Giữa thị trường điện ảnh ngập tràn những bom tấn kỹ xảo đắt đỏ hay những drama giật gân, Thư Tình Gửi Bà Ngoại (Dear You) sau khi ra mắt đã âm thầm bùng nổ thành cơn sốt tại thị trường nội địa và tạo một kỳ tích hiếm thấy. Trước khi cập bến Việt Nam, bộ phim với kinh phí chỉ 14 triệu NDT (khoảng 51 tỷ đồng) đã thu về hơn 2 tỷ NDT (hơn 7.300 tỷ đồng) doanh thu - tức gấp tới 143 lần chi phí sản xuất - trở thành bộ phim ăn khách thứ hai năm 2026 tại Trung Quốc. Hơn nửa triệu khán giả chấm điểm 9.1 - 9.3 trên Douban, đạo diễn Lam Hồng Xuân giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Quốc tế SCO. Những con số ấy đủ khiến bất cứ ai cũng tò mò: Điều gì đã giúp một bộ phim nhỏ bé tạo nên sức lan tỏa lớn đến vậy?
Sau khi xem xong, có lẽ câu trả lời rất đơn giản. Thư Tình Gửi Bà Ngoại không cố gắng lấy nước mắt bằng bi kịch, cũng chẳng tạo cao trào bằng những cú bẻ lái kịch tính. Bộ phim chỉ kể một câu chuyện về gia đình, về sự kết nối và gắn bó, về những người thân tưởng như sẽ mãi ở đó theo một cách nhẹ nhàng, trong veo. Để rồi khi xem, phim khiến người ta cười không ngớt nhưng lại rơi nước mắt lúc nào không hay.
Câu chuyện hoài niệm chạm đến từng góc sâu thẳm trong tim
Câu chuyện bắt đầu từ bối cảnh hiện đại khi người cháu trai (Trịnh Nhuận Kỳ thủ vai) vô tình tìm thấy những phong thư cũ nhuốm màu thời gian của ông nội, từ đó quyết định lên đường sang Thái Lan để tìm lại gốc gác thân nhân. Từ hành trình ngược dòng này, cánh cửa quá khứ dần mở ra, đưa người xem trôi theo dòng ký ức của bà Diệp Thục Nhu, người phụ nữ đã dành trọn cả thanh xuân lẫn tuổi già ở vùng đất Triều Sán để ngóng trông bóng dáng người chồng Trịnh Mộc Sinh trở về.
Ngày ấy, Diệp Thục Nhu vốn là một tiểu thư xinh đẹp nhất làng, vì phải lòng chàng trai nghèo Trịnh Mộc Sinh mà bỏ nhà theo anh. Cả hai kết duyên vợ chồng với mối tình lãng mạn, mộc mạc, nhưng sớm phải chia xa do chiến tranh. Kể từ đó, Mộc Sinh đi xa xứ làm ăn, Thục Nhu một mình ở nhà chăm 3 đứa con nhỏ.
Trớ trêu thay, người chồng đã mãi mãi nằm lại nơi đất khách quê người. Lúc này, cô gái trẻ Tạ Nam Chi (Lý Tư Đồng) là đồng hương ở Thái Lan đã chọn cách giấu nhẹm sự thật, tự mình đặt bút thay người đã khuất, dùng danh nghĩa của người chồng để tiếp tục viết những lời thăm hỏi ấm áp và gom góp tiền gửi về quê nuôi gia đình suốt 18 năm ròng. Sự đan xen tinh tế giữa quá khứ và hiện tại, cuộc sống mưu sinh khắc nghiệt nơi xứ người và cuộc sống bình dị, ánh mắt mong mỏi của người vợ ở quê nhà không hề làm mạch phim bị rối. Ngược lại, nó giống như một sợi tơ duyên, nhẹ nhàng về lòng chung thủy với tình yêu và tình cảm gia đình, về sự kết nối những tâm hồn xa lạ lại với nhau, chứng minh cho thấy tình người có thể bao la, vượt qua mọi khoảng cách và ranh giới địa lý đến nhường nào.
Màn hóa thân trọn vẹn của dàn diễn viên tay ngang
Điều làm người xem thổn thức và hoàn toàn bị chinh phục là cách dàn diễn viên tay ngang của phim sống trọn vẹn với nhân vật của họ. Cô nàng tân binh sinh năm 2004 Lý Tư Đồng trong vai Tạ Nam Chi thời trẻ thực sự là một phát hiện vô giá của đạo diễn Lam Hồng Xuân với nét diễn thần sầu. Ánh mắt của cô lột tả được sự phát triển nhân vật khi chuyển từ thờ ơ, bảo thủ với tư cách là con gái chủ trọ, rồi dần dần được “hâm nóng” bằng sự chất phác, đáng yêu của Trịnh Mộc Sinh và những con người xung quanh.
Cho đến khi trưởng thành hơn, ánh mắt ấy vẫn kiên cường nhưng ngập tràn nét suy tư khi ngồi bên bàn viết dưới ánh đèn dầu tù mù, cô như một đóa hoa dại đang gồng mình lớn lên giữa giông bão cuộc đời. Diễn xuất của Lý Tư Đồng chân thật đến mức người xem có thể cảm nhận rõ sự dằn vặt xen lẫn quyết tâm trong từng nét chữ giả mạo mà cô viết ra.
Đến khi nhân vật bước vào những năm tháng xế chiều, cụ bà Taew Usha Seamkhum - người từng khiến bao nhiêu mọt phim phải khóc ròng trong Gia Tài Của Ngoại - lại tiếp tục có màn hóa thân làm tan chảy trái tim khán giả dù thời lượng lên sóng không nhiều. Gương mặt phúc hậu, ánh mắt như chứa đựng cả một đời thăng trầm của cụ đã tạo nên một sợi dây đồng điệu hoàn hảo với nét diễn thời trẻ của Lý Tư Đồng.
Song hành cùng trục thời gian của Nam Chi là câu chuyện cuộc đời của bà Diệp Thục Nhu. Ở giai đoạn thời trẻ, nữ diễn viên Vương Hiểu Huệ đã mang đến một hình ảnh Diệp Thục Nhu bừng sáng nét thanh xuân nhưng sớm mang nỗi sầu ly biệt, lột tả thành công sự bỡ ngỡ xen lẫn kiên cường của một người vợ trẻ phải một mình chăm 3 đứa con nhỏ. Trải qua nhiều năm, trọng trách thể hiện nhân vật bà Diệp Thục Nhu lúc già được giao lại cho diễn viên Ngô Thiếu Khanh. Bà đã lột tả vô cùng tròn vai hình ảnh người phụ nữ truyền thống Á Đông: chịu thương, chịu khó, ôm giữ một niềm tin sắt đá vào tình yêu và lời hứa của chồng, dù ngộ nhận bị chồng phản bội, bà vẫn trân trọng quãng thời gian ngắn ngủi bên nhau và trân trọng mọi thứ về người ấy.
Bên cạnh đó, nét phong trần, khắc khổ nhưng đầy hóm hỉnh và duyên dáng của người chồng Trịnh Mộc Sinh do Vương Ngạn Đồng thể hiện cũng là mảnh ghép hoàn hảo, tạo nên những thước phim chân thật đến mức người xem dễ dàng quên mất họ đang đóng phim, cứ ngỡ như đang lật mở cuốn album gia đình đầy hoài niệm của một ai đó ở ngoài đời thực.
Điểm cộng từ ngôn ngữ bản sắc và bản lồng tiếng Việt chạm đến trái tim
Sức nặng của Thư Tình Gửi Bà Ngoại không tự nhiên mà có. Đạo diễn Lam Hồng Xuân từng chia sẻ ông đã dành trọn 10 năm ròng rã đi điền dã, thu thập tư liệu và phỏng vấn trực tiếp gần 300 gia đình người Hoa xa quê để chắt lọc những mảnh vỡ ký ức chân thực nhất đưa lên màn ảnh. Nhờ vậy, phim đã tái hiện xuất sắc văn hóa "kiều phê" (qiaopi) - một di sản bùng nổ trong giai đoạn khốn khó từ thập niên 1950, khi làn sóng người lao động nghèo vùng Triều Sán ồ ạt vượt biển sang Thái Lan mưu sinh - từng được UNESCO đưa vào Danh mục Ký ức Thế giới năm 2013.
Giữa thời kỳ giao thông trắc trở và chữ nghĩa còn là một thứ xa xỉ, những bức kiều phê (kết hợp giữa chữ "kiều" trong Hoa kiều và "phê" theo tiếng địa phương nghĩa là bức thư) - thư nhà kèm hối phiếu gửi tiền chính là sợi dây duy nhất gắn kết hai đầu đại dương.
Xem phim, khán giả có thể thấy thực trạng ngày ấy khó khăn và khốc liệt đến thế nào. Điều này thể hiện rõ nhấ qua chi tiết một người chồng lam lũ nơi viễn xứ nhờ người viết thư tay chuyển tiền về quê, chỉ nhắn gửi vỏn vẹn một câu: “Cầm tiền này rồi chuộc con gái về”. Một dòng chữ thô mộc là cả một bầu trời bi kịch lịch sử và nỗi lòng đau đáu hướng về gia đình của người tha hương. Qua lăng kính của Lam Hồng Xuân, qiaopi không đơn thuần là phương tiện bưu chính, nó là một thực thể chứa đựng tình yêu, ký ức và trách nhiệm. Tiền giúp những người thân ở quê nhà sống sót qua ngày đoạn tháng, còn lá thư trao đi niềm tin, cho họ một lý do để tiếp tục chờ đợi. Hai yếu tố ấy quyện chặt, không thể tách rời, để rồi mỗi lần một lá qiaopi được bóc mở, người xem lại có cảm giác như một linh hồn viễn xứ đang thực sự bước qua bậu cửa để trở về nhà.
Khi bộ phim cập bến rạp Việt, Thư Tình Gửi Bà Ngoại hoàn toàn có thể chinh phục công chúng bởi phần lồng tiếng gần gũi, thân thương của nghệ sĩ Hồng Đào cho nhân vật bà Thục Nhu lúc già. Giọng thoại của nữ nghệ sĩ không chỉ giữ được nét hóm hỉnh, duyên dáng trong những màn đối đáp đời thường mà còn làm tăng thêm độ sâu sắc cho tác phẩm. Phim cũng rất khéo léo giữ lại những tiếng xưng hô thân thuộc của người Triều Châu như "Quà Coong", "Quà Má", "Chế", "Hia" - dù ban đầu có thể khiến khán giả bối rối không hiểu nghĩa. Thế nhưng càng theo dõi, chính sự tôn trọng ngôn ngữ bản địa cùng những cách gọi mộc mạc ấy càng trở nên gần gũi, góp phần bồi đắp bầu không khí gia đình ấm áp và khiến cảm xúc của bộ phim thêm phần chân thật, chạm đến người xem.
Dĩ nhiên, phim vẫn có vài hạt sạn nhỏ về mặt kỹ thuật khiến trải nghiệm xem chưa thật sự trọn vẹn 100%. Có lẽ vì ôm đồm một dòng thời gian quá dài với bao biến động lịch sử từ thời chiến đến thời bình, mạch phim ở một vài phân đoạn giữa bị đẩy đi hơi nhanh. Điều này làm cho những khoảng lặng tâm lý đáng ra phải sâu hơn nữa, những phân cảnh thể hiện sự cô đơn hay khoảng cách địa lý mênh mông, lại trôi qua hơi vội vã.
Thêm vào đó, phần hóa trang ở giai đoạn trung niên nhìn vẫn hơi bị gượng ép, có phần giả do các nhân vật ở ngoài đời vốn rất trẻ. Song, điều này cũng không quá ảnh hưởng đến mạch phim hay trải nghiệm xem phim.
Chấm điểm: 4,5/5
Bỏ qua vài hạt sạn nhỏ về mặt kỹ thuật hóa trang, Thư Tình Gửi Bà Ngoại có thể nói là một trong những câu chuyện đẹp đẽ và đáng giá nhất của điện ảnh năm 2026. Bộ phim không cần đến những màn kỹ xảo mãn nhãn hay những cú lật mặt giật gân mà chinh phục hàng triệu trái tim bằng chính sự tử tế trong cách kể chuyện và định nghĩa vẹn tròn về chữ "Thương" của người Á Đông. Với những ai đang tìm kiếm một khoảng lặng để vỗ về tâm hồn, để mỉm cười trước sự ấm áp của lòng người và để khóc cho những hoài niệm nhuốm màu thời gian, đây chắc chắn là một bộ phim đáng xem xem. Phim đã chính thức mở màn những suất chiếu sớm đầu tiên từ ngày 05/08, hãy ra rạp, mang theo một chiếc khăn giấy và chuẩn bị tâm thế để đón nhận những bản tình ca lãng mạn này từ màn ảnh.
Mộng Du
