Thảm kịch chấn động nước Mỹ
Ngày 20/6/2001, cảnh sát nhận được cuộc gọi từ nhà của một người phụ nữ tên Andrea Yates ở vùng ngoại ô Clear Lake, Houston, Texas, Mỹ. Khi đến nơi, họ thấy Andrea - người mẹ của năm đứa trẻ đang đứng trước nhà, chiếc áo sơ mi xanh trắng ướt sũng.
"Tôi vừa giết con mình”, người phụ nữ bình tĩnh nói với cảnh sát.
Ngay sau khi chồng của Andrea - Rusty Yates rời nhà để đi làm tại Trung tâm Vũ trụ Johnson, một bi kịch không tưởng đã xảy ra.
Andrea khai rằng cô đã xả nước đầy bồn tắm rồi dìm chết các con của mình: Luke, 2 tuổi; Paul, 3 tuổi; John, 5 tuổi; và cô con gái Mary mới chỉ 6 tháng tuổi.
Con trai lớn nhất của Andrea - Noah, 7 tuổi, đã tận mắt chứng kiến em gái bị dìm chết. Hoảng sợ, cậu bé bỏ chạy, nhưng mẹ cậu đã túm lại, vật xuống bồn tắm và kết liễu mạng sống của cậu.
Sau đó, Andrea liên tục gọi 911.
Người phụ nữ đã ra tay sát hại 5 con ruột sau khi mắc chứng rối loạn tâm lý và trầm cảm kéo dài. Ảnh: PEOPLE.
Phán quyết của tòa án
Năm 2002, Andrea bị kết tội giết người và bị tuyên án tù chung thân, có khả năng được ân xá sau 40 năm. Tuy nhiên, luật sư bào chữa đã kháng cáo và bản án bị lật ngược.
Đến năm 2006, vụ án được xét xử lại và Andrea được tuyên bố vô tội vì lý do thần kinh thiếu minh mẫn. Năm 2007, Andrea được chuyển đến Bệnh viện Tâm thần Kerrville State, nơi cô quyết định ở lại để tiếp tục điều trị.
Tuy nhiên, một câu hỏi vẫn còn đó: Điều gì đã khiến người mẹ này giết chết năm đứa con của mình?
Dấu hiệu của sự suy sụp
Sau thảm kịch, nhiều người tự hỏi điều gì đã khiến Andrea ra tay tàn nhẫn như vậy.
"Chắc chắn có điều gì đó đã xảy ra. Cô ấy không phải là quái vật”, Cheryl Johnson, hàng xóm của Andrea, chia sẻ với tạp chí PEOPLE.
Người chồng - Rusty Yates sau này cho biết vợ mình đã đấu tranh với các vấn đề tâm thần suốt nhiều năm, đặc biệt là chứng trầm cảm nặng sau khi sinh con thứ tư.
Trước đó, khi sinh đứa con đầu lòng, Andrea từng rất vui vẻ và mạnh mẽ, theo lời kể của người bạn thân Marlene Wark. Nhưng vào năm 1999, chỉ vài tháng sau khi sinh bé Luke, cô đã cố gắng tự tử bằng cách uống quá liều thuốc của cha mình.
Andrea được đưa vào bệnh viện sau sự việc nhưng không bị đánh giá là mối đe dọa đối với các con, nên không có nhân viên xã hội nào theo dõi. Cô được kê đơn thuốc chống trầm cảm và thuốc chống loạn thần Haldol – loại thuốc giúp cô kiểm soát bệnh trong một thời gian.
Tuy nhiên, trong phiên tòa, luật sư George Parnham tiết lộ rằng bệnh tình của Yates trở nên trầm trọng hơn chỉ hai tuần sau khi ngừng dùng thuốc.
Andrea Yate tại phiên tòa. Ảnh: PEOPLE.
Gánh nặng quá lớn
Andrea và Rusty kết hôn năm 1993. Ngay từ đầu, Rusty đã mong muốn có một gia đình đông con và theo lời hàng xóm Sylvia Cole, anh rất kiên quyết về điều đó.
"Anh ấy muốn có sáu đứa con. Andrea thì nhu mì, dễ tính, nên tôi không chắc đó có phải là quyết định chung hay không”, người hàng xóm cho biết.
Cuộc sống của Andrea trở nên ngột ngạt khi cô phải chăm sóc năm đứa trẻ trong một không gian nhỏ hẹp, lại còn phải dạy học tại nhà.
"Cô ấy luôn ở nhà, 24/7, vừa chăm sóc con vừa dạy chúng học. Đó là một gánh nặng quá lớn”, hàng xóm Mike Clay chia sẻ.
Để tưởng niệm cái chết bi thảm của 5 đứa trẻ, một tổ chức từ thiện tên “Quỹ tưởng nhớ những đứa trẻ nhà Yates” được thành lập với mục đích giúp đỡ những đứa trẻ bị bỏ rơi hoặc các bà mẹ có triệu chứng trầm cảm sau sinh.
Thời điểm đó, vụ án đã khiến của nước Mỹ chấn động, đồng thời cũng như một hồi chuông cảnh tỉnh về tính nghiêm trọng của căn bệnh trầm cảm sau sinh ở thai phụ.
Từ sau vụ án của Andrea, chính phủ Mỹ vận động, tuyên truyền việc chồng, người thân ở cạnh tâm sự, bầu bạn, quan tâm chăm sóc để điều chỉnh tâm lý của phụ nữ mang thai giúp giảm tỷ lệ mắc chứng trầm cảm trước và sau khi sinh.
Rusty Yates sau đó đã ly hôn và tái hôn. Khi được Oprah Winfrey phỏng vấn vào năm 2015 về việc có tha thứ cho vợ cũ hay không, anh trả lời: "Trên thực tế, tôi chưa bao giờ thực sự trách cô ấy, bởi vì tôi chỉ đổ lỗi cho căn bệnh của cô ấy”.
Andrea từ một cô gái hạnh phúc, vui vẻ trở thành một người phụ nữ u ám, mắc trầm cảm nặng: Ảnh: PEOPLE.
Trầm cảm sau sinh (TCSS) là tình trạng người phụ nữ bị rối loạn cảm xúc, thay đổi về thể chất và tâm lý, hành vi sau khi sinh con. Theo Tổ chức Y tế thế giới, trầm cảm là nguyên nhân đứng hàng thứ hai về gánh nặng y tế. Có khoảng 10% -20% phụ nữ mang thai hoặc sau khi sinh con trên toàn cầu từng trải qua ít nhất một dạng rối loạn tâm thần, trong đó chủ yếu là trầm cảm.
Trầm cảm sau sinh không những ảnh hưởng tiêu cực tới người mẹ mà còn ảnh hưởng tới con. Trong những trường hợp người mẹ bị TCSS nặng có thể dẫn đến suy nghĩ và hành vi tự tử hoặc gây tổn hại cho con. Bên cạnh đó, theo một số nghiên cứu khi người mẹ bị TCSS có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của đứa con như chậm phát triển ngôn ngữ, vận động, chiều cao; khóc nhiều, dễ kích động; hạn chế khả năng giao tiếp; khó thích nghi với môi trường, khó hòa nhập xã hội…
Đặc biệt TCSS thường diễn biến hết sức lặng lẽ và dễ bị nhầm lẫn, bỏ qua nên khi phát hiện thì bệnh đã nặng trong khi bệnh lại cần được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Một số dấu hiệu nhận biết TCSS: luôn thấy buồn, mệt mỏi, lo lắng, tuyệt vọng; khóc nhiều; có ý nghĩ làm tổn thương em bé; có ý nghĩ làm tổn thương bản thân; không quan tâm đến em bé, không cảm thấy kết nối với em bé; ăn quá ít hoặc quá nhiều; ngủ quá ít hoặc quá nhiều; gặp khó khăn khi tập trung hoặc đưa ra quyết định…
Khi thấy bản thân hoặc người phụ nữ sau sinh trong gia đình có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên kéo dài 2 tuần trở lên cần nghĩ tới TCSS và đến cơ sở y tế gần nhất để được khám, điều trị kịp thời.
