"Vạn Lý Trường Thành Năng Lượng Mặt Trời" của Trung Quốc
Tiếp nối thành công từ siêu dự án "Vạn Lý Trường Thành Xanh", Trung Quốc đang dồn lực cho một cú huých mới: Năng lượng mặt trời ở sa mạc.
Đây là bước đi chiến lược trong nỗ lực kéo dài nhiều thập kỷ nhằm "chế ngự" tình trạng sa mạc hóa ở miền Bắc khô cằn của nước này, SCMP thông tin ngày 6/8.
Trọng tâm của chiến dịch này là đại dự án "Vạn Lý Trường Thành Năng Lượng Mặt Trời" tại Nội Mông (theo cách gọi của truyền thông Trung Quốc).
Ảnh chụp một dự án điện mặt trời ở sa mạc Kubuqi, Ordos, khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc. Nguồn: Tân Hoa Xã
Ý tưởng vô cùng táo bạo: Biến sa mạc thành "đồng minh" cung cấp nguồn bức xạ mặt trời dồi dào cho những "đại dương" pin mặt trời. Nơi đây vừa sản xuất điện sạch, vừa chặn đứng đà xâm lấn của sa mạc, đồng thời tạo ra môi trường sống lý tưởng cho cây trồng và động vật hoang dã hồi sinh.
Khi hoàn thành, Vạn Lý Trường Thành Năng Lượng Mặt Trời (với mục tiêu vượt mốc 100 GW) sẽ tạo thành một "dải nơ" năng lượng kéo dài 400 km và rộng trung bình 5 km dọc theo rìa phía bắc sa mạc Kubuqi.
Điểm nhấn nổi tiếng nhất tại đây chính là Nhà máy điện Tuấn Mã (Junma) công suất 300 MW, được ghép từ hơn 196.000 tấm pin mặt trời tạo thành hình ảnh một chú ngựa đang phi nước đại.
Nhà máy điện mặt trời Junma bao gồm hơn 196.000 tấm pin mặt trời và là một phần của sáng kiến Vạn Lý Trường Thành Năng Lượng Mặt Trời của Trung Quốc tại khu tự trị Nội Mông. Ảnh: Huawei Technologies
Khai thác mỏ năng lượng sạch vùng sa mạc: 455 GW
Dự kiến đến cuối năm 2026, năng lượng mặt trời sẽ vượt qua than đá để trở thành nguồn năng lượng lắp đặt lớn nhất của Trung Quốc, với phần lớn các dự án đang được xây dựng ở các khu vực phía tây và phía bắc, bao gồm Nội Mông và khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ, nơi có nhiều ánh nắng mặt trời và đất đai.
Năm 2022, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia đã ban hành kế hoạch xây dựng các dự án điện gió và điện mặt trời quy mô lớn tại các vùng khô hạn – bao gồm cả sa mạc Gobi – nhằm đạt công suất lắp đặt 455 Gigawatt vào năm 2030, theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã.
Công suất này tương đương với khoảng 20 lần công suất của Đập Tam Hiệp - công trình thủy điện lớn nhất thế giới - và gấp hơn 7 lần dự án đập khổng lồ Yarlung Tsangpo đang được lên kế hoạch.
Ảnh: China Daily
Tại sa mạc Kubuqi thuộc Nội Mông - sa mạc lớn thứ 7 ở Trung Quốc, và là "tâm bão" của các đợt bụi mịn xông thẳng vào Bắc Kinh; đồng thời là một phần quan trọng trong nỗ lực kiểm soát sa mạc hóa - một dự án năng lượng mặt trời đang làm thay đổi cảnh quan nơi đây.
Giai đoạn đầu tiên - một dự án năng lượng mặt trời 1GW trải rộng trên khoảng 2.000 ha – đã được kết nối với lưới điện vào năm 2023, là một phần của cơ sở năng lượng mà cuối cùng sẽ bao gồm các tấm pin mặt trời trên diện tích hơn 15.300 ha, tạo ra tổng công suất 8GW.
Theo một báo cáo hồi tháng 1/2025 của Tân Hoa Xã, dự án tương tự cũng dự kiến sẽ cung cấp 4GW điện gió và 4GW nhiệt điện cho các thành phố lân cận Bắc Kinh, Thiên Tân và tỉnh Hà Bắc.
"Phép màu" dưới thảm pin?
Giảm gió và tạo bóng râm: Tập đoàn Huawei (đơn vị cung cấp giải pháp FusionSolar cho dự án Tuấn Mã) cho biết bóng râm từ các tấm pin giúp che mát cho thực vật phát triển, đồng thời làm giảm tốc độ gió sát mặt đất lên tới 50%.
Giữ nước cho đất: Nghiên cứu năm 2022 của Đại học Nam Kinh đăng trên tạp chí Journal of Environmental Management chỉ ra rằng: Các tấm pin giúp giảm nhiệt độ của cát, hạn chế sự ăn mòn của gió và giảm thiểu sự bay hơi nước, tạo ra môi trường cực kỳ lý tưởng cho mầm xanh đâm chồi.
NASA xác nhận: Năm 2024, Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA) khẳng định dữ liệu vệ tinh cho thấy các dự án điện mặt trời thực sự đã đóng góp tích cực vào việc phủ xanh các vùng sa mạc tại Trung Quốc.
Tham khảo: SCMP
Trang Ly
