Bộ Chính trị thống nhất chủ trương lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
Bộ Chính trị vừa thống nhất về chủ trương xây dựng thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính hiện nay của tỉnh Quảng Ninh. Nội dung này được nêu tại Kết luận số 20 do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành sau khi Bộ Chính trị xem xét tờ trình của Tỉnh ủy Quảng Ninh, báo Tuổi Trẻ đưa tin.
Theo định hướng đặt ra, Quảng Ninh sẽ được phát triển thành đô thị xanh, hiện đại, văn minh nhưng vẫn giữ được dấu ấn riêng về văn hóa, lịch sử và cảnh quan.
Một trong những yêu cầu là tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng đồng bộ và tích hợp hơn. Thay vì phát triển rời rạc theo từng địa bàn hành chính, Quảng Ninh được định hướng chuyển sang mô hình hệ sinh thái đô thị đa trung tâm, có tính mở và liên kết cao.
Việt Hùng - Hoàng Tùng
Không gian phát triển mới sẽ gắn kết chặt chẽ giữa đô thị, biển, đảo, khu vực biên giới và các vùng di sản, qua đó hình thành một chỉnh thể phát triển thống nhất, tạo nền tảng cho tăng trưởng lâu dài.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu Quảng Ninh mở rộng không gian tăng trưởng, tạo bước đột phá bằng các động lực mới. Trong đó, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số được xác định là những trụ cột quan trọng.
Song song với đó là định hướng phát triển đồng bộ nhiều lĩnh vực như kinh tế xanh, kinh tế di sản, kinh tế biển, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa. Đây được xem là những lợi thế đặc thù giúp Quảng Ninh tạo khác biệt trong tiến trình trở thành đô thị trực thuộc Trung ương.
Việt Hùng - Hoàng Tùng
Quảng Ninh đã đáp ứng ra sao các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương?
Theo Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, địa phương này cơ bản đã đáp ứng đầy đủ 7/7 nhóm tiêu chuẩn theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Trong số đó, Quảng Ninh đã bảo đảm trọn vẹn 6 tiêu chuẩn và đang hoàn thiện thủ tục đối với tiêu chuẩn còn lại liên quan đến công nhận đô thị loại I.
Dân số vượt ngưỡng áp dụng cho địa phương có biên giới đất liền
Theo quy định chung, thành phố trực thuộc Trung ương phải có dân số từ 2,5 triệu người trở lên. Tuy nhiên, với đơn vị hành chính đô thị có đường biên giới quốc gia trên đất liền, ngưỡng tối thiểu được áp dụng bằng 50%, tức từ 1,25 triệu người.
Hiện quy mô dân số của Quảng Ninh đạt 1.519.647 người, cao hơn mức yêu cầu.
Ảnh: Việt Hùng - Hoàng Tùng
Diện tích tự nhiên lớn hơn nhiều lần mức tối thiểu
Về diện tích, tiêu chuẩn đối với thành phố trực thuộc Trung ương là từ 2.500 km² trở lên. Trong khi đó, Quảng Ninh hiện có diện tích tự nhiên 6.231,30 km², vượt xa mốc quy định.
Tỷ lệ phường và mức độ đô thị hóa đều đạt yêu cầu cao
Một tiêu chí quan trọng khác là tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã phải từ 30% trở lên. Quảng Ninh hiện có 30 phường trong tổng số 54 đơn vị hành chính cấp xã, đáp ứng điều kiện này.
Đối với tỷ lệ đô thị hóa, quy định yêu cầu tối thiểu 45%, còn Quảng Ninh đang đạt 84,55%, cho thấy mức độ phát triển đô thị đã ở ngưỡng cao.
Vai trò vùng và quốc gia ngày càng rõ nét
Về vị trí, chức năng và vai trò phát triển, Quảng Ninh được định hướng trở thành địa phương tiêu biểu của cả nước, là cực tăng trưởng của miền Bắc, đồng thời là một trong những trung tâm phát triển năng động, toàn diện.
Tỉnh cũng được xác định là trung tâm du lịch quốc tế, trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, đồng thời giữ vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh và hợp tác kinh tế quốc tế.
Tiêu chí đô thị loại I đang hoàn thiện thủ tục công nhận
Trong bộ 7 tiêu chuẩn, nội dung về việc địa phương đã được công nhận là đô thị loại I là tiêu chuẩn thứ 6. Qua rà soát, Quảng Ninh đạt 14/15 tiêu chí, trong khi mức tối thiểu để đạt chuẩn đô thị loại I là 12/15 tiêu chí.
Hiện tỉnh đang tiếp tục hoàn tất hồ sơ, thủ tục để trình Bộ Xây dựng xem xét công nhận.
Kinh tế - xã hội nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu
Ở nhóm tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội, Quảng Ninh đạt 5/5 tiêu chí theo quy định. Đây cũng là một trong những địa phương có khả năng tự cân đối ngân sách và có mức đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước.
Năm 2025, tổng thu ngân sách của tỉnh đạt 85.052 tỷ đồng, tương đương 154% dự toán Trung ương giao. Con số này tiếp tục khẳng định vị thế của Quảng Ninh trong nhóm các địa phương có năng lực tài chính mạnh bậc nhất trên cả nước.
Việc Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của địa phương này. Không chỉ là thay đổi về mô hình quản lý hành chính, đây còn là bước đi thể hiện yêu cầu phát triển ở tầm cao mới, với kỳ vọng đưa Quảng Ninh trở thành đô thị hiện đại, liên kết, bền vững và có sức cạnh tranh lớn trên phạm vi cả nước cũng như khu vực Đông Nam Á.
Ngày 12/4 vừa qua, tại Quảng Ninh, lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao nối Hà Nội với Quảng Ninh (cũng là tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên ở Việt Nam) đã được tổ chức với sự phối hợp giữa UBND tỉnh Quảng Ninh, Tập đoàn Vingroup và chính quyền các địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh.
Thái Hà (Tổng hợp)
