Khi chuyến đi xoay quanh những bức ảnh
Theo tờ South China Morning Post (SCMP), "du lịch checklist" là thuật ngữ dùng để chỉ kiểu du lịch mà ở đó du khách tập trung vào việc đánh dấu những địa điểm nổi tiếng đã ghé thăm, hoàn thành các trải nghiệm được nhiều người nhắc đến và sở hữu những bức ảnh check-in giống như trên mạng xã hội.
Ông Daniel Herszberg, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành nghiên cứu luật pháp và xã hội tại Đại học Oxford (Anh), cho rằng xu hướng này thực tế không phải là hiện tượng mới.
Từ thế kỷ XIX, các hãng vận tải biển đã quảng bá điểm đến thông qua những công trình mang tính biểu tượng. Đến những năm 1950, các hãng hàng không tiếp tục khai thác cách tiếp cận tương tự, gắn London với Big Ben hay Ấn Độ với Taj Mahal.
Theo ông Herszberg, ngành du lịch trong nhiều thập kỷ đã vận hành dựa trên việc quảng bá các biểu tượng nổi tiếng. Tuy nhiên, sự phát triển của mạng xã hội và truyền thông số đã khiến xu hướng này trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Ngày nay, nhiều chuyến đi được lên kế hoạch dựa trên những hình ảnh lan truyền trên Instagram, TikTok hay Facebook.
Thay vì tìm hiểu về lịch sử, văn hóa hay đời sống địa phương, không ít du khách ưu tiên tìm kiếm những góc chụp giống với người nổi tiếng, blogger du lịch hoặc các nhà sáng tạo nội dung.
Một ví dụ điển hình là bãi biển Flamingo thuộc đảo tư nhân Renaissance Aruba ở vùng Caribbean. Những hình ảnh du khách chụp cùng đàn hồng hạc với bộ lông màu hồng đặc trưng liên tục xuất hiện trên mạng xã hội, biến nơi đây thành điểm đến được săn đón.
Điều đáng chú ý là loài chim này không phải động vật bản địa của hòn đảo. Tuy nhiên, yếu tố đó dường như không ảnh hưởng đến sức hút của địa điểm này. Nhiều du khách đến đây chủ yếu để tái hiện những bức ảnh đã xem trên mạng.
Du khách Connie Cardy đến từ Suffolk (Anh) cho biết bà và con gái đã chuẩn bị nhiều bộ trang phục màu hồng trước chuyến đi để có được những bức ảnh phù hợp với khung cảnh nổi tiếng của bãi biển Flamingo.
Du khách tham quan Quảng trường La Mã tại Rome, Italy. (Ảnh: Báo Quốc tế)
Mạng xã hội đang thay đổi cách con người du lịch
Theo bà Katy Rockett, Giám đốc khu vực Bắc Mỹ của công ty du lịch Explore Worldwide, nhu cầu tham gia các tour có yếu tố check-in đang gia tăng ở nhiều nơi trên thế giới, từ Paris (Pháp) đến Bali (Indonesia).
Xu hướng này phản ánh tác động ngày càng lớn của mạng xã hội đối với ngành du lịch. Một địa điểm có thể nhanh chóng trở thành "hiện tượng" chỉ sau vài đoạn video hoặc hình ảnh lan truyền rộng rãi.
Tuy nhiên, bà Rockett cho rằng khi mục tiêu của chuyến đi chỉ còn là sở hữu những bức ảnh đẹp để đăng tải lên mạng xã hội, du khách rất dễ bỏ lỡ những giá trị cốt lõi của việc du lịch, bao gồm trải nghiệm, khám phá và kết nối với môi trường xung quanh.
Nhiều chuyên gia nhận định rằng không ít người hiện nay đến một địa điểm chỉ để chụp vài tấm hình, quay một đoạn video ngắn rồi nhanh chóng di chuyển sang địa điểm tiếp theo. Điều này khiến hành trình trở thành một cuộc đua hoàn thành danh sách thay vì cơ hội để hiểu sâu hơn về nơi mình đặt chân tới.
Những hệ lụy phía sau cơn sốt check-in
Không chỉ làm thay đổi trải nghiệm của du khách, du lịch checklist còn tạo áp lực lớn lên nhiều điểm đến nổi tiếng.
Cappadocia, vùng đất nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ với những khinh khí cầu bay trên nền địa hình đá độc đáo, là một trong những ví dụ rõ nét. Để có được những bức ảnh ấn tượng, nhiều du khách sẵn sàng leo lên các khu vực nguy hiểm hoặc xâm nhập vào những khu vực không được phép tiếp cận.
Lượng khách quá đông cũng khiến các tuyến đường đi bộ chịu áp lực lớn, làm gia tăng tình trạng xói mòn và ảnh hưởng đến cấu trúc của các di tích lịch sử.
Bà Lisa Chen, Giám đốc điều hành nền tảng du lịch ToursByLocals, cho biết lượng người tập trung quá lớn trong thời gian ngắn có thể gây tổn hại đến cảnh quan tự nhiên, làm gia tăng rác thải và tạo áp lực vượt ngưỡng chịu đựng của cơ sở hạ tầng địa phương.
Theo bà, nhiều điểm đến đang phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo tồn tài nguyên. Sức ép này thậm chí còn xuất hiện tại những nơi xa xôi nhất thế giới.
Ông Tudor Morgan, trưởng đoàn thám hiểm của HX Expeditions, cho biết Nam Cực đang ngày càng được nhiều người xem là điểm đến cần phải "đánh dấu" trong đời. Bên cạnh những du khách quan tâm đến khoa học, môi trường hoặc giáo dục, không ít người đến đây với mục tiêu chính là chụp ảnh cùng các tảng băng trôi hoặc đàn chim cánh cụt.
Trong mắt những người theo đuổi du lịch checklist, Nam Cực đôi khi không còn được nhìn nhận như một hệ sinh thái đặc biệt cần được bảo vệ, mà trở thành một địa điểm để bổ sung vào danh sách trải nghiệm cá nhân.
Thành cổ Cappadocia - một trong những địa điểm du lịch checklist nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Shutterstock)
Cần cân bằng giữa check-in và trải nghiệm
Chụp ảnh lưu giữ kỷ niệm là nhu cầu hoàn toàn tự nhiên của du khách. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề phát sinh khi hình ảnh trở thành mục tiêu chính của chuyến đi, còn trải nghiệm thực tế bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Mạng xã hội có thể giúp nhiều địa điểm được biết đến rộng rãi hơn, thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch và tạo cơ hội cho cộng đồng địa phương. Song nếu mọi hành trình chỉ xoay quanh việc "đã đến" thay vì "đã hiểu", du lịch có nguy cơ mất đi một phần ý nghĩa vốn có.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia khuyến nghị du khách nên dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu văn hóa, lịch sử và đời sống bản địa. Một chuyến đi đáng nhớ không chỉ được đo bằng số lượng điểm check-in hay lượt thích trên mạng xã hội, mà còn bằng những trải nghiệm và hiểu biết thực sự thu nhận được trên hành trình khám phá thế giới.
