Vai trò của xe tăng từng bị xem nhẹ kể từ khi xung đột bùng nổ tại Ukraine do sự xuất hiện ồ ạt của các loại drone tấn công linh động và hiệu quả hơn. Thế nhưng, xe tăng đang dần lấy lại vị thế trên chiến trường.
Xe tăng bất ngờ trở lại chiến trường
Giới quan sát phương Tây và ngay cả Ukraine đang bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước việc các đội hình tiền phong của quân đội Nga liên tục gia tăng sức ép tiến công. Sự lo ngại này xuất phát từ thực tế là quân đội Nga ngày càng thường xuyên đưa xe tăng vào tham chiến trực diện trên chiến trường.
Các dòng xe bọc thép hạng nặng vốn từng bị đẩy lùi về hậu phương để đóng vai trò như "pháo binh di động" bắn từ các vị trí khuất, nay đang rầm rộ tiến ra cự ly bắn trực tiếp và trở thành mũi nhọn dùng để đè bẹp, phá vỡ tuyến phòng thủ của đối phương.
Tiến vào chiến trường giờ đây không còn là những chiếc xe tăng đơn lẻ, mà là cả những đơn vị quy mô lớn hoạt động vô cùng hiệu quả trong đội hình chiến đấu. Các chuyên gia phương Tây ghi nhận rằng xe tăng đang trỗi dậy mạnh mẽ trên chiến trường — và chúng vẫn hoàn toàn đủ khả năng thực hiện những cú đột phá chọc sâu vào tuyến phòng thủ đối phương.
Không những thế, một số dòng xe tăng của Nga, đặc biệt là T-90M và T-72B3A, có khả năng chịu đựng tới 40 đòn tập kích từ drone nhờ được trang bị các mái che/lưới thép chống drone.
Hệ thống bảo vệ chủ động nâng cấp "Arena-M" trang bị trên xe tăng cũng đã qua thử lửa thực chiến, trở thành công cụ tác chiến hiệu quả đối phó với các loại drone FPV của đối phương.
Dù hiểu rằng việc bảo vệ tuyệt đối 100% cho toàn bộ lực lượng xe tăng là điều không thể, song ở thời điểm hiện tại, lực lượng tăng-thiết giáp Nga đã tự tin hơn trước rất nhiều.
"Không thể coi xe tăng là loại vũ khí đã lạc hậu. Đó vẫn là một sức mạnh hủy diệt khi sở hữu hỏa lực pháo hạng nặng cùng các phương tiện bảo vệ hiện đại", Giáo sư, nhà phân tích quân sự thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Quân sự Nga Vitaly Strugovets chia sẻ với báo Svobodnaya Pressa.
"Bộ binh rất sợ xe tăng, dù họ cũng có trong tay các phương tiện chống tăng. Trong số các dòng xe tăng chủ lực của Nga hiện nay, có thể kể đến T-90 (với các biến thể nâng cấp T-90A và T-90M), T-72 (với phiên bản mới T-72B3), cùng với T-80 (đã được nâng cấp lên chuẩn T-80BVM)".
Theo kế hoạch ban đầu, T-14 'Armata' được kỳ vọng sẽ thay thế các dòng xe trên để trở thành xe tăng chiến đấu chủ lực hợp nhất của quân đội Nga. Rất có thể điều đó sẽ xảy ra, nhưng không phải lúc này mà là trong một tương lai có thể dự đoán được.
Vì sao xe tăng trở lại?
Việc sử dụng xe tăng đại quy mô theo kiểu các 'nắm đấm thép' tập trung đã bị bãi bỏ ngay từ giai đoạn đầu của chiến dịch đặc biệt.
Thay vào đó, xe tăng chuyển sang hoạt động nhiều hơn như một điểm hỏa lực độc lập. Lúc này, sự phối hợp nhịp nhàng và khả năng thay thế lẫn nhau giữa các thành viên trong kíp lái đóng vai trò sống còn.
Nhiều người còn nhớ hình ảnh chiếc xe tăng 'Alyosha' đã một mình chặn đứng cả đoàn xe của Ukraine, bắn hạ 2 xe tăng và tiêu diệt 6 xe bọc thép khác.
Xe tăng cũng trở thành lực lượng không thể thay thế trong các hoạt động phòng thủ, khi thực hiện bắn từ các vị trí ẩn nấp có sự trinh sát và hiệu chỉnh từ thiết bị bay không người lái.
Về bản chất, xe tăng có thể tác chiến như pháo binh khi sử dụng pháo chính 125mm bắn ở khoảng cách từ 7 đến 9 km. Tuy nhiên, nhờ tính cơ động cao, cỗ máy chiến đấu này có thể nhanh chóng thay đổi vị trí tùy theo tình hình chiến sự.
Nói cách khác, xe tăng không hề đứng yên một chỗ hay chôn mình dưới đất đến tận tháp pháo, mà liên tục di chuyển. Khả năng ngụy trang để tránh bị các UAV của Ukraine phát hiện đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Bản thân xe tăng là một vũ khí đa năng
"Xe tăng sẽ không trở thành thứ vũ khí lỗi thời trong những năm tới. Trái lại, chúng sẽ tiếp tục được hoàn thiện và tích hợp thêm nhiều phát minh mới, bao gồm cả các phương tiện bảo vệ", Chuyên gia quân sự Vladislav Shurygin nhận định.
"Và điều này thậm chí không chỉ xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử, khi những chiếc T-34 từng càn quét khắp châu Âu và tiến vào giải phóng Berlin".
Bản thân xe tăng là một cỗ máy đa năng — nó đóng vai trò như một lô cốt bọc thép kiên cố nhưng lại có khả năng cơ động nhanh chóng đổi vị trí và tác chiến linh hoạt tùy theo tình hình thực địa. Cần nhớ rằng, không có bất kỳ cuộc xung đột nào trong giai đoạn cuối thế kỷ XX — đầu thế kỷ XXI lại thiếu vắng sự xuất hiện của xe tăng.
Bản thân một chiếc xe tăng, dù là hiện đại nhất, cũng sẽ trở nên bất lực nếu độc hành trên chiến trường. Khi đưa xe tăng vào tác chiến — dù là tiến công hay phòng thủ — luôn cần có sự phối hợp đồng bộ của pháo binh, không quân, các xe bọc thép nhẹ và sự hỗ trợ của bộ binh.
Bên cạnh đó, công tác trinh sát là yếu tố bắt buộc nhằm 'mở mắt' cho cỗ máy bọc thép. Nếu thiếu đi sự hỗ trợ đồng bộ này, một chiếc hay thậm chí cả chục chiếc xe tăng cũng chỉ giống như những cỗ "rùa bọc thép" — vốn chỉ mạnh mẽ nhờ lớp vỏ giáp bên ngoài.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
