Một nghiên cứu mới đây của Oxfam, được công bố đúng dịp khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ, đã có thấy bức tranh ảm đảm về sự chênh lệch giữa giới siêu giàu và phần còn lại của thế giới.
Gia tăng số lượng tỷ phú USD
Theo Oxfam, năm 2025 ghi nhận nhiều cột mốc mới khi số lượng tỷ phú toàn cầu lần đầu vượt mốc 3.000 người. Trong đó, Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX, là cá nhân đầu tiên sở hữu tài sản ròng vượt 500 tỷ USD vào tháng 10/2025.
Song song với đó, tài sản của giới tỷ phú toàn cầu đã tăng 16% trong năm 2025, lên khoảng 18.300 tỷ USD. Mức tăng này nhanh gấp 3 lần so với những năm gần đây, nối dài đà tăng 81% kể từ năm 2020 và đưa khối tài sản của các tỷ phú lên mức cao nhất trong lịch sử, theo Reuters.
Oxfam ước tính riêng trong năm 2025, các tỷ phú đã "bỏ túi" thêm khoảng 2.500 tỷ USD, tương đương với tổng tài sản mà 4,1 tỷ người nghèo nhất thế giới đang nắm giữ. Đáng chú ý, đà gia tăng này diễn ra trong bối cảnh cứ 4 người trên thế giới thì có một người phải đối mặt với nạn đói.
Báo cáo cũng nhấn mạnh ảnh hưởng ngày càng gia tăng của giới doanh nhân siêu giàu đối với cả truyền thông truyền thống lẫn truyền thông số. Theo Oxfam, các tỷ phú hiện sở hữu hơn một nửa số tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới, với những cái tên tiêu biểu như Jeff Bezos, Elon Musk, Patrick Soon-Shiong và tỷ phú Pháp Vincent Bolloré.
Các kết quả trên được tổng hợp từ nhiều công trình nghiên cứu học thuật và nguồn dữ liệu như Cơ sở dữ liệu Bất bình đẳng Thế giới và danh sách tỷ phú của Forbes. Báo cáo đồng thời chỉ ra rằng sự bùng nổ tài sản đang đi kèm với mức độ tập trung quyền lực chính trị ngày càng lớn, khi các tỷ phú có khả năng nắm giữ chức vụ chính trị cao gấp khoảng 4.000 lần so với một công dân bình thường.
"Mức tăng tài sản của các tỷ phú là chưa từng có tiền lệ”, Giám đốc điều hành Oxfam International Amitabh Behar cho biết.
“Giới siêu giàu đang được trao quyền tự do tuyệt đối. Thật khó có thể tưởng tượng nổi khi 1% giàu nhất hiện sở hữu lượng tài sản gấp 3 lần tổng tài sản công của toàn thế giới cộng lại. Điều này cho thấy khoảng cách giữa các nhà tài phiệt và phần còn lại của nhân loại đã trở nên phi lý đến mức nào. Các chính phủ nên triển khai ngay các biện pháp đánh thuế giới siêu giàu và ưu tiên giảm bất bình đẳng”, lãnh đạo Oxfam International kêu gọi.
Tài sản của Elon Musk sát mốc 800 tỷ USD
Theo Forbes, xAI Holdings - công ty hợp nhất giữa startup trí tuệ nhân tạo xAI và mạng xã hội X đã huy động thành công 20 tỷ USD từ các nhà đầu tư tư nhân trong tháng 1, với mức định giá 250 tỷ USD.
Con số này cao hơn đáng kể so với mức định giá 113 tỷ USD khi Musk sáp nhập hai công ty vào tháng 3 năm ngoái.
Forbes ước tính thương vụ đã giúp giá trị phần sở hữu 49% của Musk tại xAI Holdings tăng thêm 62 tỷ USD, lên 122 tỷ USD. Tổng tài sản ròng của Musk hiện đạt khoảng 780 tỷ USD, theo cách tính của Forbes.
Trong một năm qua, vị tỷ phú liên tục lập các cột mốc mới như sau:
Tháng 10/2025, ông trở thành người đầu tiên sở hữu 500 tỷ USD sau khi cổ phiếu Tesla gần như tăng gấp đôi.
Ngày 15/12/2025, Musk tiếp tục chạm mốc tài sản 600 tỷ USD khi SpaceX được các nhà đầu tư tư nhân định giá 800 tỷ USD. 4 ngày sau, tài sản của ông vượt 700 tỷ USD sau khi tòa án tối cao bang Delaware lật lại phán quyết hủy gói quyền chọn cổ phiếu Tesla trị giá 126 tỷ USD.
Hiện SpaceX là tài sản giá trị nhất của Musk, với 42% cổ phần trị giá khoảng 336 tỷ USD. Tesla đứng thứ hai, với tổng giá trị các khoản nắm giữ của Musk ở mức 307 tỷ USD, bao gồm quyền chọn cổ phiếu và 12% cổ phần phổ thông.
Con số này chưa tính gói thù lao kỷ lục mà Tesla trao cho Musk vào tháng 11/2025, có thể mang lại cho ông tới 1.000 tỷ USD cổ phiếu nếu công ty đạt các mục tiêu tăng trưởng dài hạn.
Musk hiện giàu hơn người đứng thứ hai thế giới là đồng sáng lập Google Larry Page tới 510 tỷ USD. Riêng giá trị phần sở hữu của Musk tại xAI Holdings đã vượt tổng tài sản ước tính 109 tỷ USD của Michael Bloomberg, người giàu thứ 16 thế giới.
Nguyễn Phượng
Theo Oxfam, Reuters
