Công nghệ cao đã trình đề án phát triển các trung tâm dữ liệu AI để đồng hành cùng các nhóm nghiên cứu. Thông tin công bố tại sự kiện chưa nêu quy mô, địa điểm hay thời điểm triển khai của đề án này.
Chi tiết đáng chú ý nhất liên quan đến vốn. Theo ông Vũ, với đầu tư mạo hiểm, thành phố đang báo cáo Chính phủ cơ chế đối ứng theo tỷ lệ 1:1, 1:2 hoặc 1:3 tùy mức độ ưu tiên của dự án. Ông nhấn mạnh cơ chế này chấp nhận tính chất rủi ro, mạo hiểm của đầu tư công nghệ, và thành phố sẵn sàng đồng hành để cùng tạo ra sản phẩm.
Bên cạnh đó, ông Vũ cho rằng chính sách thu hút và đãi ngộ nhân tài AI cần được gắn với hạ tầng tính toán, dữ liệu, môi trường thử nghiệm, bài toán thực tiễn có ý nghĩa và cơ hội tiếp cận vốn cũng như hợp tác quốc tế. Theo ông, đó là nền tảng để thành phố Hồ Chí Minh trở thành nơi quy tụ nhân tài AI trong và ngoài nước.
Từ vai trò "người làm vườn" của SAIH đến mô hình "đặt hàng" ở Khóa 2
Hình ảnh người làm vườn mà ông Vũ nhắc tới cũng chính là cách ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập và Chủ tịch HĐQT VNG, mô tả vai trò của SAIH. Ông cho biết SAIH xem mình như những người làm vườn, với mục tiêu tạo ra môi trường tốt nhất để các hạt giống nghiên cứu Việt Nam phát triển, đạt tới trình độ thế giới và theo đuổi những mục tiêu dài hạn.
Ông Lê Hồng Minh phát biểu tại sự kiện.
SAIH là mô hình nghiên cứu AI mở do VNG và ĐHQG-HCM đồng sáng lập, đặt tại VNG Campus. Từ tháng 5/2026, đơn vị này hợp tác với Google AI Futures Fund để triển khai Applied AI Lab đầu tiên tại Việt Nam. Theo SAIH, Khóa 1 có gần 60 nhà nghiên cứu thuộc 10 nhóm, trong đó 6 nhóm trình diễn nguyên mẫu trực tiếp tại Demo Day, và một nhóm đã thương mại hóa giải pháp kết hợp AI với drone.
Tuy nhiên, chính ông Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế của Khóa 1. Ông nói, "Khóa 1 đã giúp tháo gỡ những khó khăn về nguồn lực và tốc độ nghiên cứu, nhưng cũng giúp chúng tôi nhận thấy nhiều giải pháp xuất phát từ mối quan tâm học thuật của các nhóm nghiên cứu nhiều hơn nhu cầu thực tế." Từ nhận định đó, Khóa 2 được thiết kế theo hướng ngược lại. Theo ông, "thay vì bắt đầu từ đề tài nghiên cứu, chúng tôi sẽ bắt đầu từ những đề bài thực tế cần được giải quyết", sau đó mới mời các nhóm nghiên cứu đăng ký và đề xuất giải pháp phù hợp.
Trong mô hình mới, SAIH đóng vai trò nền tảng kết nối ba bên gồm đơn vị sở hữu đề bài, nhóm nghiên cứu giải đề bài và các nguồn lực do SAIH cùng đối tác cung cấp. Đơn vị ra đề bài không chỉ đặt hàng mà còn phải cử chuyên gia đồng hành, chia sẻ dữ liệu ngành và mở môi trường thử nghiệm thực tế. Điều này giải thích vì sao các phát biểu về dữ liệu và hạ tầng của đại diện TP.HCM được đặt trong cùng một bức tranh.
Từ ngày 8/10 đến cuối tháng 11/2026, SAIH nhận đề bài từ doanh nghiệp, cơ quan và tổ chức công thuộc bốn lĩnh vực ưu tiên gồm sản xuất, nông nghiệp, biến đổi khí hậu và các bài toán quốc gia, qua địa chỉ info@saigonaihub.com. Các đề bài được chọn sẽ được công bố vào tháng 12 để mở tuyển chọn nhóm nghiên cứu trên cả nước, và hoạt động nghiên cứu dự kiến bắt đầu vào tháng 2/2027, kéo dài sáu tháng. Trong năm 2027, SAIH đặt mục tiêu chọn tối thiểu 10 dự án, với 6 dự án pilot thành công, 3 dự án thương mại hóa và một start-up được thành lập.
