Bitcoin được giới hạn ở mức 21 triệu đồng, nhưng vào những ngày đầu của loại tiền mã hóa này, một hacker đã có thể tạo ra 184 tỷ Bitcoin từ hư không. Câu chuyện này nghe như một truyền thuyết trong làng crypto, nhưng nó hoàn toàn có thật và diễn ra vào ngày 15 tháng 8 năm 2010.
Để hiểu rõ bối cảnh, phải quay về năm 2010, khi Bitcoin chỉ đạt đỉnh khoảng 0,3 USD, thấp đến mức có người đã chi 10.000 Bitcoin để mua một chiếc pizza. Giống như nhiều công nghệ mới, nó trải qua những khó khăn ban đầu, một trong số đó là lỗi phần mềm tạo ra hàng tỷ Bitcoin chỉ trong vài giao dịch.
Vào tháng 8 năm 2010, mã nguồn của Bitcoin bị một hacker giấu tên khai thác lỗi. Block 74.638 xuất hiện, block định mệnh tạo ra 184.467.440.737,09551616 Bitcoin, với hai địa chỉ nhận mỗi địa chỉ hơn 92 tỷ Bitcoin, chính xác là 92.233.720.368 Bitcoin. Con số này gấp hàng nghìn lần tổng nguồn cung Bitcoin được thiết kế.
Bất thường này nhanh chóng bị phát hiện trên diễn đàn Bitcoin Talk bởi Jeff Garzik, một nhà phát triển Bitcoin hiện là CEO của Bloq. Vấn đề được gọi là "lỗi tràn giá trị", khi mã kiểm tra các giao dịch Bitcoin không hoạt động nếu đầu ra đủ lớn khiến chúng bị tràn khi tính tổng. Nói một cách đơn giản, hệ thống không thể xử lý những con số quá khổng lồ như vậy.
Lỗi gây ra "sự cố tràn giá trị" đã được khắc phục rất nhanh chóng. Chỉ mất năm giờ, một "soft fork" đã được triển khai, đặt lại blockchain Bitcoin về trạng thái trước block lỗi và bổ sung mã để từ chối các giao dịch tràn giá trị đầu ra.
Soft fork là một bản cập nhật blockchain. Vì cộng đồng Bitcoin đã fork trạng thái blockchain về trước khi 184 tỷ Bitcoin được đào, điều đó có nghĩa là một số block trước đó hợp lệ đã bị biến thành các block không hợp lệ, loại bỏ chúng khỏi blockchain và khôi phục về trạng thái trước đó.
Fork này đã xóa sạch tất cả các giao dịch và hoạt động đào được ghi lại trên các block được tạo ra sau block lỗi, đồng thời loại bỏ 184 tỷ Bitcoin bất hợp pháp. Bản cập nhật, Bitcoin patch 0.3.10, được triển khai bởi chính người tạo ra Bitcoin ẩn danh Satoshi Nakamoto.
Việc triển khai bản vá nhanh chóng như vậy là then chốt để giữ cho Bitcoin vẫn là một loại tiền mã hóa khả thi. Nếu không, 184 tỷ Bitcoin sẽ làm mất giá hoàn toàn đồng tiền này, để nó rơi vào tay người nắm giữ số Bitcoin mới đúc.
Thậm chí nếu sự cố này xảy ra ngày nay, lượng Bitcoin lỗi sẽ hoàn toàn át hẳn nguồn cung hiện tại của loại tiền mã hóa này, khiến bất kỳ Bitcoin nào cũng trở nên vô giá trị. Bitcoin cũng được hưởng lợi từ việc lỗ hổng này được vá gần thời điểm khởi đầu, vì việc đưa mạng Bitcoin ngoại tuyến có thể được thực hiện mà không có hậu quả nghiêm trọng.
Điều thú vị là vụ khai thác lỗi này và soft fork sau đó không hề làm ảnh hưởng đến giá Bitcoin. Thực tế, Bitcoin còn trải qua một đợt tăng giá trong năm 2010, tăng hơn 300% từ ngày vá lỗi đến cuối năm, từ 0,07 USD lên 0,3 USD.
Việc chính Satoshi can thiệp và làm điều đó nhanh chóng đã cho thấy Bitcoin không dễ bị hack như một số người nghĩ và xây dựng niềm tin vào một khái niệm cho đến thời điểm đó vẫn chưa được kiểm chứng.
Cho đến ngày nay, danh tính hacker đứng sau vụ khai thác lỗi này vẫn không được biết đến, và do bản chất ẩn danh của blockchain, không có cách nào để truy tìm họ. Bất chấp sự ẩn danh, họ vẫn là một cá nhân quan trọng trong lịch sử blockchain, rất có thể là hacker blockchain đầu tiên từng tồn tại.
Và câu hỏi đặt ra là: nếu điều này xảy ra một lần, ai dám chắc nó không xảy ra lần nữa? Điểm khác biệt duy nhất là lúc đó Satoshi còn ở đó để sửa nó, còn bây giờ Satoshi đã biến mất. Vậy ai sẽ là người ngăn chặn lần sau?
Nguyễn Hải
