Chiều 18/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Đẩy mạnh cắt giảm chi phí đầu vào để tăng giá trị cho nền kinh tế
Tham gia thảo luận tại tổ 3 (gồm đoàn đại biểu Tp.Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng cho phát triển của cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Theo Thủ tướng, một chuyển biến đáng chú ý trong 9 tháng đầu năm là tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành đã thay đổi rõ nét theo hướng tích cực, dù mức độ chuyển biến chưa đồng đều. Kết quả này có sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở.
Thủ tướng cho biết, cách thức điều hành đang được đổi mới theo hướng xây dựng kế hoạch chi tiết, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành và xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, tiến độ, thời hạn và kết quả phải đạt được.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên họp (Ảnh: Hữu Thắng).
Về điều hành kinh tế vĩ mô, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng nhanh phải đi cùng ổn định và bền vững. Người đứng đầu Chính phủ cho biết, để đánh giá nền kinh tế tăng trưởng như thế nào, có thể nhìn vào con số thu ngân sách.
"Thu nội địa đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng, thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt khoảng 671.000 tỷ đồng, tăng tuyệt đối khoảng 168.000 tỷ đồng và tăng 33,4% so với dự toán. Trong bối cảnh chúng ta đã thực hiện giảm thu, đồng thời tăng chi trợ cấp và bảo đảm an sinh xã hội, những con số thu ngân sách này cho thấy sức khỏe của nền kinh tế là thực chất", Thủ tướng nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng cho hay, hiện nay chúng ta đang tập trung đầu tư vào các công trình trọng điểm, vì vậy, hiệu quả lan tỏa cần có thời gian để phát huy.
"Các công trình, dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, sau này là đường sắt, rồi cảng biển, sẽ đóng góp vào tăng trưởng trong nhiều năm tới, chứ không phải cứ đầu tư một lần là có ngay tác động lan tỏa đến tăng trưởng.Về lâu dài, những công trình này sẽ góp phần giảm chi phí của nền kinh tế, giảm chi phí logistics. Khi người dân và doanh nghiệp sử dụng hệ thống hạ tầng đó, họ sẽ được hưởng lợi", Thủ tướng khẳng định.
Đối với giá đất và bất động sản, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang triển khai một số biện pháp, chính sách rất quyết liệt, như đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà cho thuê. Khi đó, giá nhà trên thị trường, nhất là giá nhà chung cư, sẽ phải theo xu hướng giảm.
"Về giá đất, tới đây, khi Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đất đai, Nhà nước sẽ điều tiết mạnh mẽ hơn. Nhà nước sẽ quyết định vấn đề này, do đó, giá đất và giá bất động sản chắc chắn sẽ giảm", Thủ tướng chia sẻ.
Quang cảnh phiên họp tại tổ 3 (Ảnh: Hữu Thắng).
Đối với xăng dầu, sắp tới sẽ sửa đổi nghị định nhằm cắt giảm các khâu trung gian trong kinh doanh xăng dầu, qua đó giảm các chi phí phát sinh. "Giá xăng dầu vẫn sẽ diễn biến theo thị trường, nhưng phải theo chiều hướng giảm, không thể để các khoản phụ thu tăng lên, các khâu trung gian đẩy giá xăng dầu lên cao như hiện nay", Thủ tướng nói.
Trong lĩnh vực y tế, Thủ tướng cho rằng chi phí trung gian trong cung ứng thuốc và thiết bị y tế còn lớn, khiến người bệnh phải trả chi phí cao. Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và dược, theo hướng cắt giảm khâu trung gian để người dân tiếp cận thuốc và thiết bị y tế với chi phí hợp lý hơn.
Đối với ngành điện, việc cơ cấu lại hệ thống và các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cũng được đặt ra nhằm giảm khâu trung gian.
Trong nông nghiệp, việc xử lý những vi phạm liên quan đến mã số vùng trồng và kiểm định được Thủ tướng đề cập trong bối cảnh sản xuất, xuất khẩu nông sản có kết quả tích cực, đặc biệt là mặt hàng sầu riêng.
Theo Thủ tướng, mục tiêu xuyên suốt của các giải pháp trên là giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả, năng suất và sức cạnh tranh, qua đó gia tăng giá trị cho nền kinh tế.
Tăng đầu tư cho y tế, giáo dục, văn hóa và an sinh xã hội
Về huy động nguồn lực, Thủ tướng cho rằng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số là rất lớn, trong khi ngân sách Nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần thông qua đầu tư công. Do đó, đầu tư công phải giải ngân 100%, đồng thời lựa chọn danh mục dự án thực sự hiệu quả, có tác động lan tỏa.
Trong nhiệm kỳ trước, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công; nhiệm kỳ này, số dự án phải giảm tối thiểu 30%.
Thủ tướng cho biết Bộ Tài chính và các địa phương phải rà soát kỹ các dự án để xác định thứ tự ưu tiên. Những dự án có hiệu quả kinh tế - xã hội nhanh, tạo tác động lan tỏa và mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp cần được ưu tiên bố trí vốn.
Bên cạnh đầu tư công, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh huy động nguồn lực từ đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài và các nguồn vốn khác.
Thủ tướng nêu rõ, Thủ tướng cho rằng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số là rất lớn (Ảnh: Hữu Thắng).
Đề cập các lĩnh vực xã hội, Thủ tướng cho biết Chính phủ đang triển khai các giải pháp cải cách giáo dục, miễn giảm học phí, nâng cao chất lượng và tăng đầu tư cho trường lớp.
Trong điều kiện ngân sách còn hạn chế, việc đầu tư xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới đất liền đang được triển khai và tiếp tục hoàn thiện theo các giai đoạn. Chính phủ sẽ xem xét đầu tư nâng cấp trường học tại các xã khó khăn khác, không chỉ giới hạn ở khu vực biên giới.
Từ năm tới, Chính phủ tiếp tục đầu tư các trung tâm y tế nhằm tăng cường y tế cơ sở tại các xã biên giới và một số địa bàn khó khăn. Việc triển khai khám sức khỏe định kỳ cũng nhằm phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, phục vụ điều trị và chủ động phòng bệnh.Thủ tướng cho biết, việc đưa hai cơ sở của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức tại Ninh Bình vào hoạt động đã đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân trong khu vực, song các cơ sở này đang chịu áp lực quá tải. Thủ tướng đề nghị các bệnh viện vừa thực hiện khám, chữa bệnh, vừa tăng cường đào tạo nhân lực y tế cơ sở cho các địa phương lân cận.
Trong lĩnh vực văn hóa, Chính phủ đang triển khai nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đồng thời tập trung các giải pháp thúc đẩy du lịch. Thủ tướng cho rằng các địa phương có trách nhiệm lớn trong việc thực hiện những nhiệm vụ này, nhất là dịp cuối năm.
Đối với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, Chính phủ tiếp tục củng cố thế trận, các địa bàn chiến lược, chủ động trước các tình huống, không để bị động, bất ngờ; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế nhằm thu hút đầu tư, huy động nguồn lực và duy trì môi trường hòa bình cho phát triển đất nước.
Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ định kỳ báo cáo Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về những vấn đề phát sinh, đồng thời duy trì sự linh hoạt trong điều hành để xử lý các tình huống chưa thể dự báo đầy đủ. Ông cũng mong muốn các đại biểu tiếp tục thực hiện giám sát, phản ánh những vướng mắc và đóng góp ý kiến cho các bộ, ngành, Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành trong thời gian tới.
