Sự phát triển của công nghệ hydro trong mảng xe du lịch có thể chưa đạt kỳ vọng, nhưng ở lĩnh vực xe thương mại, tiềm năng vẫn rất rõ ràng. Mới đây, Toyota và Isuzu đã bắt tay phát triển mẫu xe tải hạng nhẹ chạy pin nhiên liệu hydro đầu tiên được sản xuất hàng loạt tại Nhật Bản, dự kiến lăn bánh trong vòng hai năm tới.
Thay vì phát triển hoàn toàn mới, mẫu xe này được xây dựng trên nền tảng khung gầm dạng hình thang quen thuộc của Isuzu Elf EV – dòng xe điện đã ra mắt toàn cầu từ năm 2023 với tên gọi N-Series. Trước đó, Elf EV sử dụng các mô-đun pin 20 kWh, cho phép tùy chỉnh trang bị cấu hình dung lượng từ 40 đến 180 kWh theo từng phiên bản.
Điểm cốt lõi của dự án lại nằm ở hệ truyền động. Mẫu xe mới sẽ được trang bị hệ thống pin nhiên liệu thế hệ thứ ba của Toyota, với hiệu suất được cải thiện khoảng 20% so với thế hệ hiện tại. Không chỉ tối ưu hiệu quả năng lượng, hệ thống này còn được kỳ vọng có độ bền cao hơn và phù hợp với cường độ vận hành khắc nghiệt. Đây là yếu tố then chốt trong các hoạt động vận chuyển trong đô thị hay vận chuyển hàng hóa cần làm lạnh.
Chính nhu cầu vận hành đặc thù này là lý do khiến xe tải pin nhiên liệu được xem là lời giải thay thế. Trong thực tế, các xe tải điện thuần pin khi phục vụ chuỗi siêu thị hoặc cửa hàng tiện lợi thường phải gánh thêm hệ thống làm lạnh tiêu tốn nhiều năng lượng, khiến phạm vi hoạt động suy giảm đáng kể. Bên cạnh đó, thời gian sạc dài của các bộ pin dung lượng lớn cũng có thể làm gián đoạn lịch giao hàng vốn đòi hỏi độ chính xác cao.
Trong khi đó, xe sử dụng hydro có thể tiếp nhiên liệu trong thời gian tương đương xe diesel, giúp duy trì nhịp vận hành quen thuộc cho các doanh nghiệp vận tải. Đồng thời, xe pin nhiên liệu cũng vận hành êm ái hơn, ít rung động và đặc biệt không phát thải CO₂ trong quá trình sử dụng, yếu tố ngày càng được coi trọng trong bối cảnh chuyển đổi xanh.
Dẫu vậy, rào cản lớn nhất vẫn là chi phí và hạ tầng. Các khối pin nhiên liệu hiện vẫn đắt đỏ, trong khi mạng lưới trạm nạp hydro chưa phổ biến. Toyota và Isuzu cho rằng lời giải nằm ở việc tối ưu thiết kế, cải tiến quy trình sản xuất và tiếp tục hoàn thiện công nghệ lõi nhằm giảm giá thành trong dài hạn.
Theo kế hoạch, việc sản xuất mẫu xe tải hạng nhẹ chạy pin nhiên liệu sẽ bắt đầu trong năm tài chính 2027 của Nhật Bản.
Thực tế, đây không phải lần đầu hai hãng hợp tác trong lĩnh vực hydro. Trước đó, Toyota và Isuzu đã cùng phát triển mẫu xe buýt ERGA FCV, với thiết kế sàn thấp và bình chứa hydro tích hợp trên nóc. Bước đi này cho thấy định hướng dài hạn của cả hai trong việc khai thác tiềm năng của công nghệ này ở mảng vận tải.
Thanh Nhã
