Trên những cung đường đến với các khu công nghiệp ở Bình Dương cũ, chiếc xe y tế lưu động không chỉ chở theo trang thiết bị y tế mà còn mang theo một công nghệ mà ngay cả nhiều bệnh viện lớn vẫn chưa có. Đó là hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng tầm soát ung thư cổ tử cung chỉ trong vài phút, và người đưa công nghệ này đến với những người phụ nữ nghèo chính là bác sĩ Huỳnh Minh Chính cùng đội ngũ thầy thuốc trẻ của Hội Thuốc Trẻ Bình Dương.
Chia sẻ tại talkshow "Kiến tạo Đất nước – Tự hào Việt Nam" được phát trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, bác sĩ Huỳnh Minh Chính – Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, cho biết chương trình mang tên "Chuyến xe chuyển đổi số – Hành trình vì sức khỏe cộng đồng" ra đời từ một suy nghĩ giản dị nhưng đầy nhân văn: làm sao để những công nghệ hiện đại nhất có thể tiếp cận được với những người nghèo nhất.
Trong ba năm qua, với vai trò Chủ tịch Hội Thuốc Trẻ Bình Dương cũ và là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Thuốc Trẻ Việt Nam, ông đã điều hành 89 chuyến khám lưu động với tổng kinh phí lên đến 21 tỷ đồng. Nhưng trong tất cả những chuyến đi ấy, dự án ứng dụng AI để tầm soát ung thư cổ tử cung có lẽ là điều khiến ông và các đồng nghiệp tâm huyết nhất.
Đối tượng mà dự án hướng đến là 10.000 phụ nữ công nhân và nông dân, những người xa quê đến làm việc tại các khu công nghiệp, những người có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện đến bệnh viện để khám phụ khoa hay làm bất kỳ xét nghiệm ung thư nào.
Ông chia sẻ rằng trong quá trình làm công tác xã hội hướng về cộng đồng, các thầy thuốc đã gặp vô vàn những khó khăn của người dân và những câu chuyện để lại kỷ niệm sâu sắc. Chính vì vậy, việc đưa công nghệ AI đến với họ không chỉ là triển khai một dự án y tế mà còn là cách để lan tỏa tình yêu thương và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Quy trình ứng dụng AI được thiết kế chặt chẽ nhưng vẫn đảm bảo sự thân thiện với người dân. Trước hết, đội ngũ phải xin phép Hội Thuốc Trẻ Việt Nam và Sở Y tế sở tại, sau đó tập huấn cho bác sĩ sản khoa, nữ hộ sinh cũng như các bạn IT ở cơ sở y tế về cách sử dụng phần mềm.
Tất cả quy trình đều được bảo mật thông tin người bệnh một cách nghiêm ngặt. Khi phụ nữ đến khám, các bác sĩ sản khoa sẽ thực hiện khám phụ khoa và nội soi, sau đó lấy hình ảnh dữ liệu truyền vào hệ thống trung tâm để AI phân tích. Điều đặc biệt là kết quả sẽ được gửi qua tin nhắn đến từng người phụ nữ kèm theo lời tư vấn cụ thể.
Với những trường hợp không phát hiện bệnh, họ được hướng dẫn đi khám phụ khoa định kỳ và cách bảo vệ sức khỏe. Còn với những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ, đội ngũ y tế sẽ điện thoại trực tiếp để hướng dẫn chi tiết, làm giấy chuyển viện và thậm chí liên hệ với bác sĩ tuyến trên để nhờ giúp đỡ. Đối với những ca bệnh nặng mà gia đình quá khó khăn, Hội Thuốc Trẻ còn mua bảo hiểm để giúp họ yên tâm điều trị theo dõi.
Kết quả sau khi triển khai là con số khiến tất cả đều xúc động: 50 trường hợp được phát hiện có dấu hiệu nghi ngờ tiền ung thư và được can thiệp kịp thời. Trong cuộc trò chuyện với MC Bảo Anh, bác sĩ Chính tâm sự rằng ông nhớ mãi những khoảnh khắc mà các chị công nhân quay lại để cảm ơn, không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những túi cam, bưởi, chuối từ quê nhà mang lên. Đó là những món quà giản dị nhưng chứa đựng tình nghĩa khó quên, là minh chứng cho sự tin tưởng mà người dân dành cho đội ngũ y tế và cả công nghệ AI mà họ đang sử dụng.
Ông nhấn mạnh rằng việc ứng dụng AI trong tầm soát bệnh không chỉ giúp phát hiện sớm ung thư mà còn giải quyết được bài toán thiếu bác sĩ chuyên sâu ở tuyến cơ sở. Khi có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, các cơ sở y tế có thể tầm soát được nhiều người hơn, sau đó lấy kết quả đi hội chẩn với các bác sĩ ở tuyến trên để không bỏ sót bất kỳ ca bệnh nào. Đồng thời, dự án này còn là cách để giới thiệu cho các bác sĩ trẻ về công cuộc chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác chuyên môn.
Hiện tại, việc sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo trong công việc không còn xa lạ với đội ngũ y tế trẻ. Các thầy thuốc đã chủ động áp dụng AI vào nhiều hoạt động từ cuộc họp giao ban, tập huấn chuyên môn cho đến việc thu âm giọng nói để tạo biên bản và phát hành văn bản. Theo bác sĩ Chính, trong thời gian tới, việc triển khai phần mềm tầm soát bệnh ở cộng đồng sẽ không còn khó khăn nếu có đủ trái tim và tình cảm của các thầy thuốc vì người bệnh nghèo.
Mô hình "AI Care" mà ông và đồng nghiệp đang xây dựng không dừng lại ở Bình Dương. Ông đang ấp ủ triển khai thêm dự án tầm soát ung thư phổi cho công nhân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh sau khi hoàn tất việc sáp nhập ba hội thuốc trẻ của TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Ông cũng kêu gọi các nhà hảo tâm và doanh nghiệp có phần mềm được cấp phép chính thức hỗ trợ về tinh thần cũng như cung cấp miễn phí để lan tỏa tình yêu thương của thầy thuốc đến với người dân có hoàn cảnh khó khăn trên mọi miền đất nước.
Quang Vũ
