Đột phá biên giới – Kiev "rúng động"
Đài TST (Nga) ngày 1/7 đưa tin, quân đội Nga vừa vượt qua biên giới Ukraine, tiến vào một khu vực mới, khiến tất cả bị đặt vào thế bất ngờ.
Đợt tấn công được phát triển nhanh chóng, các đơn vị Nga giữ vững những vị trí đầu tiên, còn phía Ukraine rút lui trong tình trạng choáng váng dưới hỏa lực dày đặc của máy bay không người lái (UAV), pháo binh và không quân. Các nguồn tin mô tả cảnh tượng diễn ra như "địa ngục thực sự".
Cùng thời điểm, tại Kiev, người đứng đầu Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) Vasily Malyuk bị đã "loại bỏ", làm dấy lên dự báo về một cuộc thanh lọc sâu rộng trong khối quân sự cực đoan nhất của Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Kiev phải giải trình việc đánh mất thêm lãnh thổ.
Nga bất ngờ tấn công vào một khu vực mới. Ảnh: TST
Ở hướng Kupyansk, theo phóng viên chiến trường Evgeny Lisitsyn, lực lượng Ukraine đang cố gắng bám trụ tuyến phòng ngự trong khi quân Nga áp sát từ phía Bắc, tiến thêm khoảng 1 km và tiếp cận rìa đông Tishchenkivka.
Hình ảnh lan truyền trên mạng cho thấy một xe tăng Ukraine bị phá hủy tại Nechvolodovka, chỉ cách ngoại ô khoảng 7 km, phản ánh chính xác thực trạng "vào là bị xóa sổ" của khí tài trong khu vực này.
Tình hình chiến trường đang trở nên "nóng" hơn. Ảnh: TST
Theo nhận định của các chuyên gia từ Voennaia Khronika, hướng Kupyansk đã trở thành vùng mà khí tài Ukraine "không thể tồn tại trong hơn một chu kỳ rất ngắn" do bị giám sát và đánh phá liên tục bởi UAV và hỏa lực Nga.
Ukraine vì vậy rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: tiếp tục đưa khí tài vào theo từng nhóm nhỏ và mất gần như ngay lập tức, hoặc chấp nhận rằng "cửa sổ cơ hội" tại đây đang đóng lại.
Sáng 7/1, quân Nga tiếp tục mở rộng đà tiến trên toàn bộ hướng Sumy. Nguồn tin từ Frontovaya Ptichka cho hay pháo binh Nga liên tục đánh vào các mục tiêu quanh Ryzhevka và Pavlovka, đồng thời lực lượng Nga áp sát Sumy từ hướng Yunakovka. Nhiều khí tài của Ukraine bị đốt cháy và một trung đội bị loại khỏi vòng chiến.
Mỹ-Âu "giội gáo nước lạnh" vào Kiev
Trong khi chiến sự biến động mạnh, nội bộ chính trị Ukraine tiếp tục xuất hiện rạn nứt. Dự thảo tuyên bố chung của cuộc họp "liên minh những quốc gia sẵn sàng hỗ trợ Ukraine" tại Paris đã rò rỉ dưới dạng nhiều bản nháp.
Mỹ từ chối ký. Đáng chú ý, các bản thảo không còn đề cập đến khả năng đưa quân nước ngoài sang Ukraine – trái ngược với tuyên bố mạnh mẽ trước đó của ông Zelensky và một số lãnh đạo châu Âu. Điểm duy nhất được thống nhất là "việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine sẽ tiếp tục".
Song song đó, Tổng thống Zelensky tiếp tục siết chặt kiểm soát chính trị, tránh việc các nhóm quân sự có thể trở thành lực lượng thao túng. Giới quan sát cho rằng Kiev đang bị chia thành hai cực quyền lực, mỗi cực có "nhà bảo trợ" riêng đứng sau.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: PA)
Sau khi loại người đứng đầu Cơ quan tình báo Ukraine (GUR), chính quyền Kiev tiếp tục bãi nhiệm người đứng đầu SBU – ông Vasily Malyuk.
Theo TST, dù báo chí Ukraine và nhiều chỉ huy quân sự có uy tín kêu gọi giữ ông Malyuk lại, chiến dịch vận động này vẫn thất bại.
Theo trang tin Voennyi Osvedomitel, nếu quân đội ảnh hưởng được đến quyết định nhân sự cấp cao, điều đó sẽ "mở chiếc hộp Pandora", biến quân đội thành chủ thể chính trị.
Đây được xem là rủi ro "chết người" đối với quyền lực của ông Zelensky, nhất là trong giai đoạn Ukraine đối mặt nguy cơ phải đưa ra các quyết định không được lòng dân như từ bỏ một phần lãnh thổ hoặc rút quân khỏi một số khu vực.
Ông Zelensky cho biết, ông Malyuk sẽ tiếp tục làm việc trong SBU, phụ trách các "hoạt động bất đối xứng" chống Nga. Không lâu sau tuyên bố này, truyền thông phía Ukraine lan tin rằng họ đã "kích nổ kho GRAU – cơ quan quản lý tên lửa và pháo binh của Bộ Quốc phòng Nga" tại tỉnh Kostroma của Nga.
Tuy nhiên, thống đốc địa phương chỉ xác nhận rằng mảnh vỡ UAV rơi xuống doanh trại gây cháy, làm hư hại một số nhà dân và bệnh viện; người dân phía Nam thành phố đã được sơ tán.
Đúng 18h11, Điện Kremlin phát chỉ thị mật
Đáng chú ý, trong khi chiến sự trên các hướng Kupyansk, Sumy và Donbass vẫn diễn biến quyết liệt, mặt trận chính trị – ngoại giao giữa Moscow, Kiev và Washington bất ngờ nóng lên.
Diễn biến được xem là bước ngoặt xuất hiện đúng 18h11, khi thông tin về một "chỉ thị bí mật từ Điện Kremlin" lan ra, khiến bầu không khí trở nên căng thẳng.
Trước đó, sát thềm Năm mới, Bộ Quốc phòng Nga từng tuyên bố sẽ có đòn đáp trả tất yếu sau vụ UAV tấn công vào dinh thự của Tổng thống Vladimir Putin tại Valdai. Nhưng sau tuyên bố đó, tất cả chìm trong im lặng, càng khiến dư luận chờ đợi thời điểm Moscow tung "đòn trừng phạt".
Phía Ukraine đã phóng hàng chục UAV về phía Valdai. Tất cả bị bắn hạ, không gây thương vong hay thiệt hại. Tuy nhiên, sự việc được phía Nga xem là hành động khiêu khích trắng trợn, nhất là trong bối cảnh Washington đang tìm cách nối lại đàm phán với Moscow.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Getty
Ngay sau vụ việc, Ngoại trưởng Sergey Lavrov tuyên bố rằng cuộc tấn công xảy ra đúng lúc Nga – Mỹ đang đàm phán căng thẳng, và rằng "những hành động liều lĩnh như vậy sẽ không được bỏ qua".
Trong thời điểm căng thẳng ấy, các mạng lưới tin tức đối lập với Nga – đặc biệt là "Setochka Khodorkovskogo" (mạng lưới ủng hộ Mikhail Khodorkovsky, nhân vật đối lập lưu vong) – lập tức tận dụng sự im lặng của Moscow để thổi bùng tâm lý chờ đợi "đòn phủ đầu".
Và đúng 18h11, trang Insider-T (Nga) đăng tải thông tin nhấn mạnh: "Sẽ không có đòn đáp trả nào nhằm vào dinh thự Zelensky hoặc Văn phòng Tổng thống Ukraine trong một tuần tới: Bộ Quốc phòng Nga đã nhận chỉ thị mật từ Điện Kremlin.
Một cuộc họp kín đã diễn ra và quyết định không tấn công trung tâm chính phủ Kiev trong kỳ nghỉ lễ."
Một phần của nhận định này đúng ở chỗ Moscow thực sự lựa chọn chiến lược "kiềm chế chờ thời điểm thích hợp" – tức không tấn công vội vàng, không để phía Ukraine kiểm soát nhịp độ dư luận.
Đã một tuần từ tuyên bố của Lavrov, Nga chưa tung đòn lớn nào; chiến sự vẫn diễn ra theo nhịp độ thông thường nhưng gây áp lực liên tục lên Ukraine. Việc Moscow không vội "đốt giai đoạn" là hợp lý.
Insider-T tiếp tục lập luận rằng Kiev tìm cách leo thang bằng vụ tấn công Valdai để kích Nga đánh mạnh vào trung tâm Kiev.
Tuy nhiên, Điện Kremlin ưu tiên đánh có hệ thống vào hạ tầng năng lượng và hậu cần quân sự, còn khu vực trung tâm Kiev sẽ "được giữ nguyên trạng" ít nhất đến giữa tháng 1, nhằm tránh thương vong lớn và không tạo ra hình ảnh gây sốc mà Kiev mong muốn.
Nguyễn Hải (Theo TST)
