Từ hôm nay 01/03/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 chính thức có hiệu lực trên toàn quốc. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật riêng điều chỉnh hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp và sử dụng AI. Luật được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025 tại kỳ họp thứ 10, gồm 8 chương và 35 điều.
Một trong những điểm được chú ý nhiều là yêu cầu về tính minh bạch đối với sản phẩm AI. Theo quy định, các hệ thống AI tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế để người dùng biết mình đang làm việc với máy. Đồng thời, nội dung dạng âm thanh, hình ảnh hoặc video do AI tạo ra phải được đánh dấu bằng dấu hiệu nhận biết theo quy định của Chính phủ.
Điện thoại tạo ảnh AI bằng ứng dụng Gemini - Ảnh: Android Police
Luật cũng đưa việc sử dụng yếu tố giả mạo người thật hoặc sự kiện có thật để lừa dối, thao túng nhận thức trở thành hành vi bị nghiêm cấm. Quy định này nhằm xử lý các dạng deepfake phục vụ mục đích lừa đảo, bôi nhọ hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Về hiệu lực thi hành, Điều 34 của luật nêu rõ mốc áp dụng từ ngày 01/03/2026. Các hệ thống AI đã hoạt động trước đó được phép có thời gian chuyển tiếp từ 12 đến 18 tháng để hoàn thành nghĩa vụ theo quy định mới, với điều kiện không gây rủi ro nghiêm trọng.
Luật Trí tuệ nhân tạo là một trong sáu luật bắt đầu áp dụng từ hôm nay, cùng với các luật về đầu tư, quy hoạch, phục hồi phá sản và một số lĩnh vực khác.
Cách tiếp cận của đạo luật được xây dựng theo hướng quản lý rủi ro nhưng vẫn khuyến khích phát triển. Nhà nước đặt mục tiêu ưu tiên làm chủ công nghệ AI, phát triển mô hình ngôn ngữ tiếng Việt, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng, dữ liệu và môi trường thử nghiệm.
Việc luật có hiệu lực từ hôm nay không đồng nghĩa mọi nội dung AI trên mạng đều phải dán nhãn ngay lập tức, nhưng tạo ra một chuẩn mới về minh bạch và trách nhiệm trong môi trường số. Trong bối cảnh deepfake và nội dung giả ngày càng phổ biến, đây được xem là bước đi đặt nền móng cho cách quản lý AI tại Việt Nam trong những năm tới.
Xem chi tiết thông tin Luật Trí tuệ nhân tạo tại đây.
Thế Duyệt
