Mắc kẹt trong một công việc mà thu nhập mãi không tăng, định hướng thăng tiến phát triển của bản thân cũng mịt mờ, là thực tế không ít dân văn phòng đang gặp phải. Lúc này, nghỉ việc thì sợ khó tìm bến đỗ mới, mà tiếp tục ở lại cũng thấy chẳng đành lòng. Tình thế có phần tiến thoái lưỡng nan.
Nhưng chuyện gì cũng có cách giải quyết cả thôi. Trong tình huống không hài lòng với mức lương hay định hướng của công việc hiện tại, đây là 11 giải pháp mà John Brown, Tessa Grint và Elaine Dela Cruz - 3 chuyên gia tư vấn nghề nghiệp đến từ Anh Quốc và Thái Lan, khuyên bạn nên tham khảo.
1. Hãy chứng minh mình là người xứng đáng được thăng chức
John Brown cho rằng nếu bạn muốn được thăng chức nhưng tất cả những gì bạn làm là ngồi chờ cho đến khi có ai đó nghỉ và mình được chọn làm người “thế chỗ trống”, vậy thì bạn đã sai ngay từ bước đầu. Lựa chọn đó chẳng khác nào há miệng chờ sung, nghĩa là bạn để sự nghiệp của mình cho ngoại cảnh quyết định và John Brown không ủng hộ điều đó.
Anh nhấn mạnh điều đầu tiên là phải hoàn thành tốt công việc hiện tại: đảm bảo đúng thời hạn, đạt các mục tiêu được giao và duy trì hình ảnh của một người luôn hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, Brown lưu ý rằng điều đó không có nghĩa là sếp giao việc gì cũng phải nhận. Nếu mục tiêu được giao thiếu thực tế, bạn phải có đủ tự tin để trao đổi và phản biện, thay vì nhận tất cả rồi tự đẩy mình vào tình thế khó.
Tessa Grint cũng đồng tình rằng muốn được thăng chức, trước hết mỗi người cần thể hiện tư duy và hành động như một người có khả năng lãnh đạo. Theo cô, thăng chức nên được xem là phần thưởng và sự ghi nhận cho những gì một người đã làm, thay vì là thứ họ chỉ bắt đầu hướng tới sau khi có quyết định bổ nhiệm.
2. Duy trì quan hệ tốt với sếp và nói rõ điều mình muốn
John Brown cho rằng cấp trên - người sếp trực tiếp của bạn, là người có nhiều tác động nhất trong quá trình thăng tiến của nhân viên. Thế nên duy trì mối quan hệ tốt với cấp trên chẳng bao giờ là thiệt. Hãy chủ động hỗ trợ sếp khi có thể và sẵn sàng nhận thêm những nhiệm vụ phù hợp.
Một điều khác không kém phần quan trọng là luôn đảm bảo rằng cấp trên được cập nhật tình hình công việc, kể cả khi đó là tin xấu. Đồng thời, hãy thẳng thắn chia sẻ mục tiêu nghề nghiệp thay vì âm thầm ứng tuyển các vị trí nội bộ mà không cho quản lý trực tiếp biết.
Tessa Grint gợi ý rằng nếu công ty có các buổi trao đổi định kỳ về định hướng nghề nghiệp, đây là thời điểm phù hợp để nói về mong muốn của bản thân. Nếu không có những cuộc trao đổi như vậy, nhân viên có thể chủ động đề nghị một buổi nói chuyện riêng với quản lý và chia sẻ rằng mình đang suy nghĩ về tương lai nghề nghiệp, đồng thời muốn biết những lựa chọn phát triển nào đang có.
3. Chủ động tăng mức độ hiện diện tại nơi làm việc
Elaine Dela Cruz cho rằng việc bạn “được nhìn thấy” trong tổ chức đóng vai trò quan trọng đối với cơ hội thăng tiến. Điều này không đơn thuần là bạn nên khiến bản thân trở nên nổi bật hơn, mà còn là chủ động định hình cách người khác nhìn nhận về năng lực và đóng góp của mình.
Điều này có thể khó khăn với những người hướng nội hoặc không thoải mái trong môi trường giao tiếp đông người. Tuy nhiên, Dela Cruz cho rằng không nhất thiết phải ép bản thân tham gia mọi hoạt động xã hội. Thay vào đó, hãy lựa chọn những hoạt động phù hợp với mình, chủ động đặt câu hỏi trong các sự kiện nếu cảm thấy thoải mái hoặc tham gia những hoạt động ngoài công việc mà bản thân thực sự quan tâm.
Mục tiêu không phải biến mình thành người xuất hiện ở mọi nơi, mà là tránh để sự im lặng khiến những đóng góp của bản thân hoàn toàn bị bỏ qua.
4. Đừng ngại nói về thành tích của mình
Tự quảng bá bản thân có thể khiến nhiều người cảm thấy khó chịu vì sợ bị đánh giá là khoe khoang nơi công sở. Elaine Dela Cruz cho rằng cần thay đổi cách nhìn này.
Trong môi trường làm việc, việc người khác biết bạn đang làm gì và bạn tạo ra giá trị như thế nào có ảnh hưởng trực tiếp đến cách họ đánh giá năng lực của bạn. Vì thế, chia sẻ thành tích không nhất thiết đồng nghĩa với khoe khoang.
Tessa Grint gọi đây là “quản lý các bên liên quan”. Người lao động cần tự hỏi: Mình đang làm đúng những việc quan trọng chưa? Những ai cần biết về kết quả đó? Nên chia sẻ bằng cách nào và vào thời điểm nào? Có thể chia sẻ kết quả trong kênh giao tiếp nội bộ, trong cuộc họp hoặc đơn giản là trình bày rõ nhóm đã làm được gì, vì sao điều đó quan trọng, học được gì và bước tiếp theo là gì. Đồng thời, đừng quên ghi nhận những người đã cùng đóng góp. Điều này vừa giúp thành tích của bạn được nhìn thấy, vừa tạo ra văn hóa ghi nhận trong tập thể.
5. Đừng biến mình thành người “bận rộn vô ích”
Tessa Grint đặt ra một câu hỏi khá đáng suy ngẫm: “Bạn có đang là một người bận rộn vô ích không?”. Theo cô, không phải cứ làm việc nhiều, trả lời email nhanh hay lúc nào cũng có mặt là sẽ được thăng chức. Điều quan trọng hơn là tập trung vào những công việc thực sự tạo ra giá trị.
Grint đặc biệt khuyên người lao động không nên liên tục nhận những nhiệm vụ nhỏ như pha cà phê hay ghi chép trong các cuộc họp chỉ vì muốn tỏ ra hữu ích. Nếu thường xuyên đảm nhận những việc này, bạn có thể vô tình khiến đồng nghiệp nhớ đến mình như một người “chuyên làm việc vặt”.
John Brown cũng nhấn mạnh rằng không cần phải là người đến văn phòng sớm nhất và rời đi muộn nhất để gây ấn tượng. Quan trọng hơn là hoàn thành đúng những gì đã cam kết và để mọi người biết rằng bạn đã hoàn thành đúng hạn.
6. Chuẩn bị mạng lưới quan hệ nghề nghiệp
John Brown cho rằng nhiều người đồng nhất việc xây dựng quan hệ với việc sử dụng LinkedIn, nhưng đây thực chất là hai khái niệm khác nhau.
Networking là quá trình xây dựng mạng lưới những người mà bạn có thể kết nối, chủ động liên hệ khi muốn tìm kiếm cơ hội mới, đồng thời cho họ biết bạn đang quan tâm đến loại công việc nào và sở hữu những kỹ năng gì. LinkedIn chỉ là một công cụ hỗ trợ quá trình đó.
Elaine Dela Cruz cũng cho rằng LinkedIn giúp người lao động tăng khả năng hiện diện và chủ động kiểm soát hình ảnh nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, thay vì chỉ đăng tải nội dung liên quan đến công ty, hãy thể hiện suy nghĩ và mối quan tâm của bản thân về những chủ đề rộng hơn công việc hiện tại.
Tessa Grint thậm chí khuyên không nên lạm dụng AI để viết các bài đăng LinkedIn. Thay vì đăng thật nhiều nội dung được tạo ra một cách máy móc, tốt hơn là chia sẻ ít hơn nhưng chân thật và có dấu ấn cá nhân.
7. Nói chuyện với những người đang làm công việc bạn muốn hướng đến
Nếu đang chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn hoặc hướng tới một vị trí mới, Tessa Grint khuyên bạn nên tìm hiểu càng nhiều càng tốt về những người đang đảm nhận vị trí đó.
Không có nguồn thông tin nào thực tế hơn một người đang trực tiếp làm công việc mà bạn muốn theo đuổi. Họ có thể chia sẻ những yêu cầu thực tế, khó khăn, kỹ năng cần thiết và những điều không dễ tìm thấy trong bản mô tả công việc. Nếu xây dựng được mối quan hệ đủ tốt, bạn thậm chí có thể đề nghị họ trở thành người cố vấn.
Elaine Dela Cruz gọi mạng lưới hỗ trợ này là “phòng họp cá nhân” - một nhóm người có thể đóng những vai trò khác nhau trong hành trình sự nghiệp. Chẳng hạn, nếu bạn có xu hướng suy nghĩ quá nhiều, hãy tìm một người có thể giúp mình nhìn vấn đề theo hướng khác. Nếu yếu về tài chính hoặc quản lý tổ chức, hãy tìm người có kinh nghiệm trong lĩnh vực đó.
8. Đàm phán lương với thái độ thẳng thắn
Khi thương lượng tiền lương, Tessa Grint khuyên người lao động phải chuẩn bị dữ liệu. Hãy tìm hiểu mức thu nhập phổ biến của những người đang làm công việc tương tự, bởi càng có thông tin, bạn càng có cơ sở để đưa ra mức lương mong muốn.
Đặc biệt, khi chuyển sang công việc mới, đây thường là thời điểm thuận lợi để đàm phán. Vì vậy, đừng ngại đưa ra yêu cầu cao và xem nhà tuyển dụng phản hồi thế nào. Trong trường hợp không phù hợp, họ vẫn có thể từ chối còn bạn thì chẳng mất gì.
Elaine Dela Cruz dẫn lại lời khuyên của chuyên gia quảng cáo Cindy Gallop rằng người lao động nên yêu cầu mức tăng lương cao nhất mà bản thân có thể đưa ra một cách hợp lý, sau đó chứng minh bằng những giá trị mình mang lại cho doanh nghiệp. Đó không chỉ là những kết quả có thể đo đếm, mà còn bao gồm cách bạn đóng góp vào văn hóa công ty, hỗ trợ đồng nghiệp và giúp tổ chức tiến về phía trước.
John Brown lưu ý rằng việc đã làm lâu năm tại một công ty không phải là lý do đủ mạnh để được tăng lương hoặc thăng chức. Tương tự, những khó khăn tài chính cá nhân cũng không phải cơ sở mà doanh nghiệp có trách nhiệm phải dùng để quyết định mức lương.
Nếu được đề nghị tăng trách nhiệm nhưng không tăng lương, người lao động cần xác định điều gì thực sự quan trọng với mình. Nếu mục tiêu chính là thoát khỏi công việc hiện tại và chuyển sang một vị trí phù hợp hơn, mức lương có thể chưa phải yếu tố quyết định. Nhưng nếu thu nhập vẫn là vấn đề quan trọng, hãy yêu cầu doanh nghiệp xác nhận bằng văn bản thời điểm sẽ xem xét lại mức lương.
9. Chăm sóc sức khỏe và năng lượng của bản thân
Tessa Grint cho rằng trạng thái thể chất có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đưa ra những quyết định nghề nghiệp sáng suốt. Khi cơ thể và tinh thần không ở trạng thái tốt, khả năng suy nghĩ rõ ràng và đưa ra các quyết định mang tính chiến lược cũng dễ bị ảnh hưởng.
Cô khuyến nghị người lao động xây dựng một “bảng theo dõi sức khỏe” cho bản thân, chú ý đến dinh dưỡng, vận động và nghỉ ngơi. Một thói quen buổi sáng có chủ đích cũng có thể giúp duy trì năng lượng. Đó có thể là tập thể dục, thiền, viết nhật ký hoặc bất kỳ hoạt động nào phù hợp. Grint cho biết nhiều nhà lãnh đạo có hiệu suất cao mà bà từng quan sát đều xác định một số việc tối thiểu cần duy trì ngay cả trong những ngày không thuận lợi.
Điều quan trọng không phải tạo thêm một danh sách việc phải làm, mà là xây dựng trạng thái thể chất và tinh thần đủ tốt để có thể duy trì hiệu suất lâu dài.
10. Đừng đề nghị tăng lương trên bàn nhậu hay những nơi ngoài công ty
Elaine Dela Cruz cho rằng môi trường công sở luôn tồn tại ranh giới giữa quan hệ xã hội và sự chuyên nghiệp. Đôi khi, ranh giới này có thể bị xóa nhòa, đặc biệt trong những buổi gặp gỡ ngoài công việc. Vì vậy, không nên tận dụng những dịp đi chơi hoặc gặp gỡ riêng tư để bất ngờ đề nghị tăng lương hay thăng chức. Cũng không nên sử dụng những thông tin mà đồng nghiệp hoặc cấp trên chia sẻ trong một cuộc trò chuyện xã hội làm lợi thế trong công việc.
Biết giữ đúng ranh giới sẽ giúp các mối quan hệ nơi công sở trở nên lành mạnh và chuyên nghiệp hơn.
11. Nếu mong muốn của bạn liên tục bị phớt lờ, hãy hỏi thẳng
Nếu nhiều lần bị bỏ qua trong các cơ hội thăng tiến, John Brown cho rằng thay vì chỉ tiếp tục chờ đợi, người lao động nên chủ động xin phản hồi trung thực và thực hiện một cuộc “kiểm toán sự nghiệp”.
Hãy nhìn lại mình đang ở đâu, muốn đi đến đâu và khoảng cách giữa hai điểm đó là bao xa. Khoảng cách có thể đến từ kỹ năng, kinh nghiệm, cách thể hiện bản thân hoặc thậm chí là cách người khác nhìn nhận về năng lực của bạn.
Sau khi có phản hồi, hãy dùng những thông tin đó để điều chỉnh chiến lược phát triển. Trong trường hợp đã cố gắng nhưng vẫn liên tục bị bỏ qua, chuyển sang một công ty khác cũng có thể là lựa chọn đáng cân nhắc.
Khi đó, những gì rút ra được từ quá trình đánh giá sự nghiệp và phản hồi từ nơi làm việc cũ sẽ giúp bạn xây dựng một hình ảnh khác, phù hợp hơn với mục tiêu ở môi trường mới.
(Nguồn: The Guardian)
Ngọc Linh
