Theo quy định tại Thông tư số 30/2025 của Ngân hàng Nhà nước về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, từ ngày 1/4, toàn bộ tên tài khoản thanh toán phải đồng nhất với thông tin trên căn cước công dân hoặc thẻ căn cước, nhằm nâng cao tính bảo mật và an toàn cho giao dịch.
Quy định này đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ chấm dứt dịch vụ cho phép khách hàng đặt biệt danh (nickname/iNick) cho tài khoản. Đây là tên do người dùng tự tạo bên cạnh số tài khoản chính thức do ngân hàng cung cấp, giúp việc chuyển - nhận tiền trở nên thuận tiện hơn nhờ dễ nhớ, ngắn gọn. Tuy nhiên, hình thức này cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là các trường hợp chuyển nhầm tài khoản.
Thực tế, một số ngân hàng đã chủ động thông báo dừng triển khai dịch vụ. Đơn cử, VPBank cho biết sẽ chính thức ngừng cung cấp tính năng đặt biệt danh cho tài khoản thanh toán từ ngày 1/4 nhằm tuân thủ Thông tư 30/2025. Sau thời điểm này, các giao dịch chuyển tiền đến tài khoản VPBank có thể bị từ chối nếu người gửi vẫn sử dụng iNick.
Trước đó, khách hàng có thể sử dụng biệt danh để thay thế số tài khoản khi thực hiện giao dịch. Tuy nhiên, khi dịch vụ bị dừng, các biệt danh đã đăng ký sẽ không còn hiệu lực. Nếu tiếp tục sử dụng thông tin cũ, giao dịch có thể không thực hiện được hoặc bị từ chối.
Theo Thông tư 30/2025, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có trách nhiệm kiểm tra lệnh thanh toán, đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ. Đồng thời, các đơn vị phải thể hiện chính xác số hiệu tài khoản và tên tài khoản theo thông tin đã đăng ký trong thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản của khách hàng, cũng như hiển thị đầy đủ trên chứng từ thanh toán.
Các ngân hàng khẳng định, việc chấm dứt dịch vụ nickname không ảnh hưởng đến số dư hay quyền sử dụng tài khoản của khách hàng. Số tài khoản gốc và các tiện ích đi kèm vẫn được giữ nguyên.
Do đó, thay vì sử dụng biệt danh, khách hàng cần chuyển sang dùng số tài khoản gốc để thực hiện giao dịch, đồng thời chủ động cập nhật lại thông tin nhận tiền trên các nền tảng nhằm tránh gián đoạn.
Ngoài ra, Thông tư cũng quy định rõ, khi phát hiện giao dịch có dấu hiệu tội phạm, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán phải thực hiện tố giác, báo tin cho cơ quan có thẩm quyền; đồng thời báo cáo Ngân hàng Nhà nước và thông báo cho khách hàng về tình trạng xử lý tra soát, khiếu nại.
Trong trường hợp cơ quan chức năng kết luận không có yếu tố tội phạm, trong vòng 15 ngày kể từ khi có kết luận, các tổ chức phải phối hợp với khách hàng để xử lý kết quả tra soát và giải quyết khiếu nại theo quy định.
Huỳnh Duy
