Ngày 8/1, Sở Dịch vụ Cải huấn (CSD) Hong Kong (Trung Quốc) đã tổ chức lễ tốt nghiệp long trọng tại Trại giam Stanley để vinh danh thành tích học tập của 38 phạm nhân trong năm 2024. Họ đã nỗ lực theo đuổi việc học và hoàn thành các kỳ thi ở nhiều cấp độ khác nhau.
Một điểm nhấn đặc biệt của buổi lễ là trường hợp của Ah Chun, người đã làm nên lịch sử khi trở thành phạm nhân đầu tiên ở Hong Kong nhận bằng tiến sĩ từ một trường đại học trong nước.
Tù nhân Ah Chun nhận bằng tiến sĩ. Ảnh: SCMP
Ah Chun, năm nay 51 tuổi, bắt đầu thụ án từ những năm 1990, khi ông mới chỉ đôi mươi và trình độ học vấn dừng lại ở lớp 4. Suốt 24 năm đằng đẵng sau song sắt, ông đã kiên trì học tập, bắt đầu từ các chương trình trung học và cuối cùng đạt được học vị Tiến sĩ Giáo dục (EdD) danh giá từ Đại học Metropolitan Hong Kong. Khoảnh khắc Ah Chun bước lên bục nhận bằng trong bộ lễ phục tốt nghiệp, bạn tù của ông đã vỡ òa trong những tràng pháo tay và tiếng reo hò cổ vũ đầy cảm xúc.
Trong bài phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp, Ah Chun đã chia sẻ chân thành về những khó khăn mà ông gặp phải trên con đường học vấn. Ông xúc động nhớ lại khoảnh khắc hơn mười năm về trước, khi mẹ ông bày tỏ niềm tự hào bằng một câu nói đầy ý nghĩa: “Mẹ chưa bao giờ ôm con như thế này trước đây”.
Ah Chun tiết lộ rằng động lực thúc đẩy ông học tập xuất phát từ khát khao muốn thấu hiểu chính hoàn cảnh của mình. Kể từ khi bị giam giữ, một câu hỏi luôn thường trực trong tâm trí ông.
“Tôi không nghĩ mình là một người xấu xa trước khi vào tù. Vì vậy, tôi muốn hiểu điều gì đã đưa tôi đến bước đường này,” Ah Chun chia sẻ với Dimsum Daily. Trong cuộc phỏng vấn, ông từ chối tiết lộ chi tiết về lý do bị giam giữ cũng như thời hạn thụ án.
Ah Chun tù nhân đầu tiên ở Hong Kong (Trung Quốc) nhận bằng tiến sĩ. Ảnh: WWP
Chia sẻ cảm xúc sau khi nhận tấm bằng tiến sĩ, Ah Chun nghẹn ngào: “Tôi đã làm được! Tôi đã nhận ra mình có thể đạt được điều này”. Nỗ lực học tập không ngừng của ông không chỉ vì bản thân mà còn xuất phát từ mong muốn giản dị nhưng thiêng liêng: tạo cơ hội để được mẹ ôm mỗi năm.
Ah Chun chia sẻ rằng cha mẹ luôn là nguồn động viên to lớn trong suốt hành trình học tập của ông. Ông xúc động nhớ lại lời mẹ từng nói: “Mẹ sẽ không rời xa thế giới này trước con.” Lời hứa này đã trở thành động lực mạnh mẽ, thôi thúc ông không ngừng cố gắng trong suốt thời gian thụ án. Ông cũng bày tỏ mong muốn được nhìn thấy niềm tự hào trong mắt cha mình. Cả hai bậc sinh thành đều có mặt tại buổi lễ để chứng kiến khoảnh khắc trọng đại khi con trai nhận tấm bằng tiến sĩ.
Hành trình chinh phục học vị tiến sĩ của Ah Chun đầy gian nan và thử thách. Khởi đầu từ năm 2000 với việc tham gia kỳ thi lấy Chứng chỉ Giáo dục Hong Kong, ông tiếp tục theo đuổi bằng cử nhân Tâm lý học, và đến năm 2012 thì hoàn thành chương trình thạc sĩ. Chặng đường 8 năm ròng rã theo đuổi học vị tiến sĩ đặt ra vô vàn khó khăn, đặc biệt là khi ông phải tham gia các khóa học từ xa trong điều kiện bị giam giữ.
Việc tiếp cận tài liệu nghiên cứu là một trở ngại lớn đối với Ah Chun. Do môi trường nhà tù, khả năng tiếp cận thông tin bị hạn chế, ông phải nhờ đến sự hỗ trợ từ bên ngoài. Ah Chun chia sẻ rằng ông thường xuyên phải sử dụng từ điển để dịch thuật do việc truy cập internet bị kiểm soát chặt chẽ.
Không chỉ đối mặt với những khó khăn về vật chất, Ah Chun còn phải vượt qua sự hoài nghi từ những người bạn tù. Họ đặt ra nhiều câu hỏi về giá trị của việc học tập trong hoàn cảnh của ông. Tuy nhiên, Ah Chun vẫn kiên định với con đường mình đã chọn.
Luận án tiến sĩ của Ah Chun tập trung nghiên cứu về động lực và những thách thức mà các tù nhân phải đối mặt khi theo đuổi con đường học vấn. Kết quả nghiên cứu cho thấy động lực mạnh mẽ nhất đối với những người bị giam giữ chính là khát khao trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.
