Phát triển hệ sinh thái pháp lý, đưa pháp luật đến gần người dân
Ngày 30/10, Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng cho biết, đơn vị vừa tổ chức hội nghị tập huấn các văn bản pháp luật mới, kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở tại xã Gia Hiệp và xã Ka Đô.
Tại hội nghị, báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh Nguyễn Văn Khoa trực tiếp hướng dẫn các nội dung về nghiệp vụ, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật. Các đại biểu được cập nhật kiến thức, trao đổi những vấn đề liên quan đến công tác tuyên truyền pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai tại địa phương.
Một trong những nội dung đáng chú ý được Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng triển khai là định hướng phát triển hệ sinh thái pháp lý cộng đồng. Đây được xác định là hướng đi nhằm bảo đảm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện thường xuyên, bền vững và gắn chặt với đời sống xã hội.
Hội nghị tập huấn các văn bản pháp luật mới, kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở tại xã Ka Đô.
Theo Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng, hệ sinh thái pháp lý cộng đồng là môi trường trong đó pháp luật hiện diện thường xuyên trong cuộc sống hằng ngày thông qua sự kết nối giữa Nhà nước, các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp và từng cá nhân.
Trong hệ sinh thái này, người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin pháp luật, được tư vấn, hỗ trợ khi phát sinh những vấn đề cần giải quyết. Đồng thời, người dân và doanh nghiệp cũng có cơ hội tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật. Qua đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ dừng lại ở những buổi tuyên truyền riêng lẻ mà từng bước trở thành hoạt động thường xuyên, gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng.
Việc phát triển hệ sinh thái pháp lý cộng đồng được kỳ vọng góp phần nâng cao văn hóa pháp lý, ý thức thượng tôn pháp luật; để mỗi người dân không chỉ là đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật mà còn chủ động tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện pháp luật.
Chủ động hòa giải, ngăn tranh chấp phát sinh từ cơ sở
Tại các hội nghị ở xã Gia Hiệp và Ka Đô, các Luật gia Cao Thị Ngọc Trinh và Trần Hữu Thọ, Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng, đã nhấn mạnh vai trò và phạm vi hòa giải ở cơ sở. Theo các báo cáo viên, hòa giải ở cơ sở là phương thức giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp và vi phạm pháp luật thuộc phạm vi được hòa giải theo quy định. Hoạt động này có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì đoàn kết nội bộ nhân dân, củng cố tình cảm, đạo lý truyền thống tốt đẹp trong gia đình và cộng đồng.
Luật gia Cao Thị Ngọc Trinh - Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng tập huấn kỹ năng hòa giải ở cơ sở.
Thông qua hòa giải, các bên có mâu thuẫn được chủ động trao đổi, bày tỏ nguyện vọng, tìm kiếm phương án giải quyết trên cơ sở tự nguyện và hài hòa lợi ích. Hòa giải viên đóng vai trò trung gian, khách quan, độc lập, hỗ trợ các bên tháo gỡ bất đồng, hạn chế để tranh chấp kéo dài hoặc phát sinh những hệ lụy phức tạp.
Bên cạnh đó, công tác hòa giải còn góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong quản lý xã hội, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tội phạm và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Các báo cáo viên cũng làm rõ những đặc điểm của hoạt động hòa giải, trong đó nhấn mạnh quyền tự định đoạt của các bên. Kết quả hòa giải thành hay không thành phụ thuộc vào sự tự nguyện và khả năng tìm được tiếng nói chung giữa những người có tranh chấp. Nội dung thỏa thuận phải phù hợp quy định pháp luật, đạo đức xã hội, không xâm phạm lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Đối với đội ngũ hòa giải viên, yêu cầu quan trọng là phải có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng dân cư, hiểu biết pháp luật và khả năng thuyết phục, vận động nhân dân. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, hòa giải viên không chỉ vận dụng các quy định pháp luật mà còn cần kết hợp những chuẩn mực đạo đức, văn hóa ứng xử và phong tục, tập quán tốt đẹp để giúp các bên tự thương lượng, giải quyết mâu thuẫn.
Các cán bộ, ban, ngành, đơn vị đoàn thể, đại diện thôn tham gia hội nghị tập huấn ở xã Ka Đô.
Đáng chú ý, hòa giải viên không có quyền xét xử như thẩm phán hoặc đưa ra phán quyết như trọng tài viên. Việc hòa giải cũng không phải tuân theo một trình tự cứng nhắc mà được thực hiện linh hoạt, phù hợp với tính chất vụ việc, hoàn cảnh và đối tượng liên quan.
Các báo cáo viên nhấn mạnh, những mâu thuẫn nhỏ nếu không được phát hiện, giải quyết kịp thời có thể dẫn đến tranh chấp phức tạp, làm gia tăng phạm vi ảnh hưởng và hậu quả. Vì vậy, hòa giải viên cần chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời tiếp cận các bên để vận động, thuyết phục, ngăn ngừa những bất đồng phát triển thành vụ việc nghiêm trọng.
Thông qua hội nghị tập huấn tại xã Gia Hiệp và Ka Đô, Hội Luật gia tỉnh Lâm Đồng hướng đến nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở.
