Từ

Từ "kho báu" dưới biển, nhà khoa học Việt phát hiện 23 hợp chất mới chưa từng công bố trên thế giới

Thứ 6, 31/07/2026 12:32
Trong số 84 hợp chất được phân lập từ các loài hải miên sinh sống tại vùng biển Khánh Hòa (cũ) - Bình Thuận (cũ), nhóm nhà khoa học Việt Nam đã phát hiện những hợp chất quý giá.

Nghiên cứu do PGS.TS. Phan Văn Kiệm, Viện Hóa sinh biển làm chủ nhiệm được thực hiện trong đề tài "Nghiên cứu khai thác dược liệu hải miên ở Khu vực Nam Trung Bộ (vùng biển Khánh Hòa cũ - Bình Thuận cũ) theo định hướng hoạt tính diệt tế bào ung thư nhằm tạo ra sản phẩm có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh ung thư".

Theo nhóm nghiên cứu, hải miên (bọt biển) là một trong những nhóm sinh vật biển có giá trị dược học cao, chứa nhiều hợp chất tự nhiên có cấu trúc đặc biệt và hoạt tính sinh học mạnh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu về thành phần loài, sự phân bố, đặc biệt là thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của hải miên còn rất hạn chế.

PGS.TS. Phan Văn Kiệm cho biết, việc nghiên cứu các hợp chất từ sinh vật biển gặp nhiều thách thức do đối tượng nghiên cứu sống dưới biển, cần thiết bị chuyên dụng để thu thập mẫu, đồng thời nhiều hoạt chất có hàm lượng rất thấp, dễ bị biến đổi trong quá trình bảo quản và chiết xuất.

t11 haimien2
Hải miên (ảnh NNVCC).

Dù vậy, các hợp chất tự nhiên từ sinh vật biển được đánh giá là nguồn nguyên liệu quan trọng trong quá trình tìm kiếm và phát triển thuốc mới. Trên thế giới, nhiều hoạt chất có nguồn gốc từ sinh vật biển đã được nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực điều trị ung thư và các bệnh lý khác.

Trong nghiên cứu này, nhóm chuyên gia đã thu thập, định danh 10 loài hải miên tại vùng biển Nam Trung Bộ, trong đó có loài Ianthella basta (còn gọi là hải miên tai voi) - loài được phát hiện chứa những hợp chất có hoạt tính chống ung thư đáng chú ý.

23 hợp chất mới chưa từng được công bố trên thế giới

Từ các mẫu hải miên, nhóm nghiên cứu đã phân lập và xác định cấu trúc 84 hợp chất hóa học, trong đó có 23 hợp chất mới chưa từng được công bố trên thế giới. Đáng chú ý, có 5 hợp chất sở hữu khung carbon mới, thuộc nhiều nhóm chất tự nhiên khác nhau như: merosesquiterpene, diterpene, sesterterpene, triterpene, alkaloid và các hợp chất phenolic.

Một trong những phát hiện nổi bật là từ loài Ianthella basta, các nhà khoa học đã phân lập được 9 hợp chất, trong đó lần đầu tiên phát hiện nhóm hợp chất holostane saponin có trong hải miên.

Đặc biệt, nhóm nghiên cứu đã tiến hành đánh giá khả năng gây độc tế bào trên 5 dòng tế bào gồm ung thư phổi người (LU-1), ung thư vú người (MCF-7), ung thư gan người (HepG2), ung thư da người (SK-Mel2) và tế bào thận người (HEK-293A).

Kết quả cho thấy, 13 hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư, với giá trị IC50 dưới 20 µM trên ít nhất một dòng tế bào thử nghiệm.

Trong đó, hai hợp chất IB2 và IB5 được phân lập từ loài Ianthella basta thể hiện hoạt tính nổi bật nhất, với giá trị IC50 khoảng 1 µM - mức được đánh giá rất tiềm năng trong nghiên cứu sàng lọc hoạt chất chống ung thư. Hai hợp chất này còn có hàm lượng tương đối cao trong dịch chiết của hải miên Ianthella basta, lần lượt đạt 1,11% và 0,64% khối lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho các nghiên cứu tiếp theo về khả năng tinh chế, đánh giá tác dụng và phát triển sản phẩm.

Ngoài ra, hợp chất CR5 phân lập từ loài Clathria (Thalysias) reinwardti cũng được xác định có cơ chế gây độc tế bào ung thư bước đầu thông qua con đường apoptosis (quá trình chết tế bào theo chương trình).

Theo PGS.TS. Phan Văn Kiệm, kết quả nghiên cứu không chỉ bổ sung những dữ liệu quan trọng về sự đa dạng hóa học của hải miên tại vùng biển Việt Nam, mà còn mở ra hướng khai thác nguồn tài nguyên sinh vật biển phục vụ nghiên cứu dược phẩm.

"Các hợp chất phân lập được là nguồn nguyên liệu quý cho quá trình nghiên cứu phát triển các sản phẩm bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là các sản phẩm có định hướng hỗ trợ điều trị bệnh ung thư", PGS.TS. Phan Văn Kiệm cho biết.

Kết quả của đề tài đã được công bố trong 8 công trình quốc tế thuộc danh mục SCIE, 5 công trình thuộc danh mục SCOPUS, đồng thời có 1 bằng độc quyền sáng chế được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp.

Theo Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Minh Khang

Cùng tác giả

Ra quyết định khởi tố Nguyên Chủ tịch UBND xã Bạch Chí Điển SN 1960 và công chức địa chính

Thứ 4, 14/10/2026 11:11
Cả 2 bị khởi tố về hành vi lạm quyền trong khi thi hành công vụ.
Cùng chuyên mục

Góc khuất cuộc đời nữ diễn viên Nhật Bản: Mất cha mẹ trong 1 năm, khoản thừa kế gần 1,7 tỷ đồng "bốc hơi"

Thứ 2, 16/11/2026 16:20
Đằng sau quyết định đóng phim của nữ diễn viên này là chuỗi biến cố xé lòng.

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận sử dụng AI để gian lận trong phòng thi

Thứ 2, 16/11/2026 16:19
Từng được tung hô như một hiện tượng với bảng điểm gần như tuyệt đối tại một trong những kỳ thi khắc nghiệt nhất xứ sở kim chi, nam thí sinh 34 tuổi vừa bất ngờ ra đầu thú, thừa nhận sử dụng AI để gian lận.

Tất cả người dùng Zalo cần cảnh giác với thủ đoạn mới này

Thứ 2, 16/11/2026 16:15
Chỉ từ một đường link bình chọn được gửi qua tài khoản của người quen, người dùng có thể mất quyền kiểm soát Zalo.

Từ sân khấu idol tới màn ảnh, cú rẽ hướng bất ngờ của nữ thần tượng Nhật Bản ở tuổi 24

Thứ 2, 16/11/2026 15:35
Một cựu thành viên nhóm idol Momograci bất ngờ chuyển hướng đóng phim 18+ ở tuổi 24 dưới nghệ danh mới.

Ai nhìn thấy Vũ Văn Tú SN 1993 ở đâu thông báo ngay cho công an

Thứ 2, 16/11/2026 15:34
Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định Vũ Văn Tú là đối tượng có liên quan trong vụ việc nhưng chưa xác định được đối tượng hiện đang ở đâu.
     
Nổi bật trong ngày

Bồ Đào Nha "treo" áo số 7 của Ronaldo theo cách chưa từng có

Chủ nhật, 15/11/2026 07:36
Số áo 7 ở tuyển Bồ Đào Nha thay đổi thiết kế.

Rooney tiết lộ bí quyết giảm 20kg

Chủ nhật, 15/11/2026 07:37
Cựu danh thủ tuyển Anh Wayne Rooney cho biết cuộc hôn nhân của anh với bà xã Coleen đang bước vào giai đoạn viên mãn hơn bao giờ hết, sau khi anh quyết tâm bỏ rượu suốt 6 tháng và giảm hơn 20kg.

Bắt giữ thành công Nguyễn Văn Cường SN 1974

Chủ nhật, 15/11/2026 07:39
Sau khi vụ việc xảy ra, Nguyễn Văn Cường bỏ trốn, di chuyển qua nhiều địa phương tại khu vực phía Bắc nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan Công an.

Chiếc iPhone Pro Max giảm giá, hiện chỉ còn khoảng 15 triệu đồng

Chủ nhật, 15/11/2026 07:40
Chiếc iPhone này hiện chỉ còn khoảng 15 triệu đồng cho phiên bản 128GB đã qua sử dụng.

Công an chặn chiếc taxi trên quốc lộ lúc 22 giờ, bắt Nguyễn Văn Việt SN 1994

Chủ nhật, 15/11/2026 07:42
Phòng CSGT đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát thì phát hiện xe ô tô taxi di chuyển theo hướng từ xã Yên Sơn đi xã Mai Sơn có biểu hiện nghi vấn.