Tuyển sinh đại học năm 2026 được dự báo sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý so với các năm trước, theo hướng tinh gọn, minh bạch và đánh giá thực chất năng lực người học. Những điều chỉnh này không chỉ tác động trực tiếp đến cách các trường tổ chức tuyển sinh mà còn buộc thí sinh phải thay đổi tư duy, chiến lược lựa chọn ngành, trường nếu không muốn đánh mất cơ hội vào đại học.
Chia sẻ với PV Đời sống và Pháp luật, cô Nguyễn Thị Ngọc Bích, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế Hà Nội cho biết, tuyển sinh đại học năm 2026 dự kiến có hàng loạt điểm mới mang tính “bản lề”.
Trước hết, số lượng nguyện vọng đăng ký trên hệ thống chung dự kiến bị giới hạn ở mức tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng đăng ký tràn lan, gây “ảo” trong tuyển sinh, đồng thời buộc thí sinh phải xác định rõ mục tiêu và năng lực thực tế của bản thân.
Bên cạnh đó, điểm cộng ưu tiên từ các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL… có xu hướng giảm mạnh, chỉ còn khoảng 1-2 điểm. Theo cô Ngọc Bích, điều này nhằm hạn chế việc quá phụ thuộc vào chứng chỉ, thay vào đó đánh giá tổng thể quá trình học tập và năng lực thực chất của thí sinh.
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc tinh gọn phương thức xét tuyển. Mỗi trường dự kiến chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển chính (không tính xét tuyển thẳng). Các phương thức được ưu tiên sẽ là những hình thức tích hợp nhiều tiêu chí như: điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, kết quả đánh giá năng lực/tư duy, phỏng vấn và thành tích học tập.
Ngoài ra, tổ hợp xét tuyển cũng có xu hướng thay đổi, một số tổ hợp truyền thống có thể bị loại bỏ, thay thế bằng các tổ hợp linh hoạt hơn, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đặc thù đào tạo của từng ngành.
Tuyển sinh đại học 2026 sẽ theo hướng tinh gọn, minh bạch, đánh giá thực chất năng lực người học, thay vì phụ thuộc vào số lượng nguyện vọng hay điểm cộng ưu tiên. Ảnh minh họa
Đáng lưu ý, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 dự kiến được tổ chức sớm hơn, quy trình xét công nhận tốt nghiệp được rút gọn. Giấy chứng nhận kết quả thi vừa có giá trị xác nhận tốt nghiệp tạm thời, vừa phục vụ xét tuyển đại học, giúp giảm áp lực thủ tục cho thí sinh.
Theo chuyên gia, những điều chỉnh trong tuyển sinh năm 2026 phản ánh rõ định hướng đổi mới của Bộ GD&ĐT.
Việc giới hạn nguyện vọng, giảm điểm ưu tiên và tinh gọn phương thức xét tuyển nhằm tăng tính công bằng, minh bạch, giảm tối đa tình trạng “thí sinh ảo” và cạnh tranh không lành mạnh giữa các phương thức.
Đồng thời, tuyển sinh cũng đang dịch chuyển từ đánh giá một kỳ thi duy nhất sang đánh giá toàn diện năng lực, bao gồm kiến thức, kỹ năng, tư duy và mức độ phù hợp với ngành học.
“Đây là bước đi phù hợp với Chương trình GDPT 2018 và nhu cầu thị trường lao động, giúp các trường tuyển đúng người, đúng ngành, còn thí sinh thì tránh chọn sai dẫn đến bỏ học hoặc chuyển ngành sau này”, cô Nguyễn Thị Ngọc Bích nhận định.
Những nhóm thí sinh chịu tác động lớn nhất
Theo đánh giá, những thí sinh chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ tuyển sinh 2026 là nhóm chưa có kế hoạch rõ ràng, đăng ký nhiều nguyện vọng theo cảm tính hoặc phụ thuộc quá nhiều vào điểm cộng ưu tiên.
Cụ thể, thí sinh quen đăng ký dàn trải nhiều nguyện vọng sẽ dễ mất cơ hội khi số lượng bị giới hạn. Thí sinh dựa nhiều vào chứng chỉ ngoại ngữ cũng không còn lợi thế như trước. Trong khi đó, những em quen với tổ hợp truyền thống buộc phải điều chỉnh chiến lược nếu tổ hợp xét tuyển bị thay đổi.
Ngược lại, thí sinh có năng lực toàn diện, chủ động tìm hiểu thông tin, có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và sẵn sàng tham gia các phương thức xét tuyển tích hợp sẽ có nhiều cơ hội trúng tuyển hơn.
Cô Nguyễn Thị Ngọc Bích, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế Hà Nội
Để tránh sai sót đáng tiếc, chuyên gia khuyến cáo thí sinh cần chủ động tìm hiểu kỹ quy chế tuyển sinh 2026 và đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt là mốc thời gian, phương thức xét tuyển và cách tính điểm.
Bên cạnh đó, thí sinh nên đánh giá đúng năng lực bản thân, xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp để lựa chọn ngành học phù hợp, tránh đăng ký theo tâm lý đám đông.
Việc xếp nguyện vọng theo chiến lược cũng đóng vai trò then chốt, gồm nguyện vọng mong muốn, nguyện vọng phù hợp mức điểm và nguyện vọng dự phòng an toàn.
Ngoài ra, thí sinh cần đa dạng hóa phương thức xét tuyển, không phụ thuộc hoàn toàn vào điểm thi tốt nghiệp THPT mà kết hợp học bạ, đánh giá năng lực, phỏng vấn hoặc các chứng chỉ phù hợp.
“Trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng chặt chẽ, người chủ động và có chiến lược rõ ràng sẽ là người nắm lợi thế”, cô Nguyễn Thị Ngọc Bích nhấn mạnh.
