Thêm hệ thống phòng không thứ ba
Serbia đang đẩy mạnh các hoạt động hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực phòng không. Quốc gia vùng Balkan này chuẩn bị tiếp nhận hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) thứ ba do Bắc Kinh sản xuất, sau khi đã đưa vào biên chế các tổ hợp HQ-17AE và FK-3 trước đó.
Mới đây, Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić đã chính thức xác nhận việc Lực lượng Vũ trang nước này sẽ được tăng cường sức mạnh chiến đấu bằng một tổ hợp phòng không khác từ Trung Quốc. Theo đó, hệ thống tên lửa tầm xa HQ-9 sẽ chuẩn bị đứng vào hàng ngũ phòng thủ cùng tổ hợp FK-3 (phiên bản xuất khẩu của dòng HQ-22) và HQ-17AE (biến thể được xem là đối trọng do Trung Quốc phát triển dựa trên hệ thống phòng không Tor của Nga).
Thông tin này được chia sẻ bởi chuyên gia phân tích quân sự Luka, quản trị viên của kênh thông tin tình báo nguồn mở (OSINT) Dunav Intel (@Lukai1861) – chuyên trang theo dõi sát sao lĩnh vực quốc phòng của Serbia cũng như các biến động quân sự trong khu vực Balkan.
Nhà phân tích này cho biết, các đồn đoán xung quanh thương vụ mua sắm hệ thống phòng không tiếp theo của Serbia từ Trung Quốc thực chất đã râm ran từ năm ngoái. Tới tháng 2/2026, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Serbia, Tướng Milan Mojsilović cũng từng tuyên bố Belgrade đang lên kế hoạch nâng cao năng lực đối phó với các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo. Những báo cáo và tuyên bố trước đây giờ đã chính thức được hiện thực hóa bằng thông báo mua sắm tổ hợp HQ-9.
Hiện tại, các điều khoản bổ sung liên quan đến bản hợp đồng này, bao gồm số lượng tổ hợp đặt mua cũng như lộ trình bàn giao cụ thể, vẫn chưa được các bên tiết lộ.
Dù vậy, giới quan sát nhận định Serbia vốn không lạ lẫm gì với việc tiến độ triển khai các khí tài quân sự có nguồn gốc từ Trung Quốc bị kéo dài. Đơn cử như sau khi sở hữu tổ hợp phòng không FK-3 trước đây, Lực lượng Vũ trang Serbia được cho là đã phải mất tới khoảng hai năm để huấn luyện kỹ thuật và đưa hệ thống này vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Vì sao Serbia chuyển hướng?
Việc Belgrade ngày càng gửi gắm niềm tin vào các lá chắn phòng không của Trung Quốc đã phơi bày một bức tranh địa chính trị vô cùng phức tạp. Một mặt, bước chuyển dịch sang sử dụng khí tài Trung Quốc giúp nước này giảm bớt sự phụ thuộc truyền thống vào nguồn cung vũ khí từ Nga - bạn hàng thân thiết trong nhiều năm. Mặt khác, đây lại là trường hợp hy hữu khi một quốc gia châu Âu chủ động mở rộng hợp tác quốc phòng với Bắc Kinh, ngay giữa thời điểm mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nga đang trở thành tâm điểm quan ngại sâu sắc của cộng đồng quốc tế.
Hiện nay, Trung Quốc đang phải đối mặt với những cáo buộc cung cấp sự hỗ trợ gián tiếp cho Nga trong cuộc xung đột tại Ukraine. Trong khi đó, Serbia vẫn duy trì một lập trường độc lập và được cho là đã gián tiếp tiếp tế đạn dược cho phía Ukraine thông qua các quốc gia trung gian thứ ba.
Đầu năm 2026, từng xuất hiện nhiều nguồn tin dự đoán Serbia có khả năng thắt chặt hơn nữa quan hệ quân sự với Trung Quốc thông qua một thương vụ mua sắm máy bay chiến đấu. Tuy nhiên, Belgrade cuối cùng đã quay xe để lựa chọn dòng chiến đấu cơ Rafale do Pháp chế tạo, đồng thời đặt bút ký bản hợp đồng trị giá lên tới 2,7 tỷ euro với Paris.
Về mặt tính năng kỹ thuật, HQ-9 là hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa do Trung Quốc tự lực phát triển. Dự án này được khởi động từ cuối những năm 1980, đánh dấu nỗ lực của Bắc Kinh trong việc xây dựng một năng lực phòng không tầm xa hoàn toàn nội địa.
Các phiên bản xuất khẩu của hệ thống này bao gồm FD-2000 với tầm tác chiến công bố vào khoảng 125 km. Bên cạnh đó là biến thể mới hơn mang mã hiệu FD-2000B, được cho là đã nâng tầm bắn lên tới khoảng 260 km, đồng thời tích hợp các tính năng cải tiến ưu việt nhằm đánh chặn hiệu quả các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo.
Quốc Vinh (Theo Defense Express)
