Sự phát triển của các vũ khí siêu vượt âm đang tạo ra một cuộc cạnh tranh chưa từng có giữa các cường quốc quân sự. Nga hiện là quốc gia sở hữu nhiều hệ thống tác chiến siêu vượt âm nhất đã được triển khai, trong khi Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng năng lực của mình với DF-17 và các chương trình thế hệ mới. Mỹ dù khởi động chậm hơn nhưng đang đầu tư hàng chục tỷ USD cho Dark Eagle, HACM và nhiều dự án khác nhằm thu hẹp khoảng cách.
Dưới đây là 5 vũ khí siêu vượt âm được đánh giá đáng gờm nhất thế giới hiện nay.
1. Avangard (Nga)
Đứng đầu danh sách là Avangard, phương tiện lướt siêu vượt âm chiến lược của Nga. Sau khi được tên lửa đạn đạo đưa lên độ cao lớn, Avangard có thể lao xuống mục tiêu với tốc độ được cho là từ Mach 20 đến Mach 27, đồng thời liên tục thay đổi quỹ đạo bay để tránh đánh chặn. Đây là một trong số ít hệ thống siêu vượt âm đã được triển khai trực chiến và được nhiều chuyên gia đánh giá là vũ khí siêu vượt âm đáng gờm nhất hiện nay.
Hệ thống tên lửa Avangard của Nga. Ảnh: TASS
2. Zircon (Nga)
Tên lửa Zircon được tối ưu hóa để triển khai trên các tàu chiến hiện đại của Hải quân Nga, bao gồm tàu khu trục, tàu tuần dương và tàu ngầm, thông qua hệ thống phóng thẳng đứng đa năng (VLS - Vertical Launching System).
Nhờ đó, tên lửa Zircon mang lại khả năng tấn công phản ứng nhanh, linh hoạt và khó bị phát hiện sớm, giúp Nga tăng cường sức mạnh răn đe trên biển và ven bờ.
Trọng tâm công nghệ của tên lửa Zircon nằm ở hệ thống động cơ hai giai đoạn. Giai đoạn đầu sử dụng động cơ tên lửa rắn để đẩy tên lửa lên độ cao và tốc độ cần thiết.
Sau khi tách booster, động cơ scramjet (phản lực đốt ở dòng siêu âm) sẽ hoạt động, duy trì chuyến bay siêu thanh bằng cách nén không khí siêu thanh trước khi đốt nhiên liệu.
Công nghệ này cho phép tên lửa Zircon đạt và duy trì tốc độ cực cao, khác biệt rõ rệt so với các tên lửa đạn đạo hoặc hành trình thông thường chỉ đạt tốc độ cao trong thời gian ngắn.
Theo tuyên bố của Nga, tên lửa Zircon có thể đạt Mach 8 đến Mach 9, tương đương hơn 10.000 km/h ở một số điều kiện.
Tên lửa Zircon. Ảnh minh hoạ
3. DF-17 (Trung Quốc)
Hệ thống tên lửa siêu vượt âm (hypersonic) nổi bật nhất của Trung Quốc là DF-17, một tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) mang đầu lướt khí quyển siêu vượt âm DF-ZF (trước đây gọi là WU-14).
Tên lửa DF-17 có tầm bắn khoảng 1.800-2.500 km, tốc độ đạt Mach 5-10, với khả năng cơ động mạnh ở giai đoạn cuối quỹ đạo.
Đầu lướt DF-ZF bay theo quỹ đạo không cố định, tạo lớp plasma che giấu radar và thực hiện các động tác né tránh phức tạp, khiến các hệ thống phòng thủ như Patriot hay THAAD rất khó đánh chặn.
Tên lửa DF-17 được thiết kế chủ yếu để tấn công các mục tiêu trên bộ và trên biển. Hệ thống đã được công khai tại diễu binh năm 2019 và được xác nhận hoạt động từ khoảng năm 2020.
Tên lửa vượt siêu âm DF-17 Trung Quốc trong cuộc diễu binh. Ảnh: Topwar
4. Kinzhal (Nga)
Tên lửa Kh-47M2 Kinzhal là một loại vũ khí siêu thanh phóng từ không trung do Nga phát triển, dựa trên nền tảng của tên lửa đạn đạo tầm ngắn Iskander-M, được thiết kế để tấn công các mục tiêu chiến lược với tốc độ cao và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không.
Kinzhal sử dụng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn, cho phép đạt tốc độ tối đa lên đến Mach 10, tương đương khoảng 10.000 km/h và duy trì tốc độ siêu thanh trên Mach 5 trong suốt hành trình bay, giúp giảm thời gian tiếp cận mục tiêu xuống chỉ còn vài phút, từ 1,7 phút đến Kharkiv cho đến 6,3 phút đến Uzhhorod khi phóng từ không phận Nga.
Tầm bắn hoạt động của nó đạt khoảng 460-480km nếu tính riêng tên lửa, nhưng có thể mở rộng lên đến 2.000km khi kết hợp với bán kính chiến đấu của máy bay mang và thậm chí 3.000km với Tu-22M3, làm cho nó trở thành một công cụ răn đe chiến lược linh hoạt.
Máy bay MiG-31K được trang bị tên lửa Kh-47M2 Kinzhal. Ảnh: Bộ Quốc phòng Liên bang Nga.
5. Dark Eagle (Mỹ)
Dark Eagle, còn được gọi là Long Range Hypersonic Weapon (LRHW), là hệ thống vũ khí siêu vượt âm phóng từ bệ kéo, có khả năng bay với vận tốc vượt Mach 5, cơ động bất quy tắc trong khí quyển Trái Đất. Nhờ đó, nó được thiết kế để tập kích các mục tiêu có giá trị cao, được bảo vệ nghiêm ngặt và có tính thời gian, bao gồm hệ thống phòng không, trung tâm chỉ huy, kiểm soát và các mạng lưới cảm biến của đối phương.
Đây là vũ khí siêu vượt âm thực thụ đầu tiên được Mỹ lên kế hoạch đưa vào biên chế tác chiến tuyến đầu. Cấu trúc tên lửa của Dark Eagle cũng đang được Hải quân Mỹ áp dụng cho phiên bản phóng từ biển trong khuôn khổ chương trình IRCPS.
Dark Eagle trong một vụ phóng thử (Ảnh: TWZ).
Giới phân tích nhấn mạnh rằng sức mạnh chính của Dark Eagle đến từ động năng cực lớn của phương tiện siêu vượt âm, hơn là từ thuốc nổ thông thường. Tuy vậy, đầu đạn mảnh nổ vẫn hữu ích trong việc vô hiệu hóa các mục tiêu “mềm” như trận địa phòng không hoặc radar.
