Sở Xây dựng TP HCM đang lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân về dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố liên quan đến lộ trình chuyển đổi, chính sách phát triển giao thông xanh và triển khai vùng phát thải thấp trên địa bàn.
Theo dự thảo, lộ trình thực hiện LEZ được chia thành nhiều giai đoạn, gắn với tiến độ phát triển giao thông công cộng, hạ tầng cung cấp năng lượng và hệ thống kiểm định, giám sát khí thải. Thành phố đặt mục tiêu chuẩn bị các phương án đi lại thay thế trước khi áp dụng những điều kiện lưu thông chặt chẽ hơn.
Thí điểm vùng phát thải thấp rộng 15,6km²
Trong giai đoạn 2028-2029, TP HCM dự kiến triển khai thí điểm LEZ tại Khu vực 1, bao gồm khu trung tâm hiện hữu rộng 930ha và khu đô thị mới Thủ Thiêm. Tổng diện tích khu vực thí điểm khoảng 15,6km², thời gian thực hiện từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 31/12/2029.
Ranh giới khu vực được xác định theo các tuyến Cầu Sài Gòn - Nguyễn Hữu Cảnh - Cầu Văn Thánh 2 - Cầu Thị Nghè 2 - Hoàng Sa - Võ Thị Sáu - Cách Mạng Tháng 8 - Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Hầm Sông Sài Gòn - Thủ Thiêm - Trần Quý Kiên - Mai Chí Thọ - Lương Đình Của - Trần Não - Cầu Sài Gòn.
Theo phương án đề xuất, khu vực này được lựa chọn nhờ khả năng tiếp cận giao thông công cộng tương đối thuận lợi. Dự kiến, mạng lưới giao thông công cộng có thể phục vụ hơn 95% dân số trong bán kính 500m. Tuyến metro số 1 đã đi vào khai thác, đồng thời khu vực có điều kiện lắp đặt biển báo và camera phục vụ giám sát.
Từ ngày 1/1/2030, thành phố dự kiến mở rộng LEZ sang Khu vực 2, nằm trong phạm vi Vành đai 2. Ranh giới được giới hạn bởi các tuyến Đỗ Mười - Lê Đức Anh - Lê Khả Phiêu (Quốc lộ 1 cũ) - Nguyễn Văn Linh - Cầu Phú Mỹ - Võ Chí Công - Cầu Phú Hữu - Vành đai 2 - Võ Nguyên Giáp - Xa lộ Hà Nội.
Việc mở rộng sẽ phụ thuộc vào kết quả thí điểm, mức độ sẵn sàng của hạ tầng và khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại. Theo dự thảo, điều kiện đặt ra là giao thông công cộng phải bao phủ hơn 85% dân số trong bán kính 500m.
Xe xăng dầu vào trung tâm TPHCM có thể bị hạn chế từ năm 2028. Ảnh: VTCnews
Phát triển metro, xe buýt và phương tiện điện
Để hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện, TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển mạng lưới lên 300 tuyến xe buýt, nâng tỷ lệ phủ của mạng lưới xe buýt gom lên hơn 95% và đưa vào hoạt động 7 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 255km.
Thành phố cũng dự kiến đầu tư 11 bãi đỗ xe trung chuyển kết nối với LEZ, phát triển khoảng 8.000 xe đạp, xe đạp điện và xe máy điện công cộng, trong đó có khoảng 7.300 phương tiện được đầu tư mới. Các loại hình vận tải khác như buýt đường thủy và vận tải hành khách linh hoạt theo nhu cầu (DRT) cũng nằm trong phương án phát triển.
Theo lộ trình đề xuất, đến năm 2030, giao thông công cộng dự kiến đáp ứng khoảng 15-20% nhu cầu đi lại trên toàn thành phố. Riêng khu vực nằm trong Vành đai 2, tỷ lệ này được đặt mục tiêu đạt khoảng 25-35%.
Trong giai đoạn 2035-2039, mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến đạt khoảng 355km. Hệ thống xe buýt sẽ được tổ chức lại theo hướng tăng cường các tuyến gom, giải tỏa hành khách tại nhà ga. Thành phố đồng thời tiếp tục mở rộng các bãi đỗ xe trung chuyển và phương tiện công cộng như xe đạp.
Đáng chú ý, trong giai đoạn này, TP HCM dự kiến áp dụng các biện pháp kinh tế, trong đó có thu phí phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch đi vào vùng phát thải thấp.
Từ năm 2040, mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến đạt khoảng 430-460km. Đến năm 2045, tổng chiều dài có thể đạt khoảng 532km và tiếp tục được mở rộng theo quy hoạch.
