"Bài kiểm tra gắng sức" ẩn sau vẻ ngoài nhẹ nhàng
Tạp chí Tri thức dẫn lời bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, pickleball thường mang hình ảnh của một môn thể thao nhẹ nhàng và dễ tiếp cận. Với đặc thù sân đấu nhỏ hơn tennis, bóng nhẹ và quãng di chuyển ngắn, nhiều người trẻ xem đây chỉ là hoạt động giải trí đơn thuần. Trong khi đó, người trung niên lại coi pickleball là một lựa chọn an toàn hơn hẳn so với bóng đá, tennis hay chạy bộ đường dài. Tuy nhiên, thực tế diễn ra trên sân đấu lại hoàn toàn khác biệt.
Dù được xem là nhẹ nhàng, pickleball vẫn đòi hỏi người chơi phải liên tục tăng tốc, đổi hướng và xử lý bóng trong một không gian hẹp. Chuỗi vận động này khiến nhịp tim luôn duy trì ở mức gắng sức từ trung bình đến cao. Người trẻ thường có xu hướng thi đấu quyết liệt, còn người trung niên lại rất dễ rơi vào tình trạng chơi quá sức. So với các bài tập như đi bộ nhanh hay đạp xe nhẹ, kiểu vận động bùng nổ ngắt quãng đặc trưng của pickleball tạo ra một áp lực lớn hơn rất nhiều lên hệ tim mạch.
Với người khỏe mạnh, đây là hình thức rèn luyện cực kỳ hiệu quả. Thế nhưng, ở những người có bệnh tim tiềm ẩn hoặc mang các yếu tố nguy cơ như thừa cân, ít vận động, hút thuốc, thức khuya hay sử dụng nhiều cà phê, môn thể thao này hoàn toàn có thể trở thành một "bài kiểm tra gắng sức" làm bộc lộ rõ các vấn đề tim mạch.
Về bản chất y khoa, bác sĩ Hoàng giải thích ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ mất khả năng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh ngã gục, mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vỏn vẹn vài giây. Ở nhóm người trung niên và cao tuổi, nguyên nhân hàng đầu thường xuất phát từ bệnh động mạch vành.
Khi cơ thể vận động với cường độ cao, các mảng xơ vữa có nguy cơ bị nứt vỡ, hình thành nên cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp. Quá trình này dẫn đến những rối loạn nhịp vô cùng nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất và trực tiếp gây ngừng tim.
Trong khi đó, ở người trẻ tuổi, tình trạng ngừng tim thường liên quan mật thiết đến các bất thường tim mạch bẩm sinh như bệnh cơ tim phì đại, bất thường động mạch vành, hội chứng Brugada hoặc hội chứng QT kéo dài. Những bệnh lý này thường diễn biến âm thầm cho đến khi cơ thể phải chịu áp lực quá lớn từ việc vận động cường độ cao, thiếu ngủ hoặc sử dụng chất kích thích.
Người đàn ông đang chơi pickleball bất ngờ đổ gục, tử vong sau đó. Ảnh: VietNamnet
Bên cạnh đó, tình trạng mất nước và rối loạn điện giải do vận động trong thời tiết nóng ẩm chính là "kẻ tiếp tay" vô cùng nguy hiểm làm gia tăng nguy cơ ở mọi lứa tuổi. Khi người chơi đổ mồ hôi quá nhiều, lượng kali và magiê thất thoát trầm trọng khiến tế bào cơ tim trở nên nhạy cảm hơn với các kích thích điện, dễ dàng xuất hiện tình trạng rối loạn dẫn truyền điện, nhịp ngoại tâm thu hay nhịp nhanh. Nếu người chơi tiếp tục gắng sức, kết hợp cùng tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng tâm lý hoặc dùng chất kích thích, nguy cơ gặp phải loạn nhịp ác tính càng tăng cao.
Đặc biệt, trong trường hợp vận động quá mức, hội chứng tiêu cơ vân có thể xảy ra, giải phóng một lượng lớn myoglobin và kali vào máu. Tình trạng này gây tăng kali máu cấp tính và chắc chắn sẽ dẫn đến ngừng tim nếu nạn nhân không được xử trí y tế kịp thời.
Chơi có trách nhiệm với trái tim để bảo vệ sức khỏe lâu dài
Theo VietNamnet, để pickleball thực sự trở thành một người bạn đồng hành lâu dài cho sức khỏe thay vì là mối nguy hiểm tiềm tàng, chuyên gia nhấn mạnh rằng cả hai nhóm tuổi cần ngay lập tức chuyển đổi tư duy từ việc chỉ "chơi cho vui" sang tâm lý "chơi có trách nhiệm với trái tim" của chính mình.
Đối với những người trẻ tuổi, mặc dù bản thân luôn cảm thấy cơ thể khỏe mạnh, bạn vẫn nên chủ động thực hiện các bước kiểm tra tim mạch cơ bản nếu nhận thấy cơ thể có các dấu hiệu bất thường. Những cảnh báo này bao gồm cảm giác đau ngực, choáng váng hoặc ngất xỉu khi đang vận động, đi kèm với đó là tình trạng hồi hộp, đánh trống ngực một cách bất thường.
Việc bạn cảm thấy khó thở hơn hẳn so với những người cùng độ tuổi khi chơi trên sân, hoặc trong lịch sử gia đình từng có người bị đột tử, nhồi máu cơ tim hay đột quỵ ở độ tuổi còn trẻ cũng là những yếu tố nguy cơ không được phép lơ là.
Tưởng là môn thể thao nhẹ nhàng, pickleball vẫn có thể trở thành "bài kiểm tra sức khỏe" khắc nghiệt với trái tim, đặc biệt ở những người mang bệnh lý tiềm ẩn. Ảnh minh hoạ: Kadiravsarr/Pexels
Song song đó, đối với người ở độ tuổi trung niên và lớn tuổi, đặc biệt là những người đã có sẵn bệnh nền, việc tiến hành tầm soát tim mạch trước khi bắt đầu chơi pickleball là bước chuẩn bị cực kỳ quan trọng.
Các quy trình kiểm tra y tế chuyên sâu bao gồm việc thăm khám tổng quát, đo huyết áp, đo điện tâm đồ, siêu âm tim, cùng với các xét nghiệm chỉ số mỡ máu và đường huyết. Dựa trên những kết quả đánh giá toàn diện này, bác sĩ chuyên khoa sẽ có cơ sở vững chắc để xác định chính xác mức độ nguy cơ của từng cá nhân.
Từ đó, người chơi sẽ nhận được lời khuyên y khoa chuẩn xác về việc nên tham gia ở mức độ nào là phù hợp nhất: chỉ nên tập luyện nhẹ nhàng, duy trì thể lực ở mức trung bình, hay cơ thể đã đủ điều kiện an toàn để có thể tham gia thi đấu với cường độ cao.
