Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 05/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát, nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã và đang được đầu tư theo quy mô phân kỳ, nhằm bảo đảm an toàn giao thông và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Trong Công điện, Thủ tướng nhấn mạnh, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về phát triển kết cấu hạ tầng, thời gian qua Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã triển khai quyết liệt hàng loạt dự án đường bộ cao tốc trên phạm vi cả nước.
Đến nay, Việt Nam đã đưa vào khai thác gần 3.345km tuyến chính đường bộ cao tốc, cùng 458km nút giao và đường dẫn, vượt mục tiêu Đại hội Đảng đề ra. Riêng trong năm 2025, cả nước hoàn thành thêm 1.491km cao tốc, đặc biệt là việc cơ bản hoàn thành, thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau.
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc
Thủ tướng ghi nhận và biểu dương sự cố gắng, nỗ lực của các Bộ, ngành, địa phương trong việc tìm kiếm đa dạng nguồn vốn; các Ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu, cán bộ, kỹ sư, công nhân, người lao động với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió", làm việc "3 ca, 4 kíp", "làm việc xuyên ngày nghỉ, ngày lễ, ngày tết", "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương, "làm ngày, làm đêm, làm thêm ngày nghỉ", "chỉ bàn làm, không bàn lùi" và sự đồng lòng, chung sức, chung tay của hệ thống chính trị và nhân dân cả nước. Thủ tướng Chính phủ biểu dương các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức cá nhân trong triển khai đầu tư các dự án đường bộ cao tốc thời gian vừa qua.
Ở giai đoạn trước, với mục tiêu sớm nối thông các tuyến đường bộ cao tốc, tạo động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước, vùng, miền, phù hợp với quy hoạch, nhu cầu về lưu lượng vận tải và nhất là trong bối cảnh nguồn lực (vốn, nhân lực) đầu tư còn nhiều hạn chế nên tiêu chuẩn về đường ô tô cao tốc được áp dụng phân kỳ đầu tư (số làn xe, bề rộng nền đường và tốc độ khai thác…).
Tuy nhiên, theo đánh giá của Chính phủ, ở giai đoạn trước, do yêu cầu sớm nối thông các tuyến cao tốc và trong bối cảnh nguồn lực đầu tư còn hạn chế, nhiều dự án đã được phê duyệt và triển khai theo quy mô phân kỳ. Một số tuyến chỉ có 2 làn xe hoặc 4 làn xe nhưng thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục, tiêu chuẩn kỹ thuật chưa đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ùn tắc và tai nạn trong quá trình khai thác.
Trên cơ sở thực tiễn đó, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc. Ngày 15/11/2024, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 57/2024/TT-BGTVT, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc QCVN 117:2024/BGTVT, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.
Theo quy chuẩn này, đường cao tốc phải có tối thiểu 4 làn xe chạy, bố trí làn dừng xe khẩn cấp liên tục, quy định rõ tốc độ tối đa - tối thiểu và các công trình hạ tầng đồng bộ như đường gom, trung tâm quản lý điều hành, trạm dừng nghỉ, kiểm soát tải trọng.
Để nâng cao hiệu quả khai thác và bảo đảm an toàn giao thông, đặc biệt với các dự án được phê duyệt trước thời điểm quy chuẩn mới có hiệu lực, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương khẩn trương rà soát toàn diện, đề xuất phương án đầu tư nâng cấp hoàn chỉnh các tuyến cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ, bảo đảm đạt chuẩn cao tốc hoàn chỉnh theo QCVN 117:2024/BGTVT. Các phương án này phải được báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/2/2026.
Song song với đó, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được giao khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư, nâng cấp hoàn chỉnh các tuyến cao tốc do địa phương làm chủ quản, gửi Bộ Xây dựng tổng hợp trước ngày 10/2/2026. Bộ Tài chính có trách nhiệm phối hợp, đề xuất bố trí nguồn vốn để sớm triển khai các dự án nâng cấp theo quy chuẩn mới, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/2/2026.
Về công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên các tuyến cao tốc, đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát, khắc phục các “điểm đen” tai nạn giao thông, đặc biệt trên các đoạn tuyến đầu tư phân kỳ.
Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo việc triển khai Công điện, nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, góp phần xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, an toàn và đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
