Từng được mệnh danh là “vàng đỏ” trong thế giới gia vị, nhụy hoa nghệ tây (saffron) không chỉ tạo nên sắc vàng cam rực rỡ và hương thơm tinh tế cho món ăn mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe nhờ dồi dào các hợp chất chống oxy hóa.
Sức hút của loại gia vị này còn đến từ mức giá vô cùng đắt đỏ, từng có thời điểm chạm mốc 450 triệu đồng cho một kg. Đằng sau giá trị xa xỉ ấy là một quy trình thu hái và sơ chế hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng công sức khổng lồ trong khi sản lượng thu về lại rất khiêm tốn.
Nhụy hoa nghệ tây từng được mệnh danh là “vàng đỏ” trong thế giới gia vị. Ảnh: Phụ nữ & Pháp luật
Về mặt sinh học, saffron chính là phần nhụy của hoa nghệ tây, mang tên khoa học là Crocus sativus. Mỗi bông hoa chỉ cho ra một lượng nhụy vô cùng nhỏ nhoi gồm vài sợi mảnh mang sắc đỏ cam đặc trưng.
Dù có nguồn gốc trồng trọt từ Hy Lạp, loại gia vị này hiện được canh tác chủ yếu tại Iran, Hy Lạp, Maroc, Ấn Độ và một số khu vực thuộc Trung Quốc. Yếu tố cốt lõi đẩy giá thành của nhụy hoa nghệ tây lên mức cao kỷ lục nằm ở khâu thu hoạch.
Do hoa chỉ nở trong một khoảng thời gian rất ngắn, người nông dân phải chạy đua với thời gian để hái hoa vào lúc sáng sớm. Ngay sau đó, những người thợ lành nghề sẽ khéo léo và nhẹ nhàng tách từng sợi nhụy ra khỏi đài hoa.
Công đoạn tách nhụy đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối bởi các sợi này vốn dĩ rất mỏng manh, dễ bị dập nát hoặc đứt gãy. Để thu được 1kg nhụy hoa nghệ tây khô thành phẩm, người ta ước tính cần tới khoảng 150.000 bông hoa.
Yếu tố cốt lõi đẩy giá thành của nhụy hoa nghệ tây lên mức cao kỷ lục nằm ở khâu thu hoạch. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Trải qua khâu thu hái, các sợi nhụy được mang đi sấy khô nhằm giảm thiểu độ ẩm và kéo dài thời gian bảo quản. Quá trình này yêu cầu sự kiểm soát gắt gao về cả nhiệt độ lẫn thời gian, bởi việc sấy quá mức sẽ làm sợi nhụy trở nên giòn, biến đổi hương vị nguyên bản và làm sụt giảm chất lượng nghiêm trọng.
Không chỉ đắt đỏ, nhụy hoa nghệ tây còn khẳng định vị thế qua khả năng tạo hương sắc tuyệt vời trong ẩm thực. Chỉ với vài sợi mỏng manh cũng đủ để khoác lên món ăn màu vàng cam vô cùng bắt mắt.
Để tối ưu hóa công dụng, saffron thường được ngâm trong nước hoặc sữa ấm trước khi chế biến nhằm giải phóng trọn vẹn các hợp chất màu và hương liệu tự nhiên, sau đó mới được thêm vào các món cơm, bánh ngọt, món hầm hay đồ uống.
Vượt ra ngoài ranh giới nhà bếp, "vàng đỏ" còn góp mặt trong bảng thành phần của nhiều loại mỹ phẩm cao cấp, nước hoa và các loại đồ uống thủ công. Chính sự đa dụng tuyệt vời kết hợp cùng quy trình sản xuất kỳ công đã giúp nhụy hoa nghệ tây giữ vững vị thế là một trong những loại gia vị có giá trị cao nhất trên thị trường.
Để tối ưu hóa công dụng, saffron thường được ngâm trong nước hoặc sữa ấm trước khi chế biến nhằm giải phóng trọn vẹn các hợp chất màu và hương liệu tự nhiên. Ảnh: VTC News
Để đảm bảo chọn mua được sản phẩm chất lượng, người tiêu dùng cần tinh ý quan sát một số đặc điểm nhận diện cơ bản. Sợi nghệ tây thượng hạng thường sở hữu màu đỏ đồng đều, ở trạng thái khô ráo và có độ giòn khi chạm vào.
Về mặt khứu giác, nhụy hoa nghệ tây thật sẽ tỏa ra mùi thơm đặc trưng, nhẹ nhàng, phảng phất hương hoa và cỏ khô. Đặc biệt, nếu nhận thấy sản phẩm có dấu hiệu ẩm mốc hoặc xuất hiện mùi lạ, người mua nên hết sức thận trọng cân nhắc trước khi sử dụng.
