Thận là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng của cơ thể. Mỗi phút, thận liên tục lọc máu, loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa, đồng thời tham gia kiểm soát huyết áp, cân bằng điện giải và hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu.
Điều đáng lo là tổn thương thận thường không gây đau hay biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Theo tạp chí Parade, bác sĩ Kalyani Perumal, chuyên gia thận học tại Cook County Health (Mỹ), gọi bệnh thận là một “sát thủ thầm lặng” bởi nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển.
Vì sao bệnh thận được gọi là “sát thủ thầm lặng”?
Thận có khả năng dự trữ chức năng khá lớn. Ngay cả khi khả năng lọc bắt đầu suy giảm, cơ quan này vẫn có thể tiếp tục hoạt động mà người bệnh chưa cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt.
“Nhiều người không có bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh thận cho đến khi bệnh đã ở giai đoạn muộn”, bác sĩ Perumal cho biết.
Theo vị chuyên gia này, những bất thường sớm nhất thường chỉ được phát hiện qua xét nghiệm máu và nước tiểu.
Khi xuất hiện những dấu hiệu như mệt mỏi nhiều, phù chân, phù mặt, bụng sưng hoặc suy giảm khả năng tập trung, tổn thương thận có thể đã tiến triển đáng kể.
Đó cũng là lý do việc kiểm tra sức khỏe định kỳ đặc biệt quan trọng với người có tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận.
Thói quen gây hại số 1 cho thận
Theo bác sĩ Perumal, một trong những thói quen đáng lo ngại nhất là duy trì chế độ ăn nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến trong thời gian dài.
Thói quen này thường hình thành từ sớm.
“Khi còn nhỏ và ở tuổi thiếu niên, chúng ta dễ quen với thức ăn nhanh vì lịch học bận rộn, áp lực học hành và các hoạt động xã hội. Sau đó, nó trở thành một thói quen rất khó từ bỏ”, bác sĩ Perumal nói.
Theo nữ bác sĩ, chế độ ăn như vậy có thể góp phần dẫn đến béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường và cholesterol cao khi trưởng thành. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn.
Đặc biệt, nhiều loại thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến chứa lượng muối cao. Khi ăn quá nhiều muối, cơ thể giữ nước nhiều hơn, khiến huyết áp tăng.
Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận và làm suy giảm khả năng lọc máu.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều đồ uống có đường, thực phẩm giàu năng lượng và ít chất xơ cũng làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường type 2. Tăng huyết áp và tiểu đường là hai nguyên nhân quan trọng dẫn tới bệnh thận mạn.
Vì vậy, điều gây hại không nằm ở một bữa ăn nhanh thỉnh thoảng, mà là việc biến thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối và nhiều đường thành lựa chọn hằng ngày.
Làm gì để bảo vệ thận?
Theo các chuyên gia được Parade dẫn lời, thay đổi chế độ ăn là một trong những bước quan trọng nhất.
Trước hết, nên giảm thức ăn nhanh, thịt chế biến, thực phẩm đóng gói và những món chứa nhiều muối. Thay vào đó, ưu tiên thực phẩm tươi, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn protein phù hợp.
Khi nấu ăn, có thể sử dụng tỏi, rau thơm, gia vị hoặc nước cốt chanh để tăng hương vị thay vì phụ thuộc quá nhiều vào muối.
Bên cạnh đó, cần uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể. Tuy nhiên, không có một lượng nước cố định phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt với người đã mắc bệnh thận hoặc bệnh tim.
Quan trọng không kém là khám sức khỏe định kỳ. Vì bệnh thận giai đoạn sớm có thể không biểu hiện ra bên ngoài, việc đo huyết áp và thực hiện xét nghiệm máu, nước tiểu khi cần thiết giúp phát hiện bất thường sớm hơn.
Lam Chi
Nguồn: Parade
