Nếu chỉ nhìn vào những tháng đầu năm, chưa thể nói điện ảnh Việt 2026 đang rơi vào khủng hoảng. Thỏ Ơi!! tiến tới gần 450 tỷ đồng, Tài, Nhà Ba Tôi Một Phòng và Báu Vật Trời Cho đều vượt mốc 100 tỷ đồng. Quỷ Nhập Tràng 2 tiếp tục chứng minh phim kinh dị Việt vẫn có thể trở thành hiện tượng phòng vé, trong khi Cảm Ơn Người Đã Thức Cùng Tôi hay Con Kể Ba Nghe cho thấy những tác phẩm không dựa hoàn toàn vào công thức bom tấn vẫn có khả năng tìm được khán giả. Sáu tháng đầu năm, tổng doanh thu phòng vé Việt Nam đạt khoảng 3.198 tỷ đồng, thậm chí cao hơn cùng kỳ 2025.
Nhưng bước sang quý III, bức tranh thay đổi rất nhanh. Tính đến ngày 24/9, tổng doanh thu của phim Việt trong quý chỉ đạt hơn 492 tỷ đồng, chưa bằng 40% mức khoảng 1.311 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Đúng là quý III/2025 có Mưa Đỏ - hiện tượng đặc biệt mang về khoảng 714 tỷ đồng - nhưng ngay cả khi loại bộ phim này khỏi phép so sánh, tổng doanh thu phim Việt quý III năm ngoái vẫn xấp xỉ 597 tỷ đồng, cao hơn năm nay hơn 100 tỷ đồng. Nói cách khác, sự sụt giảm của năm 2026 không thể chỉ được giải thích bằng việc năm nay thiếu một Mưa Đỏ khác.
Đáng chú ý, đây cũng không phải câu chuyện phim Việt cả năm nay đều ế. Quý I/2026 vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ: khoảng 1.223 tỷ đồng so với 1.108 tỷ đồng của quý I/2025. Đến quý II, thị trường bắt đầu giảm xuống khoảng 707 tỷ đồng, trước khi lao dốc mạnh trong quý III. Nếu quý I cho thấy khán giả vẫn sẵn sàng chi tiền cho phim Việt, thì quý III lại phơi ra một vấn đề khác: phim Việt không thiếu người xem, nhưng đang thiếu những bộ phim đủ sức khiến số đông cùng muốn xem một lúc.
Vậy thì điều gì đang xảy ra với phim Việt?
Không phải khán giả quay lưng, mà phim Việt đang phân hóa quá mạnh
Điều đáng nói nhất của phòng vé 2026 nằm ở sự đối lập giữa những bộ phim thắng lớn và nhóm tác phẩm gần như biến mất khỏi cuộc đua chỉ sau vài ngày. Mùa Tết là ví dụ rõ nhất. Trong sáu ngày đầu năm, bốn phim Việt thu tổng cộng khoảng 409,4 tỷ đồng, tăng hơn 33% so với Tết 2025. Thỏ Ơi!! chiếm khoảng 56% tổng doanh thu này và cuối cùng tiến tới gần 450 tỷ đồng. Tài và Nhà Ba Tôi Một Phòng đều đạt khoảng 111 tỷ đồng, Báu Vật Trời Cho vượt 103 tỷ đồng. Sau Tết, Con Kể Ba Nghe đạt khoảng 54 tỷ đồng còn Cảm Ơn Người Đã Thức Cùng Tôi thu hơn 40 tỷ đồng. Nếu nói đầu năm 2026 chỉ có Thỏ Ơi!! là phim Việt thắng lớn thì chưa chính xác. Tuy nhiên, Thỏ Ơi!! vẫn cho thấy một vấn đề khác: khoảng cách giữa một hiện tượng phòng vé và phần còn lại quá lớn. Gần 450 tỷ đồng là một con số đủ lớn để kéo cả bức tranh phòng vé đi lên. Nhưng một thị trường khỏe không thể được đo bằng việc một bộ phim chạy nhanh đến đâu, mà bằng việc phía sau nó có bao nhiêu bộ phim còn đủ sức chạy.
Ngay trong quý I, những con số đối lập đã xuất hiện. Bố Già Trở Lại chỉ thu khoảng 1,8 tỷ đồng, Huyền Tình Dạ Trạch khoảng 473 triệu đồng, Chiến Nam: Ve Sầu Thoát Xác khoảng 324 triệu đồng, Vạn Dặm Yêu Em chỉ khoảng 85 triệu đồng. Bus: Chuyến Xe Một Chiều cũng dừng ở khoảng 2,4 tỷ đồng. Đây không còn là vài trường hợp cá biệt khi những con số thấp liên tiếp xuất hiện ở nhiều thể loại và nhiều thời điểm phát hành. Điều đáng lo không nằm ở một bộ phim thất bại. Nó nằm ở việc những con số vài trăm triệu, vài tỷ đồng bắt đầu xuất hiện quá thường xuyên để còn có thể xem là tai nạn.
Bus: Chuyến Xe Một Chiều thậm chí là trường hợp đáng chú ý vì phim không phải đối đầu với một bom tấn Việt quá mạnh tại thời điểm ra mắt. Thế nhưng tác phẩm chỉ thu khoảng 1 tỷ đồng trong tuần đầu. Những phản hồi được báo chí ghi nhận khi đó tập trung vào sức hút truyền thông thấp, kịch bản và diễn xuất chưa thuyết phục. Cùng là phim kinh dị, nhưng Quỷ Nhập Tràng 2 lại vượt 100 tỷ đồng chỉ sau khoảng 10 ngày, Phí Phông cũng rời rạp với con số 200 tỷ. Những bộ phim cùng thể loại nhưng cách nhau một khoảng doanh thu khổng lồ. Khán giả có thể mua vé vì thích phim kinh dị, nhưng họ không mua vé chỉ vì trên poster có chữ “kinh dị” và một vài hình ảnh thể hiện sự ma mị hù dọa.
Quý III tiếp tục củng cố điều đó. Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu trở thành điểm sáng lớn nhất với hơn 207 tỷ đồng, đừng đầu phòng vé suốt 21 ngày, trong khi Lên Hương đang tiến tới mức 90 tỷ đồng, Quý Tử Vượt Giàu gần 60 tỷ đồng, Quỷ Bắt Hồn khoảng 36 tỷ đồng và Út Lan 2 hơn 30 tỷ đồng. Những bộ phim này chứng minh thị trường vẫn có khả năng tạo ra doanh thu đáng kể ngay cả khi không có mùa Tết.
Nhưng bên cạnh đó vẫn là một khoảng hụt rất lớn. Hộ Linh Tráng Sĩ - một dự án được đầu tư quy mô lớn - chỉ đạt khoảng 40 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng thương mại đặt ra cho phim. Bóng Ma Nhà Hát chỉ khoảng 2 tỷ đồng. Mãi Nợ Một Lời Tạm Biệt chưa tới 2 tỷ đồng, còn Mẹ Ơi Về Nhà và Ám cũng chỉ đạt doanh thu ở mức dưới 1 tỷ đồng. Khoảng cách ấy mới là điều đáng báo động: từ một bộ phim hơn 200 tỷ đồng xuống những tác phẩm chỉ kiếm được vài tỷ, thậm chí vài trăm triệu, thị trường gần như không có đủ những nấc doanh thu ở giữa.
Nếu khán giả thực sự quay lưng với phim Việt thì Thỏ Ơi!!, Tài, Báu Vật Trời Cho, Phí Phông hay Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu sẽ không thể tạo ra những con số như vậy, ngay cả khi bản thân một số phim vẫn gây tranh cãi về chất lượng. Ngược lại, việc một bộ phim có thể đạt hàng trăm tỷ trong khi một tác phẩm khác cùng là phim Việt chỉ kiếm vài trăm triệu cho thấy khán giả vẫn đến rạp, chỉ là họ không còn sẵn sàng đến rạp chỉ vì đó là phim Việt.
Một ngôi sao, một thương hiệu quen thuộc, một thể loại đang được ưa chuộng hay một chiến dịch quảng bá lớn có thể giúp bộ phim có lợi thế trong những ngày đầu. Ngôi sao có thể kéo khán giả đến suất đầu tiên. Marketing có thể khiến họ tò mò. Thương hiệu có thể giúp bộ phim bán được những ngày đầu. Nhưng không thứ gì trong số đó có thể bảo đảm sức sống cho một một bộ phim ở tuần thứ hai. Để giữ doanh thu, bộ phim vẫn phải dựa vào phản ứng của khán giả sau suất chiếu. Và đây là lúc chất lượng, kịch bản, trải nghiệm giải trí cũng như hiệu ứng truyền miệng bắt đầu trở thành yếu tố quyết định.
Thậm chí, mùa Tết thành công cũng không hoàn toàn đồng nghĩa với một bước tiến về chất lượng. Doanh thu bùng nổ của phim Việt dịp Tết cũng kéo theo những tranh luận xoay quanh kịch bản, cách xử lý tình huống, logic câu chuyện và mức độ an toàn trong một số tác phẩm - kể cả với Thỏ Ơi!!, phim đứng đầu phòng vé Tết 2026. Phòng vé vì thế đang cho thấy một nghịch lý khi một bộ phim có thể thắng hàng trăm tỷ đồng mà vẫn để lại câu hỏi về chất lượng. Doanh thu chứng minh khán giả đã mua vé; nó không tự động chứng minh họ hài lòng với những gì nhận được. Và khi thị trường bước vào những tháng không có lợi thế mùa vụ, những điểm yếu ấy càng dễ lộ ra.
Bài toán của phim Việt lúc này không chỉ là doanh thu
Nhưng doanh thu chỉ là phần nổi của vấn đề, điều đáng lo hơn là khoảng cách giữa một bộ phim khiến khán giả muốn xem và một bộ phim khiến họ có thể dễ dàng bỏ qua đang ngày càng lớn.
Điều đó đặt ra một câu hỏi khó hơn cho các nhà sản xuất: phim Việt hiện đang thiếu phim hay, thiếu phim lớn, hay thiếu những bộ phim đủ khác biệt để khán giả cảm thấy cần phải xem ngay tại rạp?
Có lẽ câu trả lời nằm ở cả ba, nhưng quan trọng nhất là khả năng tạo ra một chuỗi tác phẩm đủ sức duy trì niềm tin của khán giả. Một thị trường khỏe mạnh không phải là nơi năm nào cũng xuất hiện một vài phim trăm tỷ. Đó phải là thị trường mà khi một phim rời rạp, vẫn có những phim khác đủ sức lấp vào khoảng trống khán giả để lại. Nó cần nhiều phim ở nhiều phân khúc cùng có khả năng bán vé, từ phim thương mại đại chúng đến kinh dị, gia đình, tâm lý hay những tác phẩm có quy mô vừa phải.
Năm 2026 thực tế đã có những ví dụ cho thấy điều đó hoàn toàn khả thi. Cảm Ơn Người Đã Thức Cùng Tôi không phải một bom tấn, không có cái tên bán vé nhưng vẫn tạo được truyền miệng tốt. Quỷ Nhập Tràng 2 chứng minh phim kinh dị có thể tạo doanh thu rất lớn. Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu tiếp tục cho thấy Huỳnh Lập có khả năng tạo ra một sản phẩm thương mại mạnh, chưa bàn tới câu chuyện chất lượng tác phẩm. Những trường hợp này quan trọng bởi chúng chứng minh khán giả vẫn sẵn sàng mở ví cho những bộ phim khiến họ thấy đáng để ra rạp.
Nhưng mặt còn lại cũng rõ không kém. Út Lan 2 vẫn có sức kéo phòng vé khi đứng đầu một số ngày, không khó để cán mốc 10, 20 tỷ song phản ứng dành cho phim không mấy tích cực. Bóng Ma Nhà Hát cho thấy chỉ riêng việc đặt một tác phẩm vào nhóm kinh dị hài cũng không đủ để đảm bảo thành công. Những phim như Bus: Chuyến Xe Một Chiều, Trùm Sò hay Chiến Nam: Ve Sầu Thoát Xác càng cho thấy khán giả có thể nhanh chóng bỏ qua một tác phẩm nếu không tìm thấy lý do đủ thuyết phục để tiếp tục theo dõi.
Phim nội địa vốn có lợi thế sân nhà, nhưng giờ đây họ có quá nhiều lựa chọn khác: phim Hollywood, Hàn Quốc, Trung Quốc, anime, nền tảng trực tuyến và vô số nội dung giải trí miễn phí trên mạng xã hội. Một chiếc vé rạp hôm nay không chỉ cạnh tranh với một chiếc vé rạp khác. Nó cạnh tranh với một buổi tối xem Netflix, một bộ anime, vài tiếng lướt TikTok hay bất kỳ nội dung nào có thể giữ người xem ở nhà. Một bộ phim Việt không còn chỉ cạnh tranh với bộ phim Việt chiếu cùng tuần; nó đang cạnh tranh với toàn bộ những thứ khán giả có thể dùng hai tiếng đồng hồ để xem.
Quý IV sẽ là phép thử tiếp theo khi lịch phát hành trở nên dày hơn với Án Mạng Karaoke, Án Mạng Xém Hoàn Hảo, Chị Chị Em Em 3, Mẹ Mìn, Huyết Thống, Ngày Con Còn Mẹ, Trại Giam Hạnh Phúc, Sợi Chỉ Đỏ... Trong đó, Sợi Chỉ Đỏ đã được dời lịch từ tháng 8 sang đầu tháng 12, còn Trại Buôn Người trở thành gạch nối giữa hai quý khi chính thức ra mắt từ ngày 25/9 sau các suất chiếu sớm.
Quý 4 có thể mang đến những cú hích mới, nhưng thêm một bộ phim vài trăm tỷ vẫn chưa đủ để trả lời bài toán của cả thị trường. Điều điện ảnh Việt cần chứng minh là liệu có thể tạo ra một chuỗi phim đủ sức kéo khán giả trở lại rạp, thay vì tiếp tục sống bằng một vài hiện tượng đơn lẻ.
Nhìn lại chín tháng đầu năm, bức tranh toàn cảnh đã rõ hơn, phim Việt không mất khán giả. Phim Việt đang mất dần khả năng khiến khán giả cảm thấy họ phải xem một bộ phim cụ thể. Khán giả vẫn sẵn sàng bỏ hàng trăm tỷ đồng cho những bộ phim họ thực sự muốn xem. Nhưng khoảng cách giữa “muốn xem” và “có thể bỏ qua” đang ngày càng lớn.
Không phải việc một vài bộ phim thất bại, cũng không chỉ là hơn 800 tỷ đồng doanh thu bị bỏ lại phía sau so với quý III năm trước. Đáng lo hơn là giữa một thị trường vẫn có hàng triệu người sẵn sàng mua vé, ngày càng nhiều phim Việt lại không tạo được lý do đủ mạnh để họ bước vào rạp.
MZ
