Ngày 5/3 vừa qua, Văn phòng UBND TP Hà Nội thông báo kết luận của Phó chủ tịch Dương Đức Tuấn về việc tiến hành quy hoạch và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu vực quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (thuộc quận Hoàn Kiếm). Theo đó, TP Hà Nội tán thành chủ trương và phương án tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan của khu vực quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục làm cơ sở nghiên cứu dự án đầu tư cải tạo, chỉnh trang và tái thiết.
Đáng chú ý, TP Hà Nội nhất trí với đề xuất phá bỏ tòa nhà trung tâm thương mại số 7 Đinh Tiên Hoàng (thường được gọi "Hàm cá mập") để xây dựng không gian ngầm ở khu vực quảng trường hiện có và không gian mở rộng. Cụ thể, khu vực ngầ sẽ có khoảng 3 tầng hầm, với các chức năng dự kiến như không gian văn hóa, thương mại, bãi xe…
Tòa nhà "Hàm Cá Mập" do doanh nghiệp nào quản lý?
Trên thực tế, tòa nhà "Hàm cá mập" do Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) quản lý và vận hành. Đây là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc UBND TP Hà Nội.
Transerco được thành lập theo Quyết định số 72/2004/QĐ – UB ngày 14/5/2004. Kể từ khi được thành lập đến nay, Transerco là đơn vị hàng đầu trong các lĩnh vực như dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt (thương hiệu Hanoibus), quản lý bến bãi và dịch vụ điểm đỗ xe công cộng tại TP Hà Nội.
Transerco đang điều hành theo 4 lĩnh vực sản xuất kinh doanh chính, bao gồm: Vận tải hành khách công cộng; hạ tầng vận tải; kinh doanh vận tải; thương mại dịch vụ và giá trị gia tăng. Công ty này hiện có hơn 10.000 lao động đang làm việc tại 12 đơn vị trực thuộc và 5 công ty con.
Tòa "Hàm cá mập" được xây dựng từ năm 1991 – 1993, với mặt trước hướng ra quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, mặt trái hướng ra hồ Gươm và mặt phải giáp với phố Cầu Gỗ. "Hàm cá mập" có 6 tầng. Trong đó, từ tầng 2 – 5 của tòa nhà là các nhà hàng, quán cà phê; tầng 6 có tầm nhìn bao quát trọn vẹn hồ Gươm.
Trước đó, kể từ khi được đưa vào sử dụng đến nay, kiến trúc của tòa nhà "Hàm cá mập" đã nhận nhiều ý kiến trái chiều từ các chuyên gia quy hoạch đô thị và kiến trúc. Trong đó, nhiều chuyên gia cho rằng việc xây dựng tòa nhà này không phù hợp và làm hạn chế không gian của hồ Gươm.
Với vị trí đắc địa bậc nhất, nên giá thuê mặt bằng kinh doanh tại tòa nhà "Hàm cá mập" không dưới vài trăm triệu đồng một tháng. Cụ thế, nhiều thương hiệu nổi tiếng hiện nay như Bia Hà Nội, Highlands coffee, Vua chả cá, LAIKA Café… đang hoạt động kinh doanh ở đây.
"Hàm cá mập" được xem là một trong những tòa nhà nổi tiếng bậc nhất Hà Nội. Vào những dịp lễ, Tết, bắn pháo hoa, hay các sự kiện lớn tổ chức tại hồ Gươm, để kiếm được một vị trí ngồi tại ở tòa nhà này, người dân có khi phải bỏ từ vài triệu đến cả chục triệu đồng. Trên tòa nhà này, du khách và người dân có thể chiêm ngưỡng phố cổ Hà Nội, tháp Rùa, cầu Thê Húc, toàn cảnh hồ Gươm… Khi về đêm, tòa nhà "Hàm cá mập" càng nổi bật ở khu vực hồ Gươm với ánh sáng rực rỡ từ các biển hiệu, quán cà phê, nhà hàng… tạo nên khung cảnh sôi động, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan.
Tòa nhà "Hàm cá mập" do kiến trúc sư Tạ Xuân Vạn thiết kế. Dù nhận nhiều ý kiến trái chiều, nhưng tòa nhà "Hàm cá mập" hiện vẫn trở thành một trong những địa điểm có lượt ghé thăm nhiều nhất tại TP Hà Nội.
Ngoài việc phá bỏ tòa nhà "Hàm cá mập", UBND TP Hà Nội yêu cầu nghiên cứu việc tác động thay đổi cảnh quan đối với khu vực mặt đứng tòa nhà Long Vân - Hồng Vân. Ngoài ra, khu vực cảnh quan công trình tòa nhà Thủy tạ, Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm và khu vực nhà dân hiện có giữ lại tiếp giáp phố Cầu Gỗ được nghiên cứu thay đổi cảnh quan.
TP Hà Nội cho rằng, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục có giá trị lịch sử văn hóa cao, kết nối giữa khu di tích quốc gia đặc biệt hồ Gươm (phía bắc) với khu vực di tích quốc gia phố cổ (ở phía nam). Hơn nữa, việc quy hoạch, tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục được thực hiện đồng thời với triển khai nghiên cứu và đầu tư xây dựng các không gian công cộng khác xung quanh hồ Gươm theo chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, UBND TP.
Minh Hằng
