Tại một xưởng đóng tàu bảo mật ở Trung Quốc, quá trình đóng mới một tàu chiến chưa từng có tiền lệ trong lịch sử loài người đang được tiến hành. Bắc Kinh vừa cho hiện diện một tàu quân sự mà các chuyên gia phương Tây đã gọi là "tàu mẹ chở drone" đầu tiên trên thế giới.
Đây không đơn thuần là một tàu chiến thông thường, mà là một căn cứ nổi có tầm quan trọng chiến lược, được thiết kế chuyên biệt để tung các bầy robot ngầm diệt hạm khổng lồ ra đại dương.
Tàu chở drone là gì và vận hành ra sao?
Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu tuyệt đối trên thế giới trong việc phát triển các thiết bị lặn không người lái siêu lớn. Đây thực chất là những tàu ngầm tự hành cỡ lớn với chiều dài từ 35 đến 45 mét. Chúng không có thủy thủ đoàn; toàn bộ không gian bên trong được dành cho hệ thống pin dung lượng cao, hàng tấn thuốc nổ hoặc các thiết bị trinh sát đặc chủng, và được điều khiển hoàn toàn bởi trí tuệ nhân tạo (AI).
Tuy nhiên, các drone ngầm khổng lồ này lại gặp phải một bài toán lớn: Làm thế nào để đưa chúng tiến đến bờ biển của đối phương cách xa các căn cứ nhà hàng nghìn kilômét? Bản thân chúng không thể tự bơi vượt đại dương do hạn chế về tầm hoạt động.
Để giải quyết vấn đề này, các kỹ sư Trung Quốc đã đưa ra một giải pháp đột phá: Đóng một "tàu hàng không mẫu hạm" dành riêng cho tàu ngầm.
Con tàu mới bị giới phân tích phương Tây phát hiện tại xưởng đóng tàu Hỗ Đông - Trung Hoa ở Thượng Hải có kiểu dáng bên ngoài giống một tàu đổ bộ dài 205 mét. Tuy nhiên, kết cấu bên trong của nó lại vô cùng đặc biệt.
Ở phần đuôi tàu là một khoang dock có thể ngập nước. Một sàn nâng khổng lồ được hạ xuống dưới mặt nước, cho phép tiếp nhận hoặc phóng các drone ngầm cỡ lớn mà không cần đến sự hỗ trợ của cẩu cảng.
Bên trong thân tàu là một khoang kín khí — nơi các thiết bị lặn không người lái có thể trú ngụ suốt nhiều tháng để bảo dưỡng kỹ thuật, nạp nhiên liệu, cập nhật phần mềm và kiểm tra chẩn đoán.
Theo ước tính của giới phân tích, tàu chở drone khổng lồ này có khả năng mang theo đồng thời ít nhất 4 tàu ngầm tự hành dài 45 mét (hoặc hàng chục thiết bị cỡ nhỏ hơn), âm thầm vận chuyển chúng đến bất kỳ tọa độ nào trên hành tinh và triển khai thực hiện nhiệm vụ tác chiến.
Tại sao Trung Quốc lại cần robot dưới nước?
Khác với các drone nổi tấn công tàu thuyền trên bề mặt, robot ngầm là loại vũ khí sở hữu tính tàng hình tuyệt đối.
Các chuyên gia phương Tây đều thống nhất nhận định rằng: Mục tiêu cốt lõi của các drone ngầm Trung Quốc là vận hành ở khoảng cách cực xa, vươn tới tận bờ Tây nước Mỹ, tàng hình áp sát các căn cứ quân sự Mỹ trong những giai đoạn căng thẳng bùng phát.
Những năm gần đây, Trung Quốc đã triển khai một chiến dịch quy mô lớn nhằm chuẩn bị cho chiến tranh dưới nước. Theo dữ liệu từ Reuters, các tàu nghiên cứu khoa học của Trung Quốc — với sự hỗ trợ của hệ thống cảm biến và sonar tân tiến — đã tiến hành đo đạc và lập bản đồ chi tiết địa hình đáy biển không chỉ ở vùng biển nội thủy, mà trên khắp thế giới: từ Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương cho đến Bắc Băng Dương.
Các eo biển hẹp nhận được sự chú ý đặc biệt. Ví dụ, Trung Quốc đã rải dày đặc các cảm biến ngầm tại eo biển chiến lược khu vực.
Đây chính là hành lang mà các tàu ngầm hạt nhân Mỹ bắt buộc phải đi qua để tiến từ căn cứ ra biển. Giờ đây, các tàu chiến Mỹ sẽ phải di chuyển như trên một bãi minh, khi biết rằng từng chuyển động của họ đều bị các cảm biến Trung Quốc ghi nhận, và các drone tự hành có thể đang phục kích sẵn trong bóng tối.
Trung Quốc dịch chuyển đối đầu sang thế trận đua tranh về năng lực công nghiệp
Trong nhiều thập kỷ, sức mạnh quân sự của Mỹ dựa trên hai trụ cột chính: Các nhóm tác chiến tàu hàng không mẫu hạm trên mặt nước và các tàu ngầm hạt nhân dưới lòng biển.
Người Mỹ từng tin tưởng tuyệt đối rằng hạm đội tàu ngầm của họ là một lá chắn bất khả xâm phạm, kiểm soát mọi đại dương trên Trái Đất, theo nhận định của tờ Naval News. Sự xuất hiện của tàu chở drone cùng các tàu ngầm không người lái khổng lồ của Trung Quốc đã xóa bỏ hoàn toàn niềm tin đó.
Trong một kịch bản đụng độ trên biển, nếu một bên tổn thất một tàu ngầm truyền thống cùng thủy thủ đoàn 100 người, đó sẽ là một thảm họa quốc gia. Trái lại, việc mất một drone ngầm chỉ đơn thuần là gạch tên một cỗ máy bằng sắt thép khỏi sổ sách. Phía Trung Quốc có thể chấp nhận rủi ro với các phương tiện này theo cách mà các cường quốc phương Tây không bao giờ dám đánh đổi sinh mạng con người.
Việc đóng và duy trì vận hành một tàu ngầm hạt nhân có người lái tiêu tốn hàng tỷ đô la cùng nhiều năm trời làm việc tại xưởng đóng tàu. Trong khi đó, việc sản xuất hàng loạt các drone cỡ lớn tại các nhà máy có chi phí rẻ hơn rất nhiều. Trung Quốc đang dịch chuyển cuộc đối đầu sang thế trận đua tranh về năng lực công nghiệp — nơi mà tốc độ phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc hiện đã vượt xa tất cả các nước phương Tây.
Hơn nữa, tại sao phải lãng phí hàng nghìn tỷ đô la để đóng các tàu siêu hạm cổ điển nhằm đối đầu trực diện với Mỹ, nếu hoàn toàn có thể tạo ra các bầy drone ngầm chi phí thấp có khả năng phong tỏa mọi cảng biển đối phương và cắt đứt các tuyến cáp quang truyền tải thông tin xuyên đại dương trong thế hoàn toàn tàng hình? Ít nhất, đây chính là tư duy chiến lược đang định hình các quyết sách của Hải quân Trung Quốc.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
