Ngày 28/12, một đoạn video do cư dân mạng đăng tải đã nhanh chóng lan truyền, ghi lại hình ảnh quảng cáo của một trung tâm luyện thi công chức tại thành phố Hohhot, khu tự trị Nội Mông, miền bắc Trung Quốc. Điều khiến dư luận “dậy sóng” không chỉ là hình thức quảng bá, mà còn bởi thông điệp được in rõ ràng trên thân xe buýt công cộng: “Đến Trùng Chính, đỗ dễ dàng – thêm 200.000 nhân dân tệ (khoảng 752 triệu đồng) tiền sính lễ”.
Theo thông tin công khai, chi nhánh Nội Mông của Công ty TNHH Tư vấn Giáo dục Bắc Kinh Trùng Chính được thành lập vào tháng 10/2020, là một trong những đơn vị luyện thi công chức có tiếng trong khu vực. Tuy nhiên, khẩu hiệu quảng cáo nói trên đã vượt xa khuôn khổ tiếp thị thông thường, khi trực tiếp liên kết thành tích thi cử với giá trị hôn nhân bằng tiền bạc.
Đến ngày 29/12, đoạn video gốc đã bị gỡ khỏi nền tảng mạng xã hội. Một nhân viên của công ty này lên tiếng khẳng định rằng họ “không hề hay biết” về chương trình khuyến mãi gây tranh cãi. Dẫu vậy, nhiều cư dân mạng đã xác nhận nội dung quảng cáo là có thật.
“Đúng vậy. Tôi đã tham gia kỳ thi công chức tại Nội Mông vào ngày 29/12. Sau khi thi xong, một nhóm người đã dùng loa phóng thanh hô khẩu hiệu đó. Tôi nghe thấy rất rõ”, một người dự thi cho biết.
Tại Trung Quốc, kỳ thi tuyển công chức quốc gia – Guokao từ lâu được xem là một trong những kỳ thi cạnh tranh khốc liệt nhất, được ví như “cánh cửa vàng” dẫn tới công việc ổn định, địa vị xã hội cao và tương lai ít biến động. Chính vì vậy, đỗ Guokao thường được gắn với khái niệm “bát cơm vàng” – biểu tượng của an toàn nghề nghiệp và uy tín xã hội.
Ở nhiều địa phương, mức độ cạnh tranh thậm chí còn khắc nghiệt hơn, khi việc thi đỗ công chức được coi là con đường quan trọng để thay đổi tầng lớp xã hội. Không hiếm trường hợp sinh viên tốt nghiệp đại học ở nhà nhiều năm, dành toàn bộ thời gian để ôn luyện cho kỳ thi này.
Thống kê cho thấy, trong kỳ thi Guokao năm 2026, đã có hơn 3,51 triệu người đăng ký, tăng gần 260.000 người so với năm trước. Vị trí có tỷ lệ cạnh tranh cao nhất ghi nhận mức 7.591 người tranh một suất – con số phản ánh rõ nét sức ép và kỳ vọng xã hội đặt lên kỳ thi này.
Nỗi ám ảnh về sự ổn định của công việc khu vực công cũng lan sang các giá trị văn hóa khác, đặc biệt là hôn nhân. Trong quan niệm phổ biến tại Trung Quốc, những người làm việc trong khu vực công – đặc biệt là phụ nữ – thường được xem là “hạng A” trên thị trường hôn nhân nhờ thu nhập ổn định, giờ giấc đều đặn và hình ảnh gắn liền với gia đình. Từ đó, họ được cho là có khả năng yêu cầu mức sính lễ cao hơn.
Chính bối cảnh xã hội này đã khiến khẩu hiệu quảng cáo của trung tâm luyện thi trở thành “giọt nước tràn ly”.
Ngày 30/12, Cục Giám sát và Quản lý Thị trường quận Saihan (Hohhot) đã ra thông báo chính thức trên tài khoản mạng xã hội, xác nhận mở cuộc điều tra đối với quảng cáo nói trên. Cơ quan này cho biết, nội dung quảng cáo có dấu hiệu vi phạm Luật Quảng cáo của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đồng thời yêu cầu đơn vị liên quan ngay lập tức chấm dứt chiến dịch tiếp thị và đã lập hồ sơ vụ việc. Kết quả điều tra sẽ được công bố trong thời gian tới.
Trên mạng xã hội, tranh cãi tiếp tục leo thang.
“Nếu đây là hệ giá trị và mức độ chuyên nghiệp của họ, thì họ dựa vào đâu để đào tạo những người sẽ trở thành công chức?”, một cư dân mạng đặt câu hỏi.
Một ý kiến khác lại cho rằng: “Rõ ràng là kiểu quảng cáo này có ‘đất sống’. Họ chỉ đang nói to điều mà lâu nay vẫn tồn tại như một quy tắc ngầm trong xã hội”.
Vụ việc không chỉ làm dấy lên tranh luận về đạo đức quảng cáo, mà còn phơi bày mối quan hệ chằng chịt giữa giáo dục, công việc ổn định và áp lực hôn nhân – những vấn đề xã hội vốn đã âm ỉ từ lâu tại Trung Quốc.
Theo SCMP
Ứng Hà Chi
